Vale vleermuis in Nederland
📷 Bouke ten Cate, CC BY 4.0

Vale vleermuis spotten in Nederland

Myotis myotis · Greater mouse-eared bat

Zeer zeldzaam 🦇 Zoogdier (vleermuis) Kwetsbare soort · R2

🛡️ Bewust geen exacte vindplaatsen

Dit is een kwetsbare soort. Wij tonen bewust geen verblijfplaatsen zoals burchten, holen of winterverblijven, en geen foto's waarop zo'n plek herkenbaar is. Waarom we dat doen.

Waar en wanneer zie je een vale vleermuis in Nederland? Deze soort is zeer zelden te zien, van april tot en met oktober.

Hoe herken je een vale vleermuis?

Een van de grootste vleermuizen van Nederland. De vacht is dik en kort, geelbruin tot rossig bruin op de rug en witgrijs tot beige op de buik; jonge dieren zijn donkerder. De snuit is lang en breed, de oren vrij lang en breed met zeven tot acht dwarsplooien, en de tragus breed aangelegd. Kop-romp 67 tot 84 millimeter, 28 tot 40 gram, spanwijdte 35 tot 43 centimeter, onderarm 55 tot 67 millimeter.

Welk spoor laat een vale vleermuis achter?

Keutels: diameter 3 tot 4 mm, lengte 8 tot 15 mm of meer. Dit is in de praktijk het enige spoor dat een vleermuis achterlaat, en op soort te brengen zijn ze niet: Zodion noemt vleermuiskeutels zeer moeilijk op naam te brengen. Omdat vleermuizen uitsluitend insecten eten, bestaan de keutels geheel uit insectenresten en niet uit plantenmateriaal, en daaraan onderscheid je ze van muizenkeutels van hetzelfde formaat. Wie wil weten welke soort er vliegt, komt verder met geluid dan met sporen.

Waar zie je deze soort in Nederland?

Voornamelijk overwinterend gevonden in Zuid-Limburg, met incidentele meldingen uit Gelderland en Utrecht. De enige recente kraamkolonie ligt in het Geuldal en is in 2018 ontdekt.

Hoe zeker is dit? geverifieerd kans volgens bron aanwezigheid gemeld Koppelingen die de onderste drempel niet halen, publiceren we niet. Zo bepalen we dat.
Zodion (Zoogdiervereniging)
Landelijke periode: Actief van het voorjaar tot de herfst; in de winter in mergelgroeven in Zuid-Limburg.
NDFF open data, 223 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Actief van het voorjaar tot de herfst; in de winter in mergelgroeven in Zuid-Limburg.

📍 Planken Wambuis

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 10 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Actief van het voorjaar tot de herfst; in de winter in mergelgroeven in Zuid-Limburg.

📍 De Blauwe Kamer

aanwezigheid gemeld
NDFF open data
Landelijke periode: Actief van het voorjaar tot de herfst; in de winter in mergelgroeven in Zuid-Limburg.

📍 Meijendel & Berkheide

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 28 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Actief van het voorjaar tot de herfst; in de winter in mergelgroeven in Zuid-Limburg.

Deze koppelingen komen rechtstreeks uit de database — per gebied met de kans, de bron en het bewijsniveau.

Wanneer is de beste tijd?

Groen = te zien · oranje = piekperiode. De balk rolt automatisch uit de database.

Beste periode: Actief van het voorjaar tot de herfst; in de winter in mergelgroeven in Zuid-Limburg.

Beste tijdstip: Twintig tot dertig minuten na zonsondergang.

Recente waarnemingen

👁️ Waar is deze soort recent gezien?

Bekijk de actuele waarnemingen op Waarneming.nl. Een handige aanvulling op onze geverifieerde informatie.

Actuele waarnemingen op Waarneming.nl →

Let op: bij kwetsbare soorten worden waarnemingen door de bron al vervaagd of afgeschermd. Wij nemen geen exacte locaties over.

Zo vergroot je je kans

  • Zorg dat je de wind in je gezicht hebt — de meeste zoogdieren ruiken je eerder dan ze je zien.
  • Kom vóór zonsopkomst aan en blijf zitten in plaats van rondlopen.
  • Draag gedempte kleuren, gebruik geen parfum en zet je telefoon op stil.
  • Heb geduld: reken op meerdere bezoeken voordat het lukt.

🎒 Wat je hiervoor nodig hebt

Verrekijker en batdetector. Op formaat alleen is hij al herkenbaar: geen andere Myotis in Nederland haalt deze afmetingen.

Fotograferen

Zoek hem laag boven korte vegetatie: hij jaagt op één tot twee meter hoogte met de kop naar beneden gericht en landt om zijn prooi te grijpen. Dat is heel ander gedrag dan de meeste vleermuizen en maakt hem in het veld herkenbaar.

🌿 Verantwoord spotten

Houd afstand, blijf op de paden en lok dieren nooit met voer of geluid. Verlaat het gebied zodra een dier onrustig wordt. Dit is een kwetsbare soort. Wij tonen bewust geen verblijfplaatsen zoals burchten, holen of winterverblijven, en geen foto's waarop zo'n plek herkenbaar is.

Bronnen: NDFF Flora & Fauna Verkenner (open data), geraadpleegd 08-08-2026; Zodion (Zoogdiervereniging)
Status: Geverifieerd · Laatst gecontroleerd: 2026-08-08

Veelgestelde vragen

Hoe herken je een vale vleermuis?

Aan zijn formaat. Met een kop-romplengte van 67 tot 84 millimeter, 28 tot 40 gram en een spanwijdte tot 43 centimeter is dit een van de grootste vleermuizen van Nederland — geen andere Myotis komt in de buurt. De vacht is dik en kort, geelbruin tot rossig bruin op de rug en witgrijs tot beige op de buik. De snuit is lang en breed, en in de oren zitten zeven tot acht dwarsplooien.

Hoe jaagt de vale vleermuis?

Op gehoor, laag boven de grond. Hij vliegt op één tot twee meter hoogte met kop en oren naar beneden gericht en lokaliseert bodemdieren níét met echolocatie maar door hun geritsel op de bosbodem te horen. Zodra hij iets hoort, landt hij snel om de prooi te grijpen. Dat verklaart zijn voorkeur voor bossen en parken met weinig of geen ondergroei — daar is de bodem hoorbaar en bereikbaar.

Waar komt hij in Nederland voor?

Vrijwel alleen overwinterend in Zuid-Limburg, met incidentele meldingen uit Gelderland en Utrecht. Er overwinteren ongeveer vijftig vale vleermuizen in Nederland, bijna allemaal in Limburgse mergelgroeven. De enige recente kraamkolonie ligt in het Geuldal en is pas in 2018 ontdekt.

Klopt het dat de vale vleermuis uit Nederland verdwenen is?

Op de Rode Lijst staat hij nog steeds als verdwenen, sinds 1994. Dat oordeel is inmiddels achterhaald door de vondst van een kraamkolonie in het Geuldal in 2018 — er is dus weer voortplanting in Nederland. Het laat zien hoe een Rode Lijst achter kan lopen op de werkelijkheid, en waarom het bij zeldzame soorten loont om waarnemingen te blijven melden.

Waarom noemen jullie geen verblijfplaatsen?

Omdat de NDFF de verblijfplaatsen van deze soort vervaagt tot 10 bij 10 kilometer. Bij een populatie van ongeveer vijftig overwinterende dieren en één bekende kraamkolonie is elke verstoring er één te veel. Het Geuldal noemen wij omdat de vondst wetenschappelijk gepubliceerd is; welke zolder of groeve het betreft, laten wij weg.

Gegevens over voorkomen komen uit de NDFF en van Zodion, de Zodion (Zoogdiervereniging). Deze soort staat op de NDFF Lijst Kwetsbare Soorten voor verblijfplaatsen; daarom noemen wij nooit de locatie van een kraam-, paar- of winterverblijf. Zie ook onze verantwoording.

De seizoensmail

Eén keer per maand een korte mail: welke dieren er die maand te zien zijn, in welke gebieden, en wat er die maand net begint of juist ophoudt. Niet vaker, en nooit een advertentie.

Je krijgt eerst een mailtje met een bevestigingslink. Pas als je daarop klikt sta je op de lijst — zo kan niemand jouw adres aanmelden.