Draaihals spotten in Nederland
Zeer zeldzaam 🦅 Vogel Kwetsbare soort · R3
🛡️ Bewust geen exacte vindplaatsen
Dit is een kwetsbare soort. Wij tonen bewust geen nestlocaties en zijn in het broedseizoen (maart–juli) extra terughoudend met exacte plekken. Waarom we dat doen.
Waar en wanneer zie je een draaihals in Nederland? Deze soort is zeer zelden te zien, van april tot en met oktober.
Hoe herken je een draaihals?
Lengte 16 tot 17 cm, spanwijdte 34 cm. Klein bruingrijs vogeltje met een schorspatroon; een specht die niet op een specht lijkt, met een zachte snavel en een lange kleverige tong.
Hoe klinkt een draaihals?
Opname: Nils Austa, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons
Waar zie je deze soort in Nederland?
Open loofbos op zandgrond, vaak grenzend aan heide; verder als doortrekker door het hele land.
📍 De Blauwe Kamer
aanwezigheid gemeld📍 Noordhollands Duinreservaat
aanwezigheid gemeld📍 Wormer- en Jisperveld & Kalverpolder
aanwezigheid gemeld📍 Ilperveld
aanwezigheid gemeld📍 Zuidlaardermeergebied en Hunzedal
aanwezigheid gemeld📍 Meijendel & Berkheide
aanwezigheid gemeld📍 De Maashorst
aanwezigheid gemeld📍 Strabrechtse Heide & Beuven
aanwezigheid gemeld📍 Schoorlse Duinen
aanwezigheid gemeld📍 De Putten bij Camperduin
aanwezigheid gemeldDeze koppelingen komen rechtstreeks uit de database — per gebied met de kans, de bron en het bewijsniveau.
Wanneer is de beste tijd?
Groen = te zien · oranje = piekperiode. De balk rolt automatisch uit de database.
Beste periode: apr-mei en aug-okt doortrek; broedt mei-jun.
Beste tijdstip: Ochtend.
Recente waarnemingen
👁️ Waar is deze soort recent gezien?
Bekijk de actuele waarnemingen op Waarneming.nl. Een handige aanvulling op onze geverifieerde informatie.
Actuele waarnemingen op Waarneming.nl →
Let op: bij kwetsbare soorten worden waarnemingen door de bron al vervaagd of afgeschermd. Wij nemen geen exacte locaties over.
Zo vergroot je je kans
- Leer eerst het geluid: de meeste vogels hoor je voordat je ze ziet.
- Ga in het eerste uur na zonsopkomst, als de zang op zijn hoogtepunt is en de wind nog laag.
- Gebruik een kijkhut of natuurlijke dekking; stilzitten levert meer op dan dichterbij lopen.
- Houd de zon in je rug — tegen het licht in zie je alleen een silhouet, geen kleur.
🎒 Wat je hiervoor nodig hebt
Verrekijker; vooral op geluid
🌿 Verantwoord spotten
Houd afstand, blijf op de paden en lok dieren nooit met voer of geluid. Verlaat het gebied zodra een dier onrustig wordt. Dit is een kwetsbare soort. Wij tonen bewust geen nestlocaties en zijn in het broedseizoen (maart–juli) extra terughoudend met exacte plekken.
Status: Geverifieerd · Laatst gecontroleerd: 2026-08-08
Veelgestelde vragen
Is de draaihals echt een specht?
Ja, maar hij lijkt er in niets op. Hij hakt niet, roffelt niet en klimt nauwelijks tegen stammen; zijn snavel is zacht en kort en zijn staart mist de stijve steunveren van andere spechten. Buiten de broedtijd zit hij zelfs vooral op de grond. Het enige echt spechtachtige is zijn lange, kleverige tong.
Waar komt zijn naam vandaan?
Van zijn nek. Die is uitzonderlijk beweeglijk en kan in vreemde kronkels gedraaid worden. Bij verstoring — bijvoorbeeld als hij in de hand wordt gehouden — draait hij zijn kop langzaam rond en sist daarbij als een slang, wat een verrassend effectieve afschrikking is.
Wanneer en waar heb je kans?
Als doortrekker in april en mei en opnieuw van augustus tot oktober; dan kan hij overal opduiken, ook in tuinen en parken. Als broedvogel zit hij in open loofbos op zandgrond, vaak grenzend aan heide, met oude en deels verrotte loofbomen — vooral berken — waarin hij een holte gebruikt.
Wat eet hij?
Vrijwel alleen mieren, met een voorkeur voor zwarte wegmieren en hun poppen. Hij steekt zijn lange kleverige tong in de mierengangen en likt de poppen naar binnen. Daarom zie je hem op de grond scharrelen bij mierenhopen in plaats van tegen een stam. Zijn roep is een schel, klaaglijk gekekker in de broedtijd, dat wat op een kleine valk lijkt.
Hoe erg gaat het achteruit?
Zeer. Rond 1975 waren er nog 180 tot 230 paren; sinds 2000 gaat het om hooguit enkele tientallen, en hij staat als ernstig bedreigd op de Rode Lijst. Het verdwijnen van open, mierenrijk bos en heide met kale plekken is de kern van het probleem. Nestlocaties noemen wij niet.
Hoe klinkt een draaihals?
In de broedtijd een schel, klaaglijk gekekker dat wat aan een kleine valk doet denken. Hoger op deze pagina staat een opname.
Gegevens over voorkomen komen uit de NDFF, van Vogelbescherming Nederland en van Sovon Vogelonderzoek Nederland. Broedgevallen zijn in de NDFF vervaagd tot 10 x 10 km. Zie ook onze verantwoording.
De seizoensmail
Eén keer per maand een korte mail: welke dieren er die maand te zien zijn, in welke gebieden, en wat er die maand net begint of juist ophoudt. Niet vaker, en nooit een advertentie.
Je krijgt eerst een mailtje met een bevestigingslink. Pas als je daarop klikt sta je op de lijst — zo kan niemand jouw adres aanmelden.