Groot koolwitje spotten in Nederland

Aan de vleugelpunt. Bij het groot koolwitje is die diepzwart en loopt hij duidelijk ver langs de vleugelrand naar beneden door; bij het klein koolwitje is de punt grijzer en blijft het zwart bovenin. Daarnaast is het groot koolwitje fors groter, met een voorvleugel van 28 tot 32 millimeter. Vrouwtjes van beide soorten hebben twee zwarte stippen op de voorvleugel, mannetjes van het groot koolwitje hebben er geen.

In drie generaties: van half april tot half juni en van begin juli tot eind september. Historisch waren het er meestal twee. Hij zit langs bosranden, heggen, in ruigten, tuinen, moestuinen, parken en bloemrijke graslanden — kortom, vrijwel overal.

Ja, en een indrukwekkende: hij kan 50 tot 100 kilometer per dag afleggen. In 1842, 1897, 1947 en 1950 zijn massale trekvluchten gedocumenteerd, met wolken vlinders die de lucht wit kleurden. Zulke grote vluchten zijn al lange tijd niet meer waargenomen.

Omdat het vrouwtje haar eitjes in groepen legt, soms tientallen tegelijk op één blad. De jonge rupsen leven daarna gezamenlijk en vreten een koolplant met z’n allen kaal; pas de oudere rupsen gaan alleen verder. Ze worden tot vier centimeter lang, bleekgroen met zwarte spikkels en een gele rugstreep. Insectengaas over je kool is de eenvoudigste oplossing.

Die zijn zijn belangrijkste vijand. De sluipwesp Cotesia glomerata legt eitjes in de rups; de larven eten hem van binnenuit op en verpoppen zich daarna in gele cocons naast het lege rupsenlijf. Vind je zo’n rups met een kluitje gele cocons ernaast, dan kijk je naar biologische plaagbestrijding in actie. Europees is de soort stabiel, al voorspellen klimaatmodellen dat juist deze vlinder als enige van dertig onderzochte soorten bij verdere opwarming achteruit zal gaan.