Dieren spotten in Oostelijke Vechtplassen

Het grootste moeras bij de stad

De Oostelijke Vechtplassen beslaan 6.475 hectare en liggen pal tussen Amsterdam, Hilversum en Utrecht. Het is laagveen: afgegraven, volgelopen, en in de loop van eeuwen weer dichtgegroeid tot rietland, trilveen en open water.

Het Natura 2000-gebied heeft nummer 95 en ligt in twee provincies. De gemeenten zijn Amsterdam, De Bilt, Hilversum, Stichtse Vecht en Wijdemeren – waarvan De Bilt en Stichtse Vecht in Utrecht liggen en de andere drie in Noord-Holland. De Ankeveense en Kortenhoefse Plassen liggen aan de Noord-Hollandse kant; Tienhoven, Westbroek en Breukeleveen aan de Utrechtse. Waar de grens precies door de Loosdrechtse Plassen loopt, konden we niet met een bron vaststellen.

Praktisch gevolg: de centrale bezoekersbalie van Natuurmonumenten staat in Kortenhoef, Noord-Holland. Kom je van de Utrechtse kant, dan is Tienhoven je startpunt.

De volledige moerasvogel-top, op papier

Wat dit gebied bijzonder maakt, is de lijst officiele doelsoorten. Roerdomp, woudaap, purperreiger, porseleinhoen, zwarte stern, ijsvogel, snor, rietzanger en grote karekiet staan er allemaal als broedvogeldoel. Dat is vrijwel alles wat Nederland aan moerasvogels te bieden heeft.

Daar komen de meervleermuis, de noordse woelmuis en de gevlekte witsnuitlibel bij, plus vier vissoorten en drie ongewervelden die je niet gaat zien maar die wel vertellen hoe schoon het water is.

Belangrijk verschil tussen doelen en waarnemingen: dat een soort een Natura 2000-doel is, betekent dat het beleid erop gericht is, niet dat je hem op een willekeurige zaterdag ziet. Natuurmonumenten noemt op de eigen gebiedspagina’s een bescheidener lijstje: purperreiger, lepelaar, roerdomp, watersnip, zwarte stern, knobbelzwaan, grote karekiet, snor, blauwborst – en een ree.

Geen kijkhut aan de Utrechtse kant

Dit moeten we eerlijk zeggen: in het Utrechtse deel vonden we geen kijkhut, uitkijkpunt of vogelkijkscherm. Natuurmonumenten schrijft over de Tienhovense Plassen alleen: “Vanaf verschillende plekjes kijk je heel ver over dit unieke wetland.” Birdingplaces vult bij “Birdwatching hide / platform” in: nee.

Aan de Noord-Hollandse kant bestaat volgens birdingplaces een observatietoren bij de Lambertszkade, maar die pagina hebben wij niet kunnen controleren.

Je bent hier dus aangewezen op de paden, de bruggetjes en het water. De ANWB-route langs de Westbroekse Zodden passeert stukken trilveen – veen dat op het water drijft en meedeint als je erop loopt.

Honden: de regels spreken elkaar tegen

Dit is het punt waarop wij je geen eenduidig antwoord kunnen geven, omdat Natuurmonumenten zelf geen eenduidig antwoord geeft.

Op de pagina van de Tienhovense Plassen staat “Honden niet toegestaan”. Op de Vechtplassen-contactpagina staat bij de gebiedskenmerken ook “Honden niet toegestaan”, maar bij een route bij de Spiegelplas “Honden mogen alleen los op aangegeven locaties”. Op de Loosdrechtse Plassen-pagina staat bij de gebiedsregels “Honden mogen mee mits aangelijnd, op de paden” en in de routelijst op diezelfde pagina “Honden niet toegestaan”.

Het algemene beleid van Natuurmonumenten luidt: “In de meeste gebieden geldt dat honden aangelijnd moeten zijn.” Losloopgebieden zijn met borden gemarkeerd, de hond moet binnen tien meter blijven en er geldt een maximum van drie honden per bezoeker.

Ons advies: ga uit van aangelijnd, en lees het gele bord bij de ingang waar je begint. Dat is ook wat Natuurmonumenten zelf adviseert.

Praktisch

Het Vredevoetpad in Tienhoven is 7 kilometer en begint bij Streekmuseum Vredegoed. De Zompige zoddenroute van de ANWB voert door de Westbroekse Zodden; parkeren kan in de inhammen aan de Laan van Niftarlake, ongeveer 150 meter voorbij de kruising met de Nieuweweg.

Varen op de Tienhovense Plassen mag met roeiboot of kano, maar je moet zelf een boot meenemen – er is geen verhuur. Te water kan op de Dwarsdijk. In Loosdrecht is wel verhuur.

Drones zijn niet toegestaan, en voor groepen van meer dan twintig personen heb je vooraf toestemming nodig.