Zuidelijke keizerlibel spotten in Nederland

Het borststuk en het zadel. De grote keizerlibel heeft een opvallend grasgroen borststuk en een egaal fel hemelsblauw achterlijf met een zwarte rugstreep; de zuidelijke keizerlibel heeft een doffer, bruinachtig borststuk en een overwegend bruin achterlijf waarop alleen segment 2 en 3 hemelsblauw zijn — een scherp afgetekend “zadel” vlak achter het borststuk. Dat contrast tussen blauw zadel en bruin achterlijf heeft de grote keizerlibel niet. Vrouwtjes van de zuidelijke keizerlibel hebben bovendien twee kleine doorntjes achter de ogen.

Hij is nog schaars, maar in opmars. Van oorsprong is dit een soort van het Middellandse Zeegebied, met een verspreiding die wereldwijd tot in China en Japan doorloopt. Zwervers bereiken Nederland vooral in het zuiden, en de laatste jaren worden er meer waargenomen — een patroon dat je bij meer zuidelijke libellen ziet. In de noordelijke provincies blijft hij zeldzaam.

Bij vrij grote plassen met een goed ontwikkelde oevervegetatie, en dan vooral in het zuiden van het land. Zoek in juli op een warme dag naar een grote, patrouillerende libel boven open water, ver uit de kant. Omdat hij een zwerver is, is er geen vaste plek waar hij altijd zit — meldingen van andere waarnemers zijn bij deze soort veruit de efficiëntste ingang.

Bij deze soort verschilt de achterlijfskleur sterk per individu en per leeftijd: bruin, donkergrijs, donkerblauw of zelfs paarsig. Vrouwtjes hebben vaak een bruine vlek in de tophelft van de vleugel en missen meestal het duidelijke zadel dat mannetjes wel hebben. Ga daarom niet op kleur af maar op het patroon: de combinatie van een zwarte rugstreep met blauwe segmenten 2 en 3 is wat telt.

Van begin juni tot eind augustus, met juli als beste maand. Dat valt samen met de periode waarin ook de grote keizerlibel op zijn talrijkst is, dus je hebt vaak beide boven dezelfde plas — handig, want juist naast elkaar zie je het verschil in borststukkleur meteen.