Bruine sprinkhaan spotten in Nederland
Makkelijk 🦗 Sprinkhaan
Waar en wanneer zie je een bruine sprinkhaan in Nederland? Deze soort is makkelijk te zien, van juli tot en met oktober.
Hoe herken je een bruine sprinkhaan?
Veldsprinkhaan van 14 tot 25 millimeter, meestal bruin maar zeer variabel. Het beslissende kenmerk is de kiel boven aan de zijkant van het halsschild: die is hoekvormig geknikt en van boven af gezien enigszins X-vormig. De voorvleugel is lang en smal, ongeveer 3 millimeter breed en bij het mannetje circa 14,5 en bij het vrouwtje circa 18 millimeter lang.
Hoe klinkt een bruine sprinkhaan?
Opname: Natural History Museum, London, CC BY 3.0, via Wikimedia Commons
Waar zie je deze soort in Nederland?
Algemeen door het hele land op zonnige, open plekken. Een van de weinige sprinkhanen die je vrijwel overal in Nederland kunt tegenkomen.
Leefgebied: Zonnige, open plekken: open plekken in het bos, wegbermen, zuidhellingen van dijken, zandpaden, spoorbermen en schrale graslanden. Heeft kale grond of heel korte vegetatie nodig om op te warmen.
Dit is een algemene, wijdverspreide soort: je kunt hem op veel meer plekken tegenkomen dan de gebieden hieronder. Zie die lijst als een startpunt, niet als een volledige opsomming.
📍 Deelerwoude
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park Zuid-Kennemerland
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park De Hoge Veluwe
aanwezigheid gemeld📍 Gelderse Poort / Millingerwaard
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park Veluwezoom
aanwezigheid gemeld📍 Sint-Pietersberg / Zuid-Limburg
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park Weerribben-Wieden
aanwezigheid gemeld📍 Onlanden / Leekstermeer
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park De Alde Feanen
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park De Meinweg
aanwezigheid gemeld📍 Naardermeer
aanwezigheid gemeld📍 Amsterdamse Waterleidingduinen
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park Dwingelderveld
aanwezigheid gemeld📍 Oostvaardersplassen
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park De Maasduinen
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park De Biesbosch
aanwezigheid gemeld📍 Planken Wambuis
aanwezigheid gemeldDeze koppelingen komen rechtstreeks uit de database — per gebied met de kans, de bron en het bewijsniveau.
Wanneer is de beste tijd?
Groen = te zien · oranje = piekperiode. De balk rolt automatisch uit de database.
Beste periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.
Beste tijdstip: De warme uren van de dag, op onbeschaduwde grond.
Recente waarnemingen
👁️ Waar is deze soort recent gezien?
Bekijk de actuele waarnemingen op Waarneming.nl. Een handige aanvulling op onze geverifieerde informatie.
Zo vergroot je je kans
- Luister eerst: bijna alle soorten verraden zich met hun zang voordat je ze ziet.
- Ga op een warme, windstille namiddag; in de kou en de wind zwijgen ze.
- Loop langzaam en let op waar het geluid stopt — daar zit hij, meestal laag in de vegetatie.
- Een batdetector maakt de soorten hoorbaar die voor het menselijk oor te hoog zingen.
🎒 Wat je hiervoor nodig hebt
Niets. Loop een zandpad af en tel wat er voor je uit springt.
Fotograferen
Omdat de soort zo algemeen is, kun je hier op techniek oefenen. Ga plat op de grond liggen en werk met een macrolens op f8 tot f11, zodat kop en halsschild allebei scherp zijn. Het geknikte kieltje op het halsschild is de moeite van het scherpstellen waard.
🌿 Verantwoord spotten
Houd afstand, blijf op de paden en lok dieren nooit met voer of geluid. Verlaat het gebied zodra een dier onrustig wordt.
Status: Geverifieerd · Laatst gecontroleerd: 2026-08-08
Veelgestelde vragen
Hoe herken ik een bruine sprinkhaan?
Aan de kiel boven op de zijkant van het halsschild, die hoekvormig geknikt is en van boven af gezien iets X-vormig oogt. De voorvleugels zijn lang en smal.
Hoe klinkt de bruine sprinkhaan?
Als zeer korte zzt-tonen die ongeveer elke twee seconden worden herhaald. Dat losse ritme is heel anders dan het aanhoudende geratel van de ratelaar.
Waar kan ik hem vinden?
Op zonnige, open plekken: open plekken in het bos, wegbermen, zuidhellingen van dijken, zandpaden en schrale graslanden. Hij is door het hele land algemeen.
Wat is het verschil met de ratelaar?
De ratelaar heeft iets kortere en bredere vleugels en een heel ander geluid: aanzwellend geratel van twee tot drie seconden, tegenover korte losse zzt-tonen bij de bruine sprinkhaan.
Wanneer zijn ze volwassen?
Van juli tot en met oktober. De aantallen pieken in augustus en september.
Herkenning en levenswijze zijn ontleend aan Insecten van Europa van Naturalis Biodiversity Center; de verspreiding in Nederland aan de NDFF Verspreidingsatlas van EIS Kenniscentrum Insecten. Zie ook onze verantwoording.