Steenrode heidelibel spotten in Nederland
Makkelijk 🪰 Libel
Waar en wanneer zie je een steenrode heidelibel in Nederland? Deze soort is makkelijk te zien, van juni tot en met november.
Hoe herken je een steenrode heidelibel?
Heidelibel van 35 tot 40 millimeter. Het beslissende kenmerk zit op het voorhoofd: het zwarte streepje tussen de ogen loopt langs de oogranden naar beneden, waardoor het beeld van een hangsnor ontstaat. Mannetjes worden roodbruin, vrouwtjes zijn geel en verkleuren later naar bruin. De poten zijn zwart met gele lengtestrepen.
Waar zie je deze soort in Nederland?
Overal in Nederland algemeen, alleen schaarser in de zeekleigebieden.
Leefgebied: Allerlei stilstaande en zwak stromende wateren met veel zon en een goed ontwikkelde oevervegetatie: sloten, poelen, vennen en tuinvijvers.
Dit is een algemene, wijdverspreide soort: je kunt hem op veel meer plekken tegenkomen dan de gebieden hieronder. Zie die lijst als een startpunt, niet als een volledige opsomming.
📍 Nationaal Park Weerribben-Wieden
aanwezigheid gemeld📍 Amsterdamse Waterleidingduinen
aanwezigheid gemeld📍 Fochteloërveen
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park De Biesbosch
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park Drents-Friese Wold
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park De Alde Feanen
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park Dwingelderveld
aanwezigheid gemeld📍 Gelderse Poort / Millingerwaard
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park Zuid-Kennemerland
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park Duinen van Texel
aanwezigheid gemeld📍 Naardermeer
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park Veluwezoom
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park Sallandse Heuvelrug
aanwezigheid gemeld📍 Onlanden / Leekstermeer
aanwezigheid gemeld📍 Deelerwoude
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park Lauwersmeer
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park De Hoge Veluwe
aanwezigheid gemeld📍 Planken Wambuis
aanwezigheid gemeldDeze koppelingen komen rechtstreeks uit de database — per gebied met de kans, de bron en het bewijsniveau.
Wanneer is de beste tijd?
Groen = te zien · oranje = piekperiode. De balk rolt automatisch uit de database.
Beste periode: Begin jun t/m half nov, met de piek van eind jul t/m sep.
Beste tijdstip: Warme uren midden op de dag.
Recente waarnemingen
👁️ Waar is deze soort recent gezien?
Bekijk de actuele waarnemingen op Waarneming.nl. Een handige aanvulling op onze geverifieerde informatie.
Zo vergroot je je kans
- Ga op een warme, windstille dag tussen een uur of tien en vier — dan zijn ze actief.
- Zoek de plek op, niet het dier: bloemrijke randen bij vlinders, oevers en open water bij libellen.
- Beweeg langzaam en houd je schaduw van het dier af; die valt eerder op dan jijzelf.
- Vroeg in de ochtend zitten ze nog koud en stil op een blad — dan kun je het dichtst naderen.
🎒 Wat je hiervoor nodig hebt
Macrolens of verrekijker met korte scherpstelafstand
Fotograferen
Fotografeer recht van voren op de kop — de hangsnor is bij deze soort het enige echt betrouwbare kenmerk, en die zie je alleen frontaal. Heidelibellen zitten graag op kale grond en houten paaltjes en laten je dichtbij komen
🌿 Verantwoord spotten
Houd afstand, blijf op de paden en lok dieren nooit met voer of geluid. Verlaat het gebied zodra een dier onrustig wordt.
Status: Geverifieerd · Laatst gecontroleerd: 2026-08-07
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een steenrode en een bruinrode heidelibel?
De hangsnor. Bij de steenrode heidelibel loopt het zwarte streepje op het voorhoofd langs de oogranden naar beneden, waardoor het lijkt alsof het dier een hangsnor draagt; bij de bruinrode heidelibel stopt dat streepje boven en buigt het niet naar beneden. Dat is het enige echt betrouwbare kenmerk, en je ziet het alleen als je de libel recht van voren bekijkt. Kleur helpt niet: beide zijn roodbruin en de variatie is groot.
Hoe onderscheid je hem van een bloedrode heidelibel?
Aan de poten en de kleur. De bloedrode heidelibel heeft geheel zwarte poten zonder gele strepen, terwijl de steenrode heidelibel zwarte poten met duidelijke gele lengtestrepen heeft. En het uitgekleurde mannetje van de bloedrode heidelibel is dieper, bijna bloedrood, waar de steenrode heidelibel roodbruin blijft. De pootkleur is het snelste kenmerk, want die zie je ook van opzij.
Waar vind je steenrode heidelibellen?
Vrijwel overal waar zonnig stilstaand of zwak stromend water is met een goed ontwikkelde oevervegetatie: sloten, poelen, vennen, plassen en tuinvijvers. Hij is geen pionier — anders dan de gewone oeverlibel duikt hij niet meteen op in een pas gegraven kale poel, maar wacht hij tot er begroeiing staat. In de zeekleigebieden is hij schaarser dan elders.
Wanneer vliegt de steenrode heidelibel?
Van begin juni tot half november, met de piek van eind juli tot in september. Hij is daarmee een uitgesproken nazomersoort en vaak een van de laatste libellen die je in het jaar ziet — op een zonnige dag eind oktober zit hij nog op een warm paaltje. Wie in mei een rode libel ziet, kijkt dus vrijwel zeker naar iets anders.
Hoe zetten heidelibellen hun eitjes af?
In tandem en in de vlucht. Het paar vliegt samen boven ondiep water of natte oeverzone, waarbij het vrouwtje met dippende bewegingen haar achterlijf telkens even in het water tikt en zo eitjes loslaat. Bij de steenrode heidelibel valt op dat het legapparaat van het vrouwtje loodrecht naar beneden steekt, wat je op een goede foto van opzij kunt zien. Mannetjes patrouilleren ondertussen langs de oevervegetatie en verdedigen hun plek.
Gegevens over voorkomen komen uit de NDFF en van De Vlinderstichting. Zie ook onze verantwoording.
De seizoensmail
Eén keer per maand een korte mail: welke dieren er die maand te zien zijn, in welke gebieden, en wat er die maand net begint of juist ophoudt. Niet vaker, en nooit een advertentie.
Je krijgt eerst een mailtje met een bevestigingslink. Pas als je daarop klikt sta je op de lijst — zo kan niemand jouw adres aanmelden.