Staartmees
📷 Alexis Lours, CC BY 4.0 (Wikimedia Commons)

Staartmees spotten in Nederland

Aegithalos caudatus · Long-tailed Tit

Makkelijk 🦅 Vogel

Waar en wanneer zie je een staartmees in Nederland? Deze soort is makkelijk te zien, van oktober tot en met maart.

Hoe herken je een staartmees?

Lengte 13 tot 15 cm. Een wit-roze bolletje met een staart die langer is dan de rest van het lijf. Kop overwegend wit, met roze op de schouders en flanken. Ze zijn vrijwel nooit alleen: staartmezen trekken in groepjes van vijf tot vijftien door de struiken, voortdurend contact houdend met een fijn, aanhoudend gepiep.

Spanwijdte: 18 cm indicatie volgens Wikidata; verschilt per individu, geslacht en ondersoort · vergelijk alle vogels

Hoe klinkt een staartmees?

Opname: Jonathon Jongsma, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons

Waar zie je deze soort in Nederland?

Vrijwel heel Nederland, in bos, park, struweel en tuinen met dichte begroeiing.

Leefgebied: Loofbos, struweel en houtwallen met dichte struiken. Het nest is een van de knapste bouwwerken in de Nederlandse natuur: een ovale, gesloten bal van mos en spinrag, gecamoufleerd met korstmossen en van binnen bekleed met veren.

Dit is een algemene, wijdverspreide soort: je kunt hem op veel meer plekken tegenkomen dan de gebieden hieronder. Zie die lijst als een startpunt, niet als een volledige opsomming.

Hoe zeker is dit? geverifieerd kans volgens bron aanwezigheid gemeld Koppelingen die de onderste drempel niet halen, publiceren we niet. Zo bepalen we dat.

📍 Fochteloërveen

Met geluk kans volgens bron
De Visdief · vogelkijkgids Fochteloërveen
Beste periode hier: Het hele jaar

📍 De Blauwe Kamer

aanwezigheid gemeld
NDFF open data
Landelijke periode: Het hele jaar aanwezig, met oktober tot maart als beste periode. Dan trekken de familiegroepen door tuinen en struiken en komen ze regelmatig op vetbollen af.

📍 Zouweboezem

aanwezigheid gemeld
NDFF open data
Landelijke periode: Het hele jaar aanwezig, met oktober tot maart als beste periode. Dan trekken de familiegroepen door tuinen en struiken en komen ze regelmatig op vetbollen af.

📍 Oostelijke Vechtplassen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data
Landelijke periode: Het hele jaar aanwezig, met oktober tot maart als beste periode. Dan trekken de familiegroepen door tuinen en struiken en komen ze regelmatig op vetbollen af.

📍 Noordhollands Duinreservaat

aanwezigheid gemeld
NDFF open data
Landelijke periode: Het hele jaar aanwezig, met oktober tot maart als beste periode. Dan trekken de familiegroepen door tuinen en struiken en komen ze regelmatig op vetbollen af.
NDFF open data
Landelijke periode: Het hele jaar aanwezig, met oktober tot maart als beste periode. Dan trekken de familiegroepen door tuinen en struiken en komen ze regelmatig op vetbollen af.

📍 Ilperveld

aanwezigheid gemeld
NDFF open data
Landelijke periode: Het hele jaar aanwezig, met oktober tot maart als beste periode. Dan trekken de familiegroepen door tuinen en struiken en komen ze regelmatig op vetbollen af.
NDFF open data
Landelijke periode: Het hele jaar aanwezig, met oktober tot maart als beste periode. Dan trekken de familiegroepen door tuinen en struiken en komen ze regelmatig op vetbollen af.

📍 Meijendel & Berkheide

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 5.485 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Het hele jaar aanwezig, met oktober tot maart als beste periode. Dan trekken de familiegroepen door tuinen en struiken en komen ze regelmatig op vetbollen af.

📍 Voornes Duin

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 265 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Het hele jaar aanwezig, met oktober tot maart als beste periode. Dan trekken de familiegroepen door tuinen en struiken en komen ze regelmatig op vetbollen af.
NDFF open data, 3.181 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Het hele jaar aanwezig, met oktober tot maart als beste periode. Dan trekken de familiegroepen door tuinen en struiken en komen ze regelmatig op vetbollen af.

📍 De Maashorst

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 2.931 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Het hele jaar aanwezig, met oktober tot maart als beste periode. Dan trekken de familiegroepen door tuinen en struiken en komen ze regelmatig op vetbollen af.

