Gehakkelde aurelia in Nederland
📷 Rolf Tuinstra, CC BY-SA 4.0 (Wikimedia Commons)

Gehakkelde aurelia spotten in Nederland

Polygonia c-album · Comma

Makkelijk 🦋 Vlinder

Waar en wanneer zie je een gehakkelde aurelia in Nederland? Deze soort is makkelijk te zien, van maart tot en met oktober.

Hoe herken je een gehakkelde aurelia?

Oranjebruine vlinder met zwarte vlekken en een grillig gekartelde vleugelrand; op de onderkant een klein wit haakje in de vorm van een C.

Waar zie je deze soort in Nederland?

Het hele land: bosranden, parken en tuinen.

Dit is een algemene, wijdverspreide soort: je kunt hem op veel meer plekken tegenkomen dan de gebieden hieronder. Zie die lijst als een startpunt, niet als een volledige opsomming.

Hoe zeker is dit? geverifieerd kans volgens bron aanwezigheid gemeld Koppelingen die de onderste drempel niet halen, publiceren we niet. Zo bepalen we dat.
NDFF open data, 4.232 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: mrt-okt in twee generaties.

📍 Oostvaardersplassen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 1.473 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: mrt-okt in twee generaties.
NDFF open data, 1.174 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: mrt-okt in twee generaties.
NDFF open data, 1.999 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: mrt-okt in twee generaties.
NDFF open data, 1.833 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: mrt-okt in twee generaties.
NDFF open data, 1.861 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: mrt-okt in twee generaties.

📍 Nationaal Park Veluwezoom

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 1.892 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: mrt-okt in twee generaties.
NDFF open data, 1.436 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: mrt-okt in twee generaties.

📍 Naardermeer

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 1.675 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: mrt-okt in twee generaties.

📍 Nationaal Park De Biesbosch

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 1.382 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: mrt-okt in twee generaties.

📍 Deelerwoude

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 2.146 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: mrt-okt in twee generaties.
NDFF open data, 671 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: mrt-okt in twee generaties.
NDFF open data, 1.757 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: mrt-okt in twee generaties.

📍 Nationaal Park De Meinweg

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 563 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: mrt-okt in twee generaties.

📍 Nationaal Park De Maasduinen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 627 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: mrt-okt in twee generaties.
NDFF open data, 210 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: mrt-okt in twee generaties.
NDFF open data, 473 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: mrt-okt in twee generaties.
NDFF open data, 323 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: mrt-okt in twee generaties.

📍 Fochteloërveen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 459 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: mrt-okt in twee generaties.

📍 Kroondomein Het Loo

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 423 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: mrt-okt in twee generaties.

📍 Zwin / Zeeuws-Vlaanderen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 168 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: mrt-okt in twee generaties.

📍 Onlanden / Leekstermeer

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 915 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: mrt-okt in twee generaties.
NDFF open data, 345 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: mrt-okt in twee generaties.
NDFF open data, 221 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: mrt-okt in twee generaties.
NDFF open data, 270 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: mrt-okt in twee generaties.

📍 Nationaal Park Oosterschelde

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 286 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: mrt-okt in twee generaties.

📍 Nationaal Park Lauwersmeer

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 116 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: mrt-okt in twee generaties.

📍 Planken Wambuis

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 818 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: mrt-okt in twee generaties.

Deze koppelingen komen rechtstreeks uit de database — per gebied met de kans, de bron en het bewijsniveau.

Wanneer is de beste tijd?

Groen = te zien · oranje = piekperiode. De balk rolt automatisch uit de database.

Beste periode: mrt-okt in twee generaties.

Beste tijdstip: Overdag, in de zon.

Recente waarnemingen

👁️ Waar is deze soort recent gezien?

Bekijk de actuele waarnemingen op Waarneming.nl. Een handige aanvulling op onze geverifieerde informatie.

Actuele waarnemingen op Waarneming.nl →

Zo vergroot je je kans

  • Ga op een warme, windstille dag tussen een uur of tien en vier — dan zijn ze actief.
  • Zoek de plek op, niet het dier: bloemrijke randen bij vlinders, oevers en open water bij libellen.
  • Beweeg langzaam en houd je schaduw van het dier af; die valt eerder op dan jijzelf.
  • Vroeg in de ochtend zitten ze nog koud en stil op een blad — dan kun je het dichtst naderen.

🎒 Wat je hiervoor nodig hebt

Geen; eventueel een macrolens

🌿 Verantwoord spotten

Houd afstand, blijf op de paden en lok dieren nooit met voer of geluid. Verlaat het gebied zodra een dier onrustig wordt.

Bronnen: De Vlinderstichting
Status: Geverifieerd · Laatst gecontroleerd: 2026-08-08

Veelgestelde vragen

Hoe herken je een gehakkelde aurelia?

Aan de vleugelrand. Die is diep en grillig ingesneden, alsof er stukjes uit geknipt zijn — geen enkele andere Nederlandse vlinder heeft dat zo sterk. De bovenkant is oranjebruin met zwarte vlekken, de voorvleugel meet twee tot ruim twee en een halve centimeter. Op de onderkant van de achtervleugel zit een klein wit haakje in de vorm van een C, waar de wetenschappelijke naam c-album vandaan komt.

Wanneer vliegt hij?

Van maart tot oktober, in twee generaties die elkaar overlappen. De eerste vlinders in maart zijn dieren die als vlinder hebben overwinterd; de nazomergeneratie vliegt in augustus en september. Bij zacht weer is hij al in januari of nog in december gezien.

Waar zie je hem?

Op beschutte, zonnige en wat vochtige plekken: bosranden, open plekken in bos, parken en tuinen. Hij zit verspreid over het hele land en heeft zich de afgelopen decennia flink uitgebreid, ook naar de duinen en de noordelijke provincies — vermoedelijk geholpen door warmere zomers en het ruime aanbod aan brandnetels.

Hoe overwintert de gehakkelde aurelia?

Als volwassen vlinder, laag bij de grond op een beschutte plek: onder boomwortels, in een holle boom of tussen bladstrooisel. Met dichtgeklapte vleugels lijkt hij dan sprekend op een dor blad, gekartelde rand en al. In gebouwen zit hij zelden.

Waar leven de rupsen van, en wat is de zomervorm?

De rupsen leven vooral van grote brandnetel, en verder van iep, aalbes, wilg en hazelaar. Vlinders van de eerste generatie komen in twee varianten: de lichte zomervorm hutchinsoni, die meteen aan een tweede broedsel begint, en een donkerder vorm met diepere insnijdingen die de winter ingaat. Naast nectar drinkt hij graag van rottend fruit.

Gegevens over voorkomen komen uit de NDFF en van De Vlinderstichting. Zie ook onze verantwoording.

De seizoensmail

Eén keer per maand een korte mail: welke dieren er die maand te zien zijn, in welke gebieden, en wat er die maand net begint of juist ophoudt. Niet vaker, en nooit een advertentie.

Je krijgt eerst een mailtje met een bevestigingslink. Pas als je daarop klikt sta je op de lijst — zo kan niemand jouw adres aanmelden.