Gehakkelde aurelia spotten in Nederland
Makkelijk 🦋 Vlinder
Waar en wanneer zie je een gehakkelde aurelia in Nederland? Deze soort is makkelijk te zien, van maart tot en met oktober.
Hoe herken je een gehakkelde aurelia?
Oranjebruine vlinder met zwarte vlekken en een grillig gekartelde vleugelrand; op de onderkant een klein wit haakje in de vorm van een C.
Waar zie je deze soort in Nederland?
Het hele land: bosranden, parken en tuinen.
Dit is een algemene, wijdverspreide soort: je kunt hem op veel meer plekken tegenkomen dan de gebieden hieronder. Zie die lijst als een startpunt, niet als een volledige opsomming.
📍 Sint-Pietersberg / Zuid-Limburg
aanwezigheid gemeld📍 Oostvaardersplassen
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park De Hoge Veluwe
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug
aanwezigheid gemeld📍 Gelderse Poort / Millingerwaard
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park Zuid-Limburg (i.o.)
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park Veluwezoom
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park Zuid-Kennemerland
aanwezigheid gemeld📍 Naardermeer
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park De Biesbosch
aanwezigheid gemeld📍 Deelerwoude
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park De Groote Peel
aanwezigheid gemeld📍 Amsterdamse Waterleidingduinen
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park De Meinweg
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park De Maasduinen
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park Duinen van Texel
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park Dwingelderveld
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park Weerribben-Wieden
aanwezigheid gemeld📍 Fochteloërveen
aanwezigheid gemeld📍 Kroondomein Het Loo
aanwezigheid gemeld📍 Zwin / Zeeuws-Vlaanderen
aanwezigheid gemeld📍 Onlanden / Leekstermeer
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park Drents-Friese Wold
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park De Alde Feanen
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park Sallandse Heuvelrug
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park Oosterschelde
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park Lauwersmeer
aanwezigheid gemeld📍 Planken Wambuis
aanwezigheid gemeldDeze koppelingen komen rechtstreeks uit de database — per gebied met de kans, de bron en het bewijsniveau.
Wanneer is de beste tijd?
Groen = te zien · oranje = piekperiode. De balk rolt automatisch uit de database.
Beste periode: mrt-okt in twee generaties.
Beste tijdstip: Overdag, in de zon.
Recente waarnemingen
👁️ Waar is deze soort recent gezien?
Bekijk de actuele waarnemingen op Waarneming.nl. Een handige aanvulling op onze geverifieerde informatie.
Zo vergroot je je kans
- Ga op een warme, windstille dag tussen een uur of tien en vier — dan zijn ze actief.
- Zoek de plek op, niet het dier: bloemrijke randen bij vlinders, oevers en open water bij libellen.
- Beweeg langzaam en houd je schaduw van het dier af; die valt eerder op dan jijzelf.
- Vroeg in de ochtend zitten ze nog koud en stil op een blad — dan kun je het dichtst naderen.
🎒 Wat je hiervoor nodig hebt
Geen; eventueel een macrolens
🌿 Verantwoord spotten
Houd afstand, blijf op de paden en lok dieren nooit met voer of geluid. Verlaat het gebied zodra een dier onrustig wordt.
Status: Geverifieerd · Laatst gecontroleerd: 2026-08-08
Veelgestelde vragen
Hoe herken je een gehakkelde aurelia?
Aan de vleugelrand. Die is diep en grillig ingesneden, alsof er stukjes uit geknipt zijn — geen enkele andere Nederlandse vlinder heeft dat zo sterk. De bovenkant is oranjebruin met zwarte vlekken, de voorvleugel meet twee tot ruim twee en een halve centimeter. Op de onderkant van de achtervleugel zit een klein wit haakje in de vorm van een C, waar de wetenschappelijke naam c-album vandaan komt.
Wanneer vliegt hij?
Van maart tot oktober, in twee generaties die elkaar overlappen. De eerste vlinders in maart zijn dieren die als vlinder hebben overwinterd; de nazomergeneratie vliegt in augustus en september. Bij zacht weer is hij al in januari of nog in december gezien.
Waar zie je hem?
Op beschutte, zonnige en wat vochtige plekken: bosranden, open plekken in bos, parken en tuinen. Hij zit verspreid over het hele land en heeft zich de afgelopen decennia flink uitgebreid, ook naar de duinen en de noordelijke provincies — vermoedelijk geholpen door warmere zomers en het ruime aanbod aan brandnetels.
Hoe overwintert de gehakkelde aurelia?
Als volwassen vlinder, laag bij de grond op een beschutte plek: onder boomwortels, in een holle boom of tussen bladstrooisel. Met dichtgeklapte vleugels lijkt hij dan sprekend op een dor blad, gekartelde rand en al. In gebouwen zit hij zelden.
Waar leven de rupsen van, en wat is de zomervorm?
De rupsen leven vooral van grote brandnetel, en verder van iep, aalbes, wilg en hazelaar. Vlinders van de eerste generatie komen in twee varianten: de lichte zomervorm hutchinsoni, die meteen aan een tweede broedsel begint, en een donkerder vorm met diepere insnijdingen die de winter ingaat. Naast nectar drinkt hij graag van rottend fruit.
Gegevens over voorkomen komen uit de NDFF en van De Vlinderstichting. Zie ook onze verantwoording.
De seizoensmail
Eén keer per maand een korte mail: welke dieren er die maand te zien zijn, in welke gebieden, en wat er die maand net begint of juist ophoudt. Niet vaker, en nooit een advertentie.
Je krijgt eerst een mailtje met een bevestigingslink. Pas als je daarop klikt sta je op de lijst — zo kan niemand jouw adres aanmelden.