Vuurgoudhaan spotten in Nederland

In naald- en gemengde bossen, met het zwaartepunt in het oosten van het land; de Veluwe is een belangrijk broedgebied. Daarnaast in parken, struweel en tuinen met flinke coniferen. Hij houdt van bos met een dichte onderlaag en veel klimop.

Kijk naar de kop. De vuurgoudhaan heeft een scherp afgetekende witte wenkbrauwstreep met daaronder een gitzwarte oogstreep, waardoor hij een fellere, bijna boze uitdrukking krijgt; de goudhaan heeft een egaal gezicht met alleen een lichte oogring. De kruinstreep van de vuurgoudhaanman is donkeroranje tot bijna rood, die van de goudhaan geel. En de vuurgoudhaan heeft een bronsgroene schoudervlek.

Zijn zang is hoog en ijl, wordt geleidelijk sterker en sneller — een crescendo — en mist de op- en neergaande herhaling van de goudhaan, die zijn strofe steeds afsluit met een klein toefje. De roep van de vuurgoudhaan is hoger en rauwer. Voor veel mensen liggen deze geluiden op of net boven de grens van wat ze nog horen.

Het hele jaar, maar de samenstelling wisselt. Hij is een korteafstandstrekker: veel broedvogels vertrekken al eind augustus en september, eerder dan de goudhaan, en in de winter komen er noordelijke vogels bij. In zachte winters blijven er steeds meer hier. Maart tot mei is de beste periode.

Naar de bovenkant van de takken, hoog in de naaldbomen. Hij foerageert daar rusteloos en bidt regelmatig even stil in de lucht om een insect van de onderkant van een naald te plukken. Ook plundert hij spinnenwebben. In de winter sluit hij aan bij rondtrekkende mezengroepjes — dat is vaak je beste kans. Met negen tot tien centimeter is hij samen met de goudhaan onze kleinste vogel; Nederland telt 6.500 tot 8.500 broedparen.