Oranje zandoogje spotten in Nederland

Van eind juni tot eind augustus, in één generatie. Zoek ruige, kruidenrijke plekken in de halfschaduw, meestal vlak bij struweel, bosrand of houtwal: ruige graslanden, bosranden, braakliggend land en brede bermen. Een bloeiende bramenstruik langs een bosrand in juli is bijna een garantie.

Opvallend gesplitst: in het noordoosten (Drenthe, Groningen, Friesland, Overijssel) en in het zuiden (Zeeland, Noord-Brabant en Noord-Limburg). In het midden van het land wordt hij veel minder gezien. In de Zuid-Hollandse duinen is hij de laatste jaren teruggekeerd nadat hij daar in de jaren tachtig was verdwenen.

Aan de oranje vleugels met een brede bruine rand, zowel op de voor- als de achtervleugel, en aan de zwarte oogvlek in de vleugelpunt met daarin twee witte stipjes. De voorvleugel is 16 tot 20 millimeter. Het mannetje heeft bovendien een grote zwarte geurstreep dwars over de voorvleugel — een donkere veeg die je bij het vrouwtje niet ziet.

Vooral de hoeveelheid oranje. Het bruin zandoogje is overwegend donkerbruin met wat oranje rond de oogvlek; het oranje zandoogje is juist grotendeels oranje met een bruine rand en is kleiner. Let op: de dubbele witte kern in de oogvlek is géén betrouwbaar verschil, ook al wordt dat vaak beweerd — beide soorten kunnen die hebben.

Van grassen die in de halfschaduw groeien: kropaar, rood zwenkgras, pijpenstrootje, timoteegras en kweek. De vlinders zonnen veel met gespreide vleugels, en de mannetjes maken ’s middags patrouillevluchten laag over de vegetatie waarbij ze op alles afgaan wat op een vrouwtje lijkt. Ze blijven daarbij dicht bij huis: gemiddeld zo’n 150 meter tussen twee verplaatsingen.