Heivlinder spotten in Nederland

Van eind juni tot begin september, in één generatie. Zijn leefgebied is droge heide, heischraal grasland, stuifzand en open duin op de hogere zandgronden. Hij heeft een open, afwisselend landschap nodig met plekken kale bodem waar hij zijn eitjes kan afzetten.

Zittend is dat lastig, en dat is precies de bedoeling. Met dichtgeklapte vleugels is de onderkant grijsbruin gemarmerd en gaat hij volledig op in zand en dor gras. Vliegt hij op, dan zie je een grijsbruine bovenkant met een brede oranje band en donkere oogvlekken; het vrouwtje heeft meer oranje dan het mannetje. De voorvleugel is ruim twee centimeter lang.

Om zijn temperatuur te regelen. Bij warm weer draait hij zijn lichaam met de kop precies naar de zon toe, zodat hij bijna geen schaduw werpt en dus zo min mogelijk warmte opvangt. Bij koeler weer doet hij het omgekeerde en presenteert hij zich dwars op de zon. Dat scherpe kantelen is een van de leukste dingen om bij deze soort te zien.

Loop rustig over een zandpad of open plek in de heide en let op vlinders die vlak voor je voeten opvliegen en een paar meter verderop weer neerploffen. Hij vliegt krachtig en snel, maar over korte afstanden. Zodra hij landt, verdwijnt hij visueel — houd de plek waar hij neerkomt daarom nauwkeurig in de gaten.

Vooral van schapengras, en verder van struisgras, zwenkgras en buntgras. Het gaat slecht: sinds 1990 is de heivlinder ongeveer gehalveerd, hij is uit de Achterhoek verdwenen en gaat achteruit in Twente en Limburg. Vergrassing en dichtgroeien van open zand door stikstof zijn de kern van het probleem. Hij staat als kwetsbaar te boek — blijf op de paden en vermijd het vertrappen van open zandplekken.