Hazelworm spotten in Nederland
Zeldzaam 🦎 Reptiel
Waar en wanneer zie je een hazelworm in Nederland? Deze soort is zelden te zien, van april tot en met september.
Hoe herken je een hazelworm?
Een pootloze hagedis die op een slang lijkt, maar het niet is: glanzend bruin tot grijs, glad en gelijkmatig van dikte, met oogleden die hij kan sluiten — iets wat geen enkele slang kan. Vrouwtjes hebben vaak een donkere lengtestreep. Hij is hooguit een halve meter lang en beweegt traag.
Waar zie je deze soort in Nederland?
Vooral het zuiden en oosten van het land, langs bosranden, in houtwallen en in tuinen. Hij is algemener dan mensen denken, maar leeft grotendeels verborgen.
📍 Deelerwoude
Zeldzaam kans volgens bron📍 Nationaal Park Veluwezoom
Zeldzaam geverifieerd📍 Nationaal Park Zuid-Limburg (i.o.)
Met geluk kans volgens bron📍 Sint-Pietersberg / Zuid-Limburg
Zeldzaam kans volgens bron📍 Nationaal Park De Hoge Veluwe
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park Drents-Friese Wold
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park Zuid-Kennemerland
Met geluk geverifieerd📍 Nationaal Park Sallandse Heuvelrug
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park De Meinweg
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park De Maasduinen
aanwezigheid gemeld📍 Kroondomein Het Loo
aanwezigheid gemeld📍 Planken Wambuis
Met geluk kans volgens bron📍 De Blauwe Kamer
aanwezigheid gemeld📍 Oostelijke Vechtplassen
aanwezigheid gemeld📍 Zuidlaardermeergebied en Hunzedal
aanwezigheid gemeld📍 Kampina & Oisterwijkse Vennen
aanwezigheid gemeld📍 De Maashorst
aanwezigheid gemeld📍 Schoorlse Duinen
aanwezigheid gemeldDeze koppelingen komen rechtstreeks uit de database — per gebied met de kans, de bron en het bewijsniveau.
Wanneer is de beste tijd?
Groen = te zien · oranje = piekperiode. De balk rolt automatisch uit de database.
Beste periode: April tot september. Buiten die maanden zit hij ondergronds in winterrust. Zoeken doe je niet in de open zon maar onder platen, planken en golfplaat die in de zon liggen te warmen.
Beste tijdstip: Overdag, en het kansrijkst bij warm maar vochtig weer. Na een regenbui in de zomer komt hij eerder tevoorschijn dan bij felle zon.
Recente waarnemingen
👁️ Waar is deze soort recent gezien?
Bekijk de actuele waarnemingen op Waarneming.nl. Een handige aanvulling op onze geverifieerde informatie.
Zo vergroot je je kans
- Ga op een zonnige ochtend, als ze zich opwarmen en nog traag zijn.
- Zoek de overgangen op: bosrand, heidepad, houtstapel, zuidhelling.
- Loop rustig — reptielen voelen trillingen in de grond eerder dan dat ze je zien.
- Kijk maar raak niet aan: oppakken is verstorend en bij beschermde soorten niet toegestaan.
🎒 Wat je hiervoor nodig hebt
Macro/telelens
🌿 Verantwoord spotten
Houd afstand, blijf op de paden en lok dieren nooit met voer of geluid. Verlaat het gebied zodra een dier onrustig wordt.
Status: Geverifieerd · Laatst gecontroleerd: 2026-08-08
Veelgestelde vragen
Is een hazelworm een slang?
Nee. Het is een pootloze hagedis. Het duidelijkste verschil zie je aan de ogen: de hazelworm heeft oogleden en kan knipperen, wat geen enkele slang kan. Verder is hij glad, glanzend en overal ongeveer even dik, terwijl slangen duidelijker een kop en een nek hebben.
Is een hazelworm gevaarlijk?
Totaal niet. Hij is niet giftig, bijt niet en eet vooral naaktslakken en regenwormen. In een tuin is hij zelfs bijzonder welkom. Wel is hij beschermd, dus oppakken of verplaatsen mag niet.
Waar en wanneer vind je een hazelworm?
Van april tot september, in het zuiden en oosten van het land, langs bosranden, in houtwallen en in tuinen. Zoek niet in de open zon: hazelwormen liggen bij voorkeur ónder plat materiaal dat opwarmt, zoals een plank, een steen of een stuk golfplaat.