📍 Strabrechtse Heide & Beuven

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 1.549 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Het hele jaar aanwezig, met oktober tot maart als beste periode. Dan trekken de familiegroepen door tuinen en struiken en komen ze regelmatig op vetbollen af.

📍 Loonse en Drunense Duinen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 1.576 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Het hele jaar aanwezig, met oktober tot maart als beste periode. Dan trekken de familiegroepen door tuinen en struiken en komen ze regelmatig op vetbollen af.

📍 Schoorlse Duinen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 1.286 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Het hele jaar aanwezig, met oktober tot maart als beste periode. Dan trekken de familiegroepen door tuinen en struiken en komen ze regelmatig op vetbollen af.

Deze koppelingen komen rechtstreeks uit de database — per gebied met de kans, de bron en het bewijsniveau.

Wanneer is de beste tijd?

Groen = te zien · oranje = piekperiode. De balk rolt automatisch uit de database.

Beste periode: Het hele jaar aanwezig, met oktober tot maart als beste periode. Dan trekken de familiegroepen door tuinen en struiken en komen ze regelmatig op vetbollen af.

Beste tijdstip: De ochtend. Je hoort een groepje meestal eerder dan je het ziet: een fijn, aanhoudend gepiep dat langzaam door de struiken beweegt.

Recente waarnemingen

👁️ Waar is deze soort recent gezien?

Bekijk de actuele waarnemingen op Waarneming.nl. Een handige aanvulling op onze geverifieerde informatie.

Actuele waarnemingen op Waarneming.nl →

Zo vergroot je je kans

  • Leer eerst het geluid: de meeste vogels hoor je voordat je ze ziet.
  • Ga in het eerste uur na zonsopkomst, als de zang op zijn hoogtepunt is en de wind nog laag.
  • Gebruik een kijkhut of natuurlijke dekking; stilzitten levert meer op dan dichterbij lopen.
  • Houd de zon in je rug — tegen het licht in zie je alleen een silhouet, geen kleur.

Fotograferen

Groepje komt vaak terug over dezelfde route

🌿 Verantwoord spotten

Houd afstand, blijf op de paden en lok dieren nooit met voer of geluid. Verlaat het gebied zodra een dier onrustig wordt.

Bronnen: Sovon / Vogelbescherming / Zodion / Vlinderstichting; Vogelbescherming Nederland (vogelgids), geraadpleegd 02-11-2026
Status: Geverifieerd · Laatst gecontroleerd: 2026-08-08

Veelgestelde vragen

Hoe herken je een staartmees?

Aan de staart. Die is langer dan de rest van het lijf, wat het vogeltje op een lolly doet lijken. Verder is hij wit met roze op de schouders en flanken. Ze zitten vrijwel nooit alleen, dus zie je één staartmees, dan volgen er meestal nog tien.

Waarom trekken ze in groepjes?

Buiten het broedseizoen blijven staartmezen in familieverband bij elkaar: ouders, jongen en soms helpers. Ze houden voortdurend contact met een fijn gepiep, wat het groepje bij elkaar houdt terwijl ze door dichte struiken bewegen. In de winter slapen ze op een rij tegen elkaar aan om warm te blijven.

Is het echt een mees?

Niet in de strikte zin. De staartmees behoort tot een eigen familie en is geen echte mees zoals de kool- en pimpelmees. Dat zie je terug in het nest: hij bouwt een gesloten bal in een struik in plaats van te broeden in een holte of nestkast.

Hoe ziet het nest eruit?

Als een ovale, gesloten bal van mos en spinrag, van buiten gecamoufleerd met korstmossen en van binnen bekleed met honderden veren. Het is een van de knapste vogelnesten van Nederland en wordt in weken gebouwd. Ga er niet naar zoeken: het staat laag in struweel en is uiterst kwetsbaar voor verstoring.

Wanneer maak je de meeste kans?

Van oktober tot maart, in de ochtend. Dan trekken de groepjes door tuinen en struiken en komen ze ook op vetbollen af. Luister naar het aanhoudende gepiep dat langzaam verplaatst — dat verraadt ze eerder dan het oog.

Gegevens over voorkomen komen uit de NDFF en van Sovon Vogelonderzoek Nederland en Vogelbescherming Nederland. Zie ook onze verantwoording.

De seizoensmail

Eén keer per maand een korte mail: welke dieren er die maand te zien zijn, in welke gebieden, en wat er die maand net begint of juist ophoudt. Niet vaker, en nooit een advertentie.

Je krijgt eerst een mailtje met een bevestigingslink. Pas als je daarop klikt sta je op de lijst — zo kan niemand jouw adres aanmelden.