Grote barmsijs spotten in Nederland
Zeldzaam 🦅 Vogel Kwetsbare soort · R4
🛡️ Bewust geen exacte vindplaatsen
Dit is een kwetsbare soort. Wij noemen bewust geen slaap- of winterverzamelplaatsen. Waarom we dat doen.
Waar en wanneer zie je een grote barmsijs in Nederland? Deze soort is zelden te zien, van november tot en met maart.
Hoe herken je een grote barmsijs?
Als de kleine barmsijs, maar groter en opvallend bleker: koel grijsbruin tot bijna wittig, met een duidelijk witte stuit en witte vleugelstrepen. Ook hij heeft het karmijnrode voorhoofdje en het zwarte keelvlekje.
Spanwijdte: 23 cm indicatie volgens Wikidata; verschilt per individu, geslacht en ondersoort · vergelijk alle vogels
Hoe klinkt een grote barmsijs?
Opname: Jonathon Jongsma, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons
Waar zie je deze soort in Nederland?
Geen broedvogel; wintergast in wisselend aantal, met de nadruk op het noorden en oosten.
Leefgebied: Berken- en elzenopstanden, vaak samen met kleine barmsijzen en sijzen.
Voor deze soort zijn nog geen gebieden met voldoende bewijs vastgelegd. We noemen daarom het type leefgebied.
Wanneer is de beste tijd?
Groen = te zien · oranje = piekperiode. De balk rolt automatisch uit de database.
Beste periode: Nov t/m mrt, met de grootste kans in invasiejaren.
Beste tijdstip: Overdag.
Recente waarnemingen
👁️ Waar is deze soort recent gezien?
Bekijk de actuele waarnemingen op Waarneming.nl. Een handige aanvulling op onze geverifieerde informatie.
Actuele waarnemingen op Waarneming.nl →
Let op: bij kwetsbare soorten worden waarnemingen door de bron al vervaagd of afgeschermd. Wij nemen geen exacte locaties over.
Zo vergroot je je kans
- Leer eerst het geluid: de meeste vogels hoor je voordat je ze ziet.
- Ga in het eerste uur na zonsopkomst, als de zang op zijn hoogtepunt is en de wind nog laag.
- Gebruik een kijkhut of natuurlijke dekking; stilzitten levert meer op dan dichterbij lopen.
- Houd de zon in je rug — tegen het licht in zie je alleen een silhouet, geen kleur.
🎒 Wat je hiervoor nodig hebt
Verrekijker of telelens; het onderscheid vraagt een goede blik
Fotograferen
Fotografeer bij voorkeur een gemengde groep, zodat het formaat- en kleurverschil met de kleine barmsijs in één beeld zichtbaar wordt. Een losse bleke barmsijs zonder referentie blijft altijd discutabel
🌿 Verantwoord spotten
Houd afstand, blijf op de paden en lok dieren nooit met voer of geluid. Verlaat het gebied zodra een dier onrustig wordt. Dit is een kwetsbare soort. Wij noemen bewust geen slaap- of winterverzamelplaatsen.
Status: Geverifieerd · Laatst gecontroleerd: 2026-08-07
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een grote en een kleine barmsijs?
De grote barmsijs is groter en duidelijk bleker: koel grijsbruin tot bijna wittig, met een opvallend witte stuit en witte vleugelstrepen. De kleine barmsijs is compacter en warmer bruin, met minder wit. Beide hebben het karmijnrode voorhoofdje en het zwarte keelvlekje, dus die helpen niet. Het beste is een gemengde groep: naast elkaar is het verschil goed te zien, los van elkaar blijft het lastig.
Wanneer kun je hem verwachten?
Van november tot maart, en dan vooral in invasiejaren. Hij broedt niet in Nederland; het gaat om wintergasten uit Scandinavië en Noord-Rusland. Wanneer de zaadoogst van berken daar tegenvalt, trekken grote aantallen zuidwaarts en zitten er hier opeens veel meer dan gebruikelijk. In andere jaren is hij hier zeldzaam.
Waar zoek je hem?
In berken- en elzenopstanden, tussen groepjes kleine barmsijzen en sijzen. Hij reist met hen mee, dus je zoekt hem in gezelschap. Werk een foeragerende groep systematisch af met een verrekijker en let op de vogel die groter en bleker oogt dan de rest — dat is de meest praktische aanpak.
Hoe leven barmsijzen in de winter?
In groepen, voortdurend in beweging tussen berken en elzen, hangend aan dunne twijgen om zaadjes uit de katjes te halen. Ze houden onderling contact met een droog ratelend roepje en verplaatsen zich in golvende vlucht. Een groep kan een boom in een paar minuten leeg werken en dan naar de volgende trekken, dus wie er een wil bekijken moet snel zijn.
Waarom noemen jullie geen winterse verzamelplaatsen?
Omdat de grote barmsijs op de Lijst Kwetsbare Soorten van de NDFF staat voor winterwaarnemingen van groepen. De achtergrond is vangst voor de kooivogelhandel: vinkachtigen die zich in de winter op vaste plekken verzamelen zijn kwetsbaar zodra die plekken bekend worden. Wij noemen daarom geen winterse slaap- of verzamelplaatsen. De soort, de herkenning en het type leefgebied zijn niet beperkt.
Hoe klinkt een grote barmsijs?
Onderling houden ze contact met een droog, ratelend roepje, meestal vanuit hun golvende vlucht. Hoger op deze pagina staat een opname.
Gegevens over voorkomen komen uit de NDFF, van Vogelbescherming Nederland en van Sovon Vogelonderzoek Nederland. Van deze soort zijn alléén winterwaarnemingen van groepen vervaagd tot 10 bij 10 kilometer — de overige waarnemingen niet. Wij noemen daarom geen winterse slaap- of verzamelplaatsen. Zie ook onze verantwoording.
De seizoensmail
Eén keer per maand een korte mail: welke dieren er die maand te zien zijn, in welke gebieden, en wat er die maand net begint of juist ophoudt. Niet vaker, en nooit een advertentie.
Je krijgt eerst een mailtje met een bevestigingslink. Pas als je daarop klikt sta je op de lijst — zo kan niemand jouw adres aanmelden.