Regenwulp spotten in Nederland

De kop is het betrouwbaarste kenmerk. De regenwulp heeft een scherp getekende kop met een lichte streep midden over de kruin, aan weerszijden begrensd door een donkere band, plus een donkere streep door het oog. De wulp heeft een egaal gestreepte kop zonder dat patroon. Daarnaast is de regenwulp kleiner en donkerder, met een kortere snavel die vooral in het laatste deel buigt, terwijl de snavel van de wulp lang is en over de hele lengte gelijkmatig kromt. Zijn vleugelslag is bovendien sneller en kordater.

Als een snelle triller: zeven of acht gelijke, korte fluittoontjes vlak achter elkaar, die ver dragen. Dat is heel iets anders dan het weemoedige tweelettergrepige “koer-líe” van de wulp, en het is de reden dat je een overtrekkende regenwulp vaak eerst hoort en pas daarna ziet. Wie die triller eenmaal kent, ontdekt dat er in augustus veel meer regenwulpen over het land trekken dan hij dacht.

In twee korte, scherp begrensde periodes: van half april tot half mei in het voorjaar en van half juli tot eind augustus in het najaar. Daarbuiten is hij er vrijwel niet — slechts 5 tot 10 vogels overwinteren hier. Die smalle vensters maken hem tot een soort waarvoor je de agenda moet raadplegen: buiten die weken is zoeken zinloos.

In het voorjaar vooral op graslanden in het binnenland, waar groepen even neerstrijken om bij te tanken. In het najaar verschuift het zwaartepunt naar de kust en het Waddengebied, met de getijdengebieden als belangrijkste foerageerplek. Ze slapen gezamenlijk in ondiep water, en hoogveengebieden worden daarvoor traditioneel gebruikt — de invalvlucht bij zo’n slaapplaats in de avond is het mooiste moment om ze te zien.

Uit het volksgeloof dat zijn roep regen aankondigt. De trek van de regenwulp valt in het voorjaar samen met wisselvallig aprilweer en in het najaar met de eerste najaarsdepressies, en de trillende roep boven een grijze lucht heeft die associatie vermoedelijk gevestigd. Meteorologisch klopt er weinig van, maar het is een goed voorbeeld van hoe volksnamen vaak het moment van verschijnen vastleggen in plaats van het uiterlijk.