Struiksprinkhaan spotten in Nederland
Met geluk 🦗 Sprinkhaan
Waar en wanneer zie je een struiksprinkhaan in Nederland? Deze soort is met wat geluk te zien, van juni tot en met november.
Hoe herken je een struiksprinkhaan?
Bolle, lichtgroene sabelsprinkhaan van 10 tot 18 millimeter, over het hele lichaam bezaaid met kleine donkere stipjes. De sprieten zijn opvallend lang en dun. De vleugels zijn zo sterk verkort dat het dier niet kan vliegen. In Nederland is die combinatie — groen, bol, met schubvormige vleugelstompjes — uniek.
Hoe klinkt een struiksprinkhaan?
Opname: Gilles San Martin, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons
Waar zie je deze soort in Nederland?
In de duinen van Zeeland tot en met Texel. Daarbuiten algemeen op de Utrechtse Heuvelrug en de zuidelijke Veluwe. Een cultuurvolger die het ook in tuinen en parken goed doet, en niet bedreigd is.
Leefgebied: Struiken en lage bomen. De belangrijkste plekken zijn halfopen duinstruweel, droge heide met opslag, bosranden, open bos en kapvlaktes, en tuinen en parken in stedelijk gebied.
Dit is een algemene, wijdverspreide soort: je kunt hem op veel meer plekken tegenkomen dan de gebieden hieronder. Zie die lijst als een startpunt, niet als een volledige opsomming.
📍 Nationaal Park Veluwezoom
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park Zuid-Kennemerland
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug
aanwezigheid gemeld📍 Sint-Pietersberg / Zuid-Limburg
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park De Meinweg
aanwezigheid gemeld📍 Gelderse Poort / Millingerwaard
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park De Groote Peel
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park Duinen van Texel
aanwezigheid gemeld📍 Amsterdamse Waterleidingduinen
aanwezigheid gemeldDeze koppelingen komen rechtstreeks uit de database — per gebied met de kans, de bron en het bewijsniveau.
Wanneer is de beste tijd?
Groen = te zien · oranje = piekperiode. De balk rolt automatisch uit de database.
Beste periode: Volwassen dieren vooral van juli tot begin november, met een enkele vroege waarneming in juni.
Beste tijdstip: Overdag struiken afspeuren; met een batdetector ook in de avond.
Recente waarnemingen
👁️ Waar is deze soort recent gezien?
Bekijk de actuele waarnemingen op Waarneming.nl. Een handige aanvulling op onze geverifieerde informatie.
Zo vergroot je je kans
- Luister eerst: bijna alle soorten verraden zich met hun zang voordat je ze ziet.
- Ga op een warme, windstille namiddag; in de kou en de wind zwijgen ze.
- Loop langzaam en let op waar het geluid stopt — daar zit hij, meestal laag in de vegetatie.
- Een batdetector maakt de soorten hoorbaar die voor het menselijk oor te hoog zingen.
🎒 Wat je hiervoor nodig hebt
Een batdetector. Zonder is de zang praktisch niet te horen.
Fotograferen
De stipjes zijn het onderwerp. Werk met een macrolens op f8 tot f11 en fotografeer van opzij, zodat kop, halsschild en de korte vleugelschubben in hetzelfde scherptevlak liggen. In het voorjaar zitten de jonge dieren vaak op bloemen — dat levert een veel mooiere achtergrond op dan een struik.
🌿 Verantwoord spotten
Houd afstand, blijf op de paden en lok dieren nooit met voer of geluid. Verlaat het gebied zodra een dier onrustig wordt.
Status: Geverifieerd · Laatst gecontroleerd: 2026-08-12
Veelgestelde vragen
Hoe herken ik een struiksprinkhaan?
Aan het lichtgroene, bolle lichaam dat helemaal bezaaid is met kleine donkere stipjes, in combinatie met zeer lange dunne sprieten en vleugels die tot korte schubben zijn verkort. Die combinatie heeft geen andere Nederlandse sprinkhaan.
Hoe klinkt de struiksprinkhaan?
Als een enkel, kort tikje — “tk” — dat elke twee tot zes seconden in een vrij constant tempo wordt herhaald. Voor mensenoren is dat vrijwel onhoorbaar; met een batdetector is het goed te volgen. Zowel mannetjes als vrouwtjes maken het geluid.
Waar kan ik hem vinden?
Overal waar struiken en lage bomen staan: halfopen duinstruweel, droge heide met opslag, bosranden, open bos en kapvlaktes. Ook gewoon in tuinen en parken in de stad.
Kan de struiksprinkhaan vliegen?
Nee. De vleugels zijn zo sterk verkort dat vliegen onmogelijk is. Hij verplaatst zich klimmend en springend door de vegetatie.
Wanneer zijn ze volwassen?
Vooral van juli tot begin november, met een enkele vroege waarneming in juni en late dieren tot midden november. In het voorjaar vind je de jonge dieren vaak op bloemen.
De seizoensmail
Eén keer per maand een korte mail: welke dieren er die maand te zien zijn, in welke gebieden, en wat er die maand net begint of juist ophoudt. Niet vaker, en nooit een advertentie.
Je krijgt eerst een mailtje met een bevestigingslink. Pas als je daarop klikt sta je op de lijst — zo kan niemand jouw adres aanmelden.