Roek spotten in Nederland

Kijk naar de snavelbasis. Bij een volwassen roek is de huid rond de snavelbasis kaal en lichtgrijs, waardoor het lijkt of hij een wit gezicht heeft; de zwarte kraai is daar volledig zwart bevederd. Verder heeft de roek een puntigere snavel, een steiler voorhoofd, een relatief kleine kop en losse “broek”-veren op de poten. In de vlucht is zijn staart waaiervormig, waar die van de raaf wigvormig is. Jonge roeken hebben die kale snavelbasis nog niet en zijn lastiger.

Grofweg ten oosten van de lijn Breda-Gouda-Arnhem-Harlingen. De kolonies zitten in vrijstaande, hoge bomengroepen — vaak populieren — langs snelwegen, spoorlijnen en kanalen, en ook gewoon in dorpen. Nederland telt 57.000 tot 59.500 broedparen, en in de winter komen daar noordelijke en oostelijke vogels bij tot 150.000 à 175.000.

Een gezamenlijke broedplaats in een groep hoge bomen, soms met wel duizend nesten, al zijn de meeste kolonies een stuk kleiner. Roeken gebruiken dezelfde bomen jaar na jaar. Van februari tot juni is het er een enorme drukte van bouwende, ruziënde en roepende vogels — een van de luidste natuurgeluiden die je in een Nederlands dorp kunt tegenkomen.

Aan een lichter, nasaler en minder zwaar rollend geluid dan dat van de zwarte kraai. Waar de kraai een diep, hard “kraah” produceert, klinkt de roek hoger en klaaglijker. Bij een kolonie hoor je tientallen vogels door elkaar, wat een heel eigen kabaal oplevert.

Vooral ongewervelde bodemdieren — emelten voorop — plus aas, zaaigoed en eetbaar afval. Hij loopt daarbij met stijve pas over een weiland en steekt zijn snavel telkens in de grond. Kolonies zijn niet populair vanwege het lawaai en de uitwerpselen. De nesten zijn beschermd: verplaatsen mag alleen met ontheffing en deskundige begeleiding, en schieten is zonder vergunning verboden. Sinds 2000 loopt de stand licht terug, mede door verstoring en schadebestrijding.