Kleine parelmoervlinder
📷 Charles J. Sharp, CC BY-SA 4.0 (Wikimedia Commons)

Kleine parelmoervlinder spotten in Nederland

Issoria lathonia · Queen of Spain Fritillary

Met geluk 🦋 Vlinder

Waar en wanneer zie je een kleine parelmoervlinder in Nederland? Deze soort is met wat geluk te zien, van april tot en met oktober.

Hoe herken je een kleine parelmoervlinder?

Oranje vlinder met zwarte stippen en een voorvleugellengte van 19 tot 23 millimeter, met een enigszins hoekige vleugelvorm. Het beslissende kenmerk zit aan de onderkant van de achtervleugel: grote, opvallend ovale zilverkleurige vlekken.

Waar zie je deze soort in Nederland?

Duinen en hogere zandgronden; na een dieptepunt sinds 2005 weer landinwaarts oprukkend, in lage dichtheden.

Hoe zeker is dit? geverifieerd kans volgens bron aanwezigheid gemeld Koppelingen die de onderste drempel niet halen, publiceren we niet. Zo bepalen we dat.

📍 Amsterdamse Waterleidingduinen

Met geluk kans volgens bron
De Visdief · vogelkijkgids AWD
Beste periode hier: Mei tot en met september

📍 Nationaal Park Zuid-Kennemerland

Met geluk kans volgens bron
Nationaal Park Zuid-Kennemerland
Beste periode hier: april tot en met oktober
NDFF open data, 1.823 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Begin apr t/m eind okt in drie tot vier elkaar overlappende generaties.

📍 Deelerwoude

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 1.396 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Begin apr t/m eind okt in drie tot vier elkaar overlappende generaties.
NDFF open data, 544 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Begin apr t/m eind okt in drie tot vier elkaar overlappende generaties.
NDFF open data, 484 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Begin apr t/m eind okt in drie tot vier elkaar overlappende generaties.
NDFF open data, 1.387 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Begin apr t/m eind okt in drie tot vier elkaar overlappende generaties.

📍 Nationaal Park De Meinweg

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 266 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Begin apr t/m eind okt in drie tot vier elkaar overlappende generaties.
NDFF open data, 102 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Begin apr t/m eind okt in drie tot vier elkaar overlappende generaties.

📍 Nationaal Park Veluwezoom

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 489 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Begin apr t/m eind okt in drie tot vier elkaar overlappende generaties.
NDFF open data, 150 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Begin apr t/m eind okt in drie tot vier elkaar overlappende generaties.

📍 Kroondomein Het Loo

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 156 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Begin apr t/m eind okt in drie tot vier elkaar overlappende generaties.
NDFF open data, 123 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Begin apr t/m eind okt in drie tot vier elkaar overlappende generaties.
NDFF open data, 190 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Begin apr t/m eind okt in drie tot vier elkaar overlappende generaties.

📍 Nationaal Park De Maasduinen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 195 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Begin apr t/m eind okt in drie tot vier elkaar overlappende generaties.

📍 Planken Wambuis

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 2.182 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Begin apr t/m eind okt in drie tot vier elkaar overlappende generaties.

Deze koppelingen komen rechtstreeks uit de database — per gebied met de kans, de bron en het bewijsniveau.

Wanneer is de beste tijd?

Groen = te zien · oranje = piekperiode. De balk rolt automatisch uit de database.

Beste periode: Begin apr t/m eind okt in drie tot vier elkaar overlappende generaties.

Beste tijdstip: Zonnige uren midden op de dag.

Recente waarnemingen

👁️ Waar is deze soort recent gezien?

Bekijk de actuele waarnemingen op Waarneming.nl. Een handige aanvulling op onze geverifieerde informatie.

Actuele waarnemingen op Waarneming.nl →

Zo vergroot je je kans

  • Ga op een warme, windstille dag tussen een uur of tien en vier — dan zijn ze actief.
  • Zoek de plek op, niet het dier: bloemrijke randen bij vlinders, oevers en open water bij libellen.
  • Beweeg langzaam en houd je schaduw van het dier af; die valt eerder op dan jijzelf.
  • Vroeg in de ochtend zitten ze nog koud en stil op een blad — dan kun je het dichtst naderen.

🎒 Wat je hiervoor nodig hebt

Verrekijker of macrolens

Fotograferen

De zilveren vlekken zie je alleen aan de onderkant, dus wacht tot hij met gesloten vleugels op een bloem zit — vaak op distels of knoopkruid. In de ochtendzon zit hij plat op kale grond om op te warmen, en dan kun je hem dicht naderen

🌿 Verantwoord spotten

Houd afstand, blijf op de paden en lok dieren nooit met voer of geluid. Verlaat het gebied zodra een dier onrustig wordt.

Bronnen: NDFF Flora & Fauna Verkenner (open data), geraadpleegd 31-07-2026; De Vlinderstichting
Status: Geverifieerd · Laatst gecontroleerd: 2026-08-07

Veelgestelde vragen

Hoe herken je een kleine parelmoervlinder?

Aan de onderkant van de achtervleugel. Daar zitten grote, opvallend ovale zilverkleurige vlekken — forser en ronder dan bij welke andere parelmoervlinder bij ons ook, en ze glanzen echt metaalachtig in de zon. De bovenkant is oranje met zwarte stippen, zoals bij alle parelmoervlinders, en de vleugelvorm is iets hoekiger dan gebruikelijk. Zit hij met gesloten vleugels, dan is de determinatie in één blik rond.

Waar vind je kleine parelmoervlinders?

Op open pioniervegetatie en schrale, droge, warme graslanden met veel kale grond — de duinen zijn het klassieke gebied, daarnaast de hogere zandgronden. Kale grond is essentieel: de vlinder warmt zich daarop op en de waardplanten, verschillende viooltjes, groeien juist in zulke open vegetatie. Een strak dichtbegroeid grasland levert hem niet op.

Gaat het weer beter met deze soort?

Ja. Na 1960 nam hij sterk af door intensivering van de landbouw, en het leek er lang op dat hij zich zou terugtrekken tot de duinen. Sinds 2005 keert hij weer landinwaarts terug en is hij op de hogere zandgronden in lage dichtheden aanwezig. Natuurherstel en het aanleggen van bloemrijke akkerranden hebben daaraan bijgedragen — hij is daarmee een van de soorten waarbij beheer aantoonbaar effect heeft gehad.

Hoeveel generaties heeft hij per jaar?

Drie tot vier, en die overlappen elkaar, waardoor hij van begin april tot eind oktober kan vliegen. De hoogste aantallen zitten in de zomermaanden. Die lange vliegtijd met veel generaties maakt hem flexibel: hij kan snel profiteren van een goed jaar, en dat verklaart mede waarom hij zich sinds 2005 zo snel weer heeft kunnen uitbreiden.

Wat eten de rupsen?

Viooltjes, en dan vooral duinviooltje, akkerviooltje en driekleurig viooltje. Dat verklaart waar de vlinder zit: viooltjes groeien in open, schrale vegetatie met kale grond, precies het terreintype dat de vlinder zelf ook nodig heeft. De rups wordt tot 35 millimeter lang en is zwart met fijne witte spikkels, een dubbele witte rugstreep en roodbruine doorns.

Gegevens over voorkomen komen uit de NDFF en van De Vlinderstichting. Zie ook onze verantwoording.

De seizoensmail

Eén keer per maand een korte mail: welke dieren er die maand te zien zijn, in welke gebieden, en wat er die maand net begint of juist ophoudt. Niet vaker, en nooit een advertentie.

Je krijgt eerst een mailtje met een bevestigingslink. Pas als je daarop klikt sta je op de lijst — zo kan niemand jouw adres aanmelden.