📷 Foto: Mark Ahsmann / CC BY-SA 4.0 via Wikimedia Commons.
Dieren spotten in Meijendel & Berkheide
Het voorjaar voor vogelzang — Dunea schrijft dat je dan kunt genieten van "een keur aan vogelgeluiden", met bloeiende meidoorns erbij. De herfst voor paddenstoelen. Voor reeën geldt het hele jaar hetzelfde advies: ga in de schemering. Duinen & infiltratieplassen
Meijendel & Berkheide — Dunea over dit gebied: "Bovendien komen nergens anders in Nederland zoveel nachtegalen voor." Meijendel staat volgens hen in de top tien van vogelrijkste natuurgebieden van Nederland. In Berkheide liggen veel restanten van de Atlantikwall — bunkers en een tankmuur — en in sommige bunkers overwinteren vleermuizen. Eind jaren negentig heeft Dunea de waterwinning in het zuidwesten van Berkheide teruggebracht, waarna de vochtige duinvalleien terugkwamen. Je spot er vooral reeën, vos, gallowayrunderen en konikpaarden als grazers. vogels: nachtegaal, blauwborst, roerdomp, woudaap, krooneend, boomleeuwerik, wespendief, aalscholver; duinhagedis en velduil. habitatrichtlijn: nauwe korfslak en meervleermuis. in berkheide rugstreeppad en orchideeën. Beste periode: Het voorjaar voor vogelzang — Dunea schrijft dat je dan kunt genieten van "een keur aan vogelgeluiden", met bloeiende meidoorns erbij. De herfst voor paddenstoelen. Voor reeën geldt het hele jaar hetzelfde advies: ga in de schemering.


Welke dieren zie je hier?
Ook aanwezig gemeld in dit gebied (347 soorten) aanwezigheid gemeld
Van deze soorten is bekend dat ze hier voorkomen (NDFF), maar over de zichtkans is nog niets vastgelegd.
Amfibie (6)
Libel (31)
Reptiel (1)
Spin (7)
Sprinkhaan (19)
Vis (4)
Vlinder (29)
Vogel (217)
Zoogdier (land) (21)
Zoogdier (land/water) (2)
Zoogdier (vleermuis) (10)
Wandelroutes
Eikenroute
Start bij het speelveld bij De Tapuit.
Reeënroute
De route om in de schemering reeën te zoeken.
Strandroute
Van het bezoekerscentrum door de duinen naar zee.
Meijendel-Zuid
Langere ronde door het zuidelijke deel.
Cultuurhistorische wandeling rond Meijendel
Grote ronde langs de cultuurhistorie van het duin.
Boswachterspad Berkheide
In het deel van Berkheide dat bij zee ligt en wél toegankelijk is.
Kijkhutten & observatiepunten
🔭 Vogelkijkwand Eikenroute
Beste moment: Voorjaar voor broedvogels; winter voor eenden op de plassen.
Vooral voor: Watervogels van de infiltratieplassen, aalscholver, krooneend
Geen gesloten hut maar een kijkwand langs de Eikenroute, met uitzicht over de infiltratieplassen. Beheer: Dunea. Coördinaten niet vastgesteld.
🔭 Uitkijkpunt De Piek
Beste moment: Schemering, voor reeën in het open duin.
Vooral voor: Ree, vos
Uitkijkpunt op de Reeënroute. Coördinaten niet vastgesteld.
Praktische informatie
- Toegankelijkheid: Voor Meijendel zelf heb je geen dagkaart nodig. Voor de deelgebieden Kijfhoek & Bierlap en voor Solleveld wél: die kosten 2,00 euro per dagkaart, of 1,00 euro met een beschermerspas van het Zuid-Hollands Landschap. Kinderen tot en met vier jaar hebben er geen nodig. Die tarieven staan zonder jaartal of ingangsdatum op de site van Dunea — controleer ze vóór vertrek. In Kijfhoek & Bierlap en Solleveld is de toegang beperkt tot tussen zonsopkomst en zonsondergang. Het door Dunea beheerde deel van Berkheide is helemaal niet toegankelijk. In het broedseizoen zijn sommige paden in Meijendel dicht; in Solleveld is de winterroute gesloten van 1 maart tot 1 september.
- Parkeren: Gratis. P1 bij Kievietsduin is de grootste parkeerplaats; P2 en P3 liggen bij ingang de Kieviet, voor De Tapuit en de Duincampus. De buitenste vakken van P1 zijn voor paardentrailers en campers — personenauto’s zonder aanhanger mogen daar niet staan. Met een hond parkeer je bij het Zwarte Pad of in garage Zwolsestraat.
- Honden: Aangelijnd toegestaan in het grootste deel van Meijendel. Let op: twee Dunea-pagina’s geven een verschillende uitzonderingenlijst. De toegangsvoorwaarden noemen Kijfhoek en Bierlap, delen van de Duintuin en het Monkeybos als hondenvrij; de veelgestelde vragen noemen de Duincampus, het Monkeybos, Kijfhoek & Bierlap en Solleveld. Ga uit van de strengste lezing en kijk op de borden. In de aangrenzende boswachterij Wassenaar van Staatsbosbeheer mogen honden los van 15 augustus tot 15 maart en moeten ze aangelijnd van 15 maart tot 15 augustus; in begrazingsgebieden altijd aan de lijn.
- Voorzieningen: Bezoekerscentrum De Tapuit van Dunea, Meijendelseweg 40-42 in Wassenaar, met aquarium, winkel en routefolders. Open dinsdag tot en met zondag van 10.00 tot 17.00 uur, maandag gesloten. Fietsenstalling naast het centrum. Let op: Dunea noemt bij die openingstijden geen ingangsdatum; controleer ze vóór een bezoek.
🌿 Regels in dit gebied
Beheerder Gesplitst. Meijendel wordt beheerd door drinkwaterbedrijf Dunea. Berkheide is verdeeld: het deel dat Dunea beheert is niet toegankelijk voor recreanten, het deel bij zee valt onder Staatsbosbeheer (locatie Hollands Duin). Voortouwnemer voor Natura 2000 is de provincie Zuid-Holland. hanteert eigen regels. Blijf op de paden, respecteer rustgebieden en afsluitingen, houd honden aangelijnd waar dat geldt, en gebruik geen drone — die zijn in vrijwel alle natuurgebieden verboden.
Status: Geverifieerd · Laatst gecontroleerd: 2026-10-28
Foto: Foto: Mark Ahsmann / CC BY-SA 4.0 via Wikimedia Commons.
Duinen die nog kalk bevatten
Meijendel en Berkheide vormen samen een brede duinstrook tussen Den Haag, Wassenaar en Katwijk: 2.878 hectare aangewezen Natura 2000-gebied, omschreven als “een brede duinstrook met een gevarieerd en uitgestrekt, kalkrijk duinlandschap”.
Dat woord kalkrijk is het verschil met de duinen boven Bergen. Kalk in het zand betekent een heel andere plantengroei, en daarmee andere insecten en andere vogels. Daar komt in dit gebied iets bij wat je nergens anders zo ziet: de infiltratieplassen. Dunea wint hier drinkwater door Maaswater in het duin te laten zakken, en die plassen zijn ondertussen een vogelgebied op zichzelf geworden.
De nachtegaal, en wat er verder zit
Dunea schrijft over Meijendel: “Bovendien komen nergens anders in Nederland zoveel nachtegalen voor.” Dat is de reden om hier in mei te komen — niet om te kijken, want een nachtegaal laat zich zelden zien, maar om te luisteren. Volgens dezelfde bron hoort Meijendel in de top tien van vogelrijkste natuurgebieden van Nederland.
Verder noemt het aanwijzingsdocument blauwborst, roerdomp, woudaap, krooneend, boomleeuwerik, wespendief en aalscholver, en als beschermde soorten de nauwe korfslak en de meervleermuis. Nationaal Park Hollandse Duinen noemt voor Meijendel ook duinhagedis en velduil.
Van de zoogdieren zijn reeën het meest zichtbaar. Dunea: “Tegen de schemering laten veel reeën zich zien.” De vos staat in Dunea’s eigen duindieren-top-tien. In de begraasde delen lopen Gallowayrunderen en konikpaarden.
Eén ding dat wij uitdrukkelijk níet melden: damherten. Die worden vaak met dit gebied geassocieerd, maar geen enkele bron van Dunea, Staatsbosbeheer, Natura 2000 of het nationaal park noemt ze hier. De bekende damhertenpopulatie zit in de Amsterdamse Waterleidingduinen, verderop langs de kust.
Waar je wel en niet mag komen
Dit is een waterwingebied, en dat merk je aan de regels. Meijendel zelf is vrij toegankelijk, maar twee deelgebieden niet: voor Kijfhoek & Bierlap en voor Solleveld heb je een dagkaart nodig van twee euro, of één euro met een beschermerspas van het Zuid-Hollands Landschap. Daar geldt ook: alleen tussen zonsopkomst en zonsondergang.
Het deel van Berkheide dat Dunea beheert is helemaal gesloten voor recreanten. Je kunt Berkheide wel bezoeken in het deelgebied bij zee, dat onder Staatsbosbeheer valt.
Parkeren is gratis. P1 bij Kievietsduin is de grootste. Kom je met een hond, dan moet je elders parkeren — bij het Zwarte Pad of in de garage aan de Zwolsestraat.
Over honden lopen twee Dunea-pagina’s uiteen. De toegangsvoorwaarden sluiten Kijfhoek & Bierlap, delen van de Duintuin en het Monkeybos uit; de veelgestelde vragen noemen Duincampus, Monkeybos, Kijfhoek & Bierlap en Solleveld. Houd de strengste lezing aan en kijk op de borden.
De oorlog in het duin
Berkheide ligt vol met restanten van de Atlantikwall: bunkers en een tankmuur, aangelegd toen de Duitse bezetter de hele kuststrook tot verdedigingswerk maakte. Een deel van die bunkers heeft een tweede leven gekregen — er overwinteren vleermuizen in.
Een ander stuk geschiedenis is jonger en gaat de goede kant op. Eind jaren negentig bracht Dunea de waterwinning in het zuidwestelijke deel van Berkheide terug. Putten en leidingen werden verwijderd, en daarna kwamen de vochtige duinvalleien terug — het leefgebied van rugstreeppad, parnassia en orchideeën.
De seizoensmail
Eén keer per maand een korte mail: welke dieren er die maand te zien zijn, in welke gebieden, en wat er die maand net begint of juist ophoudt. Niet vaker, en nooit een advertentie.
Je krijgt eerst een mailtje met een bevestigingslink. Pas als je daarop klikt sta je op de lijst — zo kan niemand jouw adres aanmelden.