Watervleermuis spotten in Nederland
Met geluk 🦇 Zoogdier (vleermuis) Kwetsbare soort · R2
🛡️ Bewust geen exacte vindplaatsen
Dit is een kwetsbare soort. Wij tonen bewust geen verblijfplaatsen zoals burchten, holen of winterverblijven, en geen foto's waarop zo'n plek herkenbaar is. Waarom we dat doen.
Waar en wanneer zie je een watervleermuis in Nederland? Deze soort is met wat geluk te zien, van april tot en met oktober.
Hoe herken je een watervleermuis?
Een middelgrote vleermuis die je vrijwel altijd aan zijn jachtgedrag herkent: hij scheert laag en snel over stilstaand water, met een vaste ronde die hij keer op keer aflegt. Van onderen oogt hij licht. Met een zaklamp langs het wateroppervlak zie je hem passeren.
Waarmee kun je een watervleermuis verwarren?
Lijkt op: Meervleermuis
- Meervleermuis: Beide jagen laag boven water; de meervleermuis is duidelijk groter, met lange brede vleugels, grote voeten en een witgrijze buik, en jaagt boven grote open wateren.
Hoe klinkt een watervleermuis?
Opname: Keoka, CC BY 3.0, via Wikimedia Commons
Welk spoor laat een watervleermuis achter?
Keutels: diameter ongeveer 2,5 mm, lengte 5 tot 13 mm. Dit is in de praktijk het enige spoor dat een vleermuis achterlaat, en op soort te brengen zijn ze niet: Zodion noemt vleermuiskeutels zeer moeilijk op naam te brengen. Omdat vleermuizen uitsluitend insecten eten, bestaan de keutels geheel uit insectenresten en niet uit plantenmateriaal, en daaraan onderscheid je ze van muizenkeutels van hetzelfde formaat. Wie wil weten welke soort er vliegt, komt verder met geluid dan met sporen.
Waar zie je deze soort in Nederland?
Waterrijke gebieden door heel Nederland: plassen, vaarten, kanalen en grachten met bomen langs de oever.
Leefgebied: Rustig, stilstaand of langzaam stromend water met bomen eromheen, en holtes in oude bomen om overdag in te verblijven. Hij jaagt op insecten die net boven het wateroppervlak vliegen.
Dit is een algemene, wijdverspreide soort: je kunt hem op veel meer plekken tegenkomen dan de gebieden hieronder. Zie die lijst als een startpunt, niet als een volledige opsomming.
📍 Nationaal Park De Biesbosch
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park De Hoge Veluwe
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park Veluwezoom
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park Weerribben-Wieden
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park Zuid-Kennemerland
aanwezigheid gemeld📍 Amsterdamse Waterleidingduinen
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park Lauwersmeer
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park Sallandse Heuvelrug
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug
aanwezigheid gemeld📍 Sint-Pietersberg / Zuid-Limburg
aanwezigheid gemeld📍 Fochteloërveen
aanwezigheid gemeld📍 Kroondomein Het Loo
aanwezigheid gemeld📍 Deelerwoude
aanwezigheid gemeld📍 Onlanden / Leekstermeer
aanwezigheid gemeld📍 Zwin / Zeeuws-Vlaanderen
aanwezigheid gemeld📍 Planken Wambuis
aanwezigheid gemeld📍 Leuvenumse Bossen
aanwezigheid gemeldDeze koppelingen komen rechtstreeks uit de database — per gebied met de kans, de bron en het bewijsniveau.
Wanneer is de beste tijd?
Groen = te zien · oranje = piekperiode. De balk rolt automatisch uit de database.
Beste periode: April tot oktober, met warme zomeravonden als beste moment. In de winter houdt hij winterslaap, vaak in oude kelders, forten en bunkers.
Beste tijdstip: De schemer en de nacht, vanaf ongeveer een half uur na zonsondergang.
Recente waarnemingen
👁️ Waar is deze soort recent gezien?
Bekijk de actuele waarnemingen op Waarneming.nl. Een handige aanvulling op onze geverifieerde informatie.
Actuele waarnemingen op Waarneming.nl →
Let op: bij kwetsbare soorten worden waarnemingen door de bron al vervaagd of afgeschermd. Wij nemen geen exacte locaties over.
Zo vergroot je je kans
- Zorg dat je de wind in je gezicht hebt — de meeste zoogdieren ruiken je eerder dan ze je zien.
- Kom vóór zonsopkomst aan en blijf zitten in plaats van rondlopen.
- Draag gedempte kleuren, gebruik geen parfum en zet je telefoon op stil.
- Heb geduld: reken op meerdere bezoeken voordat het lukt.
🎒 Wat je hiervoor nodig hebt
Batdetector, zaklamp
🌿 Verantwoord spotten
Houd afstand, blijf op de paden en lok dieren nooit met voer of geluid. Verlaat het gebied zodra een dier onrustig wordt. Dit is een kwetsbare soort. Wij tonen bewust geen verblijfplaatsen zoals burchten, holen of winterverblijven, en geen foto's waarop zo'n plek herkenbaar is.
Status: Geverifieerd · Laatst gecontroleerd: 2026-08-08
Veelgestelde vragen
Hoe herken je een watervleermuis?
Aan zijn jachtgedrag. Hij scheert laag en snel over stilstaand water, vaak maar tien tot twintig centimeter boven het oppervlak, en vliegt daarbij steeds dezelfde ronde. Geen andere Nederlandse vleermuis jaagt zo consequent vlak boven water.
Waar en wanneer kun je hem zien?
Bij plassen, vaarten, kanalen en grachten met bomen langs de oever, van april tot oktober. Ga een half uur na zonsondergang staan bij een windstil stuk water en schijn met een zaklamp laag over het oppervlak — dan zie je hem passeren.
Hoe vangt hij insecten van het water?
Met zijn achterpoten. De watervleermuis heeft ongewoon grote voeten waarmee hij insecten van het wateroppervlak schept, vergelijkbaar met een visarend maar dan op insectenschaal. Ook muggen die net boven het water vliegen pakt hij in de vlucht.
Waar overwintert hij?
In koele, vochtige ruimtes met een stabiele temperatuur: oude kelders, forten, bunkers en mergelgroeves. Die winterverblijven zijn wettelijk beschermd en uiterst gevoelig voor verstoring — één wandeling door een overwinteringsplek kan tientallen dieren wakker maken, wat ze de winter kan kosten.
Noemen jullie verblijfplaatsen?
Nee. Verblijfplaatsen van vleermuizen zijn beschermd en gevoelig voor verstoring, zowel de zomerkolonies in boomholtes als de winterverblijven. Wij noemen gebieden en jachtplekken boven water, geen kolonies of kelders.
Hoe klinkt een watervleermuis?
Zijn roep is ultrasoon en dus niet met het blote oor te horen. Op een batdetector klinkt hij als een snelle, regelmatige ratel van droge tikken; de piekfrequentie ligt rond 49 kHz. Hoger op deze pagina staat een opname.
Gegevens over voorkomen komen uit de NDFF en van de Zodion (Zoogdiervereniging). Zie ook onze verantwoording.