Mandarijneend spotten in Nederland

In bosrijke gebieden met oude bomen die holtes bieden, bij meren, bosvijvers en rivieren met een dichte oevervegetatie. Landgoederen, parken met vijvers en beboste beekdalen zijn de beste plekken. Hij is schuwer dan je van zo’n opvallende eend zou verwachten en houdt zich graag onder overhangende takken op.

Nee. Van oorsprong komt hij uit Oost-Azië — China, Japan en Rusland. De Nederlandse vogels stammen af van ontsnapte exemplaren uit particuliere collecties en hebben zich sinds ongeveer 1970 gevestigd. Anders dan de Aziatische populatie, die trekt, blijft hij hier het hele jaar.

Het mannetje is een van de bontste vogels die je in Nederland kunt zien: een paarse borst met witte strepen, oranjebruine bakkebaarden, brede witte wenkbrauwstrepen en twee omhoogstaande oranje “zeilen” op de rug, gevormd door vergrote vleugelveren. Het vrouwtje is juist onopvallend grijsbruin, met een duidelijke witte oogring en een wit streepje dat naar achteren loopt.

Omdat hij een holenbroeder is. Van april tot juni nestelt hij in boomholtes, soms tot tien meter hoog, met acht tot twaalf eieren en een broedduur van 28 tot 31 dagen. De kuikens springen een dag na het uitkomen gewoon naar beneden — ze zijn zo licht dat ze de val zonder schade overleven en achter hun moeder aan naar het water lopen.

Rond 1980 ging het om zo’n tien broedparen, rond 2000 om 250, en in 2018-2020 om 350 tot 450. Die groei is inmiddels gestabiliseerd. Hij eet in de zomer waterinsecten en in de rest van het jaar plantaardig voedsel als zaden, eikels en beukennootjes. Als exoot geeft hij weinig problemen: hij concurreert nauwelijks met inheemse soorten.