Bosmuis spotten in Nederland

Vrijwel overal, en ondanks zijn naam lang niet alleen in bos. Hij zit in duinen, op heide, in akkers, rietland, tuinen en houtwallen — als er maar dekking is in de vorm van lage begroeiing, takken of verspreid liggende stenen. Hij is in heel Nederland talrijk en algemeen, ook op de Waddeneilanden. Waarschijnlijk is dit het talrijkste zoogdier van het land.

Alleen ’s nachts, want de bosmuis is strikt nachtactief. In de zomer heeft hij één activiteitspiek, in de winter twee met een rustpauze ertussen. Een zaklamp langs een bosrand of een wildcamera bij een voedertafeltje levert de meeste kans. Overdag zie je hem niet.

Aan de verhoudingen: opvallend grote ogen en oren, een spitse snuit en een staart die 80 tot 120 procent van de lichaamslengte haalt. De rug is geel- tot donkerbruin, de buik wit tot grijs, maar zonder scherpe scheidingslijn. Hij springt eerder dan hij loopt — een muis die met sprongetjes wegschiet is bijna altijd een bosmuis.

De huismuis heeft kleinere ogen en oren en verspreidt een karakteristieke muffe geur die de bosmuis mist. De rosse woelmuis is gedrongener, met een stompe snuit, kleine oren en een korte staart, en legt duidelijke looppaadjes aan in de vegetatie; de bosmuis doet dat niet. Zie je in een tuin of schuur zulke paadjes, dan zit je bij de woelmuis.

Vooral zaden van grassen, plus bessen, noten, knoppen en dierlijk voedsel als spinnen en kevers. Hij legt voorraden aan in holletjes. Het voortplantingsseizoen loopt van maart of april tot oktober, met een piek in juli en augustus; een vrouwtje krijgt gemiddeld drie worpen per jaar van vijf tot zes jongen. Daardoor kan de stand in een goed jaar hard oplopen — wat weer merkbaar is bij bosuil, ransuil en hermelijn.