Fitis spotten in Nederland

Van maart tot september, met het gros van de vogels tussen half april en augustus. Hij komt enkele weken later terug dan de tjiftjaf en vertrekt tussen juli en september weer naar Afrika. April tot juni is de beste periode: dan zingt hij het meest.

Ze zijn op uiterlijk bijna niet uit elkaar te houden, dus luister. De tjiftjaf zingt monotoon “tjif-tjaf-tjif-tjaf”; de fitis zingt een vloeiend, dalend strofetje dat wegsterft, weemoedig van klank. Zie je ze goed, let dan op de poten: die van de fitis zijn lichtbruin tot vleeskleurig, die van de tjiftjaf donker tot zwart. De fitis heeft bovendien een duidelijkere wenkbrauwstreep en langere vleugels.

In droge tot vochtige halfopen landschappen: duinen, heide, hoogveen met jonge bosaanplant, bosranden, struweel en verruigde akkerranden. Met 130.000 tot 220.000 broedparen is hij een van onze talrijkste broedvogels, al zijn de aantallen sinds 1990 landelijk afgenomen.

Een klein, slank vogeltje van 11 tot 12,5 centimeter, bruingroen van boven en geelwit op keel en borst, met een lichte wenkbrauwstreep. Hij beweegt onrustig door struiken en jonge bomen, meestal lager dan de tjiftjaf, en pikt insecten en larven van de bladeren.

De fitis maakt een overkapt nest van gras en mos, verstopt tussen dichte vegetatie op of vlak boven de grond — een bolvormig bouwsel met een ingang aan de zijkant. Dat maakt hem kwetsbaar voor verstoring: blijf op de paden in duin- en heidegebieden, zeker in mei en juni.

Een vloeiend, dalend strofetje dat zacht wegsterft — weemoedig van toon. De tjiftjaf, die er bijna identiek uitziet, zingt juist monotoon “tjif-tjaf”. Hoger op deze pagina staat een opname.