Ruige dwergvleermuis spotten in Nederland

De vacht en het geluid. De ruige dwergvleermuis heeft een langere, ruigere en duidelijk roodbruine vacht, waar de gewone dwergvleermuis korter en donkerder behaard is; de vleugels zijn breder en de vlucht iets trager en rechter. In het veld is dat lastig te zien, dus de batdetector beslist: de ruige dwergvleermuis roept op een lagere frequentie, rond 38 kilohertz, tegen ongeveer 45 kilohertz bij de gewone dwergvleermuis.

Naar de vacht. Die is langer en ruiger dan bij zijn algemenere neef, en heeft een warme roodbruine kleur. Het is een van de weinige kenmerken die je met een dier in de hand direct ziet — in de vlucht heb je er weinig aan. Zijn wetenschappelijke naam, Pipistrellus nathusii, verwijst naar de Duitse zoöloog Von Nathusius.

Verrassend ver voor zo’n klein dier. Hij is een van de echte trekvleermuizen van Europa, met verplaatsingen die tot ver in Oost-Europa reiken — honderden tot meer dan duizend kilometer tussen zomer- en winterverblijf. In augustus en september trekken er grote aantallen langs onze kust, en dat is meteen de beste periode om hem te vinden.

In boomholtes, spleten en achter betimmering van gebouwen. Anders dan de meervleermuis, die grote kraamkolonies op zolders vormt, zit de ruige dwergvleermuis in kleinere aantallen in allerlei nauwe schuilplaatsen. Vleermuiskasten in bosrijk gebied worden goed gebruikt, en dat is een van de weinige praktische maatregelen die je voor deze soort kunt nemen.

In augustus en september, langs de kust en bij bosranden. Dan is de trek op gang en baltsen de mannetjes bovendien het meest, wat met een batdetector goed hoorbaar is — een baltsende ruige dwergvleermuis heeft een karakteristieke, zoemende roep die hij vanaf een vaste plek herhaalt. Buiten die periode is hij een stuk lastiger te vinden.

Alleen hoorbaar met een batdetector. Hij roept op een lagere frequentie dan de gewone dwergvleermuis: rond 38 kilohertz tegen ongeveer 45 kilohertz. Hoger op deze pagina staat een opname.