Braamsluiper spotten in Nederland

In duingebieden met doornig struweel en in kleinschalig boerenland met heggen en houtwallen op kleigrond. Grote bossen mijdt hij, maar in parken en tuinen met dicht struweel zit hij wel. De hoogste dichtheden liggen in Noordoost-Nederland. Sinds ongeveer 1975 heeft hij geprofiteerd van aanplant in voorheen open landschap.

Van half april tot half mei komt hij aan, en vanaf half juli vertrekt hij weer, met een piek eind augustus en begin september. De zang is het sterkst in de weken rond eind april — dat is veruit het beste moment om hem vast te stellen.

Aan een snelle, klepperende ratel op één toonhoogte, vaak voorafgegaan door een zacht, haastig gebabbel dat je alleen van dichtbij hoort. Die ratel draagt ver en is onmiskenbaar. Zijn roep is een kort klakkend geluidje. Omdat hij zich verder vrijwel altijd verstopt, is het geluid in de praktijk je enige aanknopingspunt.

Beide hebben een witte keel, maar daar houdt het op. De braamsluiper is iets kleiner (12 tot 13 centimeter), grijzer op de kop, heeft een donker masker rond het oog en grijze poten, en mist het roestbruin in de vleugel dat de grasmus juist wel heeft. De grasmus heeft oranjeachtige poten en maakt een opvallende zangvlucht; de braamsluiper zingt verscholen vanuit de struik.

Omdat de braamsluiper een oostelijke trekroute aanhoudt, ook al broedt hij in Noordwest-Europa. Hij trekt eerst zuidoostwaarts naar de Balkan en dan via Israël en Egypte naar Tsjaad, Soedan, Ethiopië en het Arabisch Schiereiland. Dat is een omweg van duizenden kilometers, en een van de mooiste voorbeelden van hoe trekroutes hun oorsprong hebben in het gebied waar een soort vandaan komt. Nederland telt 20.000 tot 25.000 broedparen.