Vrouwtje duinsabelsprinkhaan met legboor op zand.
📷 Foto: G.-U. Tolkiehn / CC BY 3.0 via Wikimedia Commons.

Duinsabelsprinkhaan spotten in Nederland

Platycleis albopunctata

Met geluk 🦗 Sprinkhaan

Waar en wanneer zie je een duinsabelsprinkhaan in Nederland? Deze soort is met wat geluk te zien, van juli tot en met oktober.

Hoe herken je een duinsabelsprinkhaan?

Een middelgrote sabelsprinkhaan met een gemarmerd grijsbruine kleur op de poten. Voorvleugellengte 15,0 tot 23,0 mm, legboor van het vrouwtje 9,0 tot 12,0 mm. Alle maten en statusgegevens komen uit Kleukers e.a., De sprinkhanen en krekels van Nederland (Nederlandse Fauna 1, 1997). Die cijfers zijn inmiddels bijna dertig jaar oud. In de digitale versie van die bron renderen de symbolen voor mannetje en vrouwtje niet, waardoor niet met zekerheid vaststaat welke reeks bij welk geslacht hoort; wij geven daarom de gecombineerde reeks. De bron gaf voor deze soort geen lichaamslengte prijs.

Waarmee kun je een duinsabelsprinkhaan verwarren?

  • Kleukers e.a.: "alleen te verwarren met Platycleis tessellata (niet inheems)". Daarnaast kunnen langvleugelige vormen van Metrioptera-soorten verwarring geven.
  • Grote groene sabelsprinkhaan: veel groter en fel groen, nauwelijks te verwisselen.

Waar zie je deze soort in Nederland?

Kleukers e.a.: de verspreiding is "vrijwel aaneengesloten van Zeeuws-Vlaanderen tot op Ameland", met hiaten op Goeree en Voorne.

Hoe zeker is dit? geverifieerd kans volgens bron aanwezigheid gemeld Koppelingen die de onderste drempel niet halen, publiceren we niet. Zo bepalen we dat.
NDFF open data, 304 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Kleukers e.a.: de dieren worden "voornamelijk van midden juli tot begin oktober aangetroffen".

📍 Noordhollands Duinreservaat

aanwezigheid gemeld
NDFF open data
Landelijke periode: Kleukers e.a.: de dieren worden "voornamelijk van midden juli tot begin oktober aangetroffen".
NDFF open data
Landelijke periode: Kleukers e.a.: de dieren worden "voornamelijk van midden juli tot begin oktober aangetroffen".

Deze koppelingen komen rechtstreeks uit de database — per gebied met de kans, de bron en het bewijsniveau.

Wanneer is de beste tijd?

Groen = te zien · oranje = piekperiode. De balk rolt automatisch uit de database.

Beste periode: Kleukers e.a.: de dieren worden "voornamelijk van midden juli tot begin oktober aangetroffen".

Beste tijdstip: Warme, zonnige uren midden op de dag en in de vroege middag. Het geluid is zacht, dus zoek een windluwe duinvallei.

Recente waarnemingen

👁️ Waar is deze soort recent gezien?

Bekijk de actuele waarnemingen op Waarneming.nl. Een handige aanvulling op onze geverifieerde informatie.

Actuele waarnemingen op Waarneming.nl →

Zo vergroot je je kans

  • Luister eerst: bijna alle soorten verraden zich met hun zang voordat je ze ziet.
  • Ga op een warme, windstille namiddag; in de kou en de wind zwijgen ze.
  • Loop langzaam en let op waar het geluid stopt — daar zit hij, meestal laag in de vegetatie.
  • Een batdetector maakt de soorten hoorbaar die voor het menselijk oor te hoog zingen.

🎒 Wat je hiervoor nodig hebt

Macrolens of telefoon met macrostand. Blijf op de paden: duinen zijn kwetsbaar en veel duinvegetatie is beschermd.

Fotograferen

De camouflage is het onderwerp. Fotografeer het dier ín het zand in plaats van op een neutrale achtergrond — een duinsabelsprinkhaan die half wegvalt tegen de bodem vertelt meer dan een scherp uitgesneden portret. Bij het vrouwtje: neem de legboor volledig mee in het kader.

🌿 Verantwoord spotten

Houd afstand, blijf op de paden en lok dieren nooit met voer of geluid. Verlaat het gebied zodra een dier onrustig wordt.

Bronnen: Kleukers, Van Nieukerken, Odé, Willemse & Van Wingerden, De sprinkhanen en krekels van Nederland (Orthoptera), Nederlandse Fauna 1 (1997), soortbeschrijving Platycleis albopunctata, via natuurtijdschriften.nl, geraadpleegd 28-10-2026.
Status: Geverifieerd · Laatst gecontroleerd: 2026-10-28

Veelgestelde vragen

Waar leeft de duinsabelsprinkhaan?

In de jongste duinen, met een voorkeur voor enigszins verstoorde plekken. De verspreiding is volgens Kleukers e.a. vrijwel aaneengesloten van Zeeuws-Vlaanderen tot op Ameland, met hiaten op Goeree en Voorne.

Wat eet de duinsabelsprinkhaan?

Hij is omnivoor: planten én zachte insecten. Dat is typisch voor sabelsprinkhanen, die anders dan veldsprinkhanen ook dierlijk voedsel nemen.

Hoe klinkt de duinsabelsprinkhaan?

Een snelle herhaling van twee tot drie keer per seconde van een kort en zacht, schavend geluid. Je moet er dichtbij voor zijn en het moet windstil zijn.

Wanneer zie je ze?

Voornamelijk van midden juli tot begin oktober, met de meeste volwassen dieren in augustus en september.

Met welke soort kun je hem verwarren?

Kleukers e.a. noemen alleen Platycleis tessellata, en die is niet inheems. Daarnaast kunnen langvleugelige vormen van Metrioptera-soorten voor twijfel zorgen.

Meer foto's

Vrouwtje duinsabelsprinkhaan met legboor op zand.
Vrouwtje duinsabelsprinkhaan met legboor op zand.Foto: G.-U. Tolkiehn / CC BY 3.0 via Wikimedia Commons.

De seizoensmail

Eén keer per maand een korte mail: welke dieren er die maand te zien zijn, in welke gebieden, en wat er die maand net begint of juist ophoudt. Niet vaker, en nooit een advertentie.

Je krijgt eerst een mailtje met een bevestigingslink. Pas als je daarop klikt sta je op de lijst — zo kan niemand jouw adres aanmelden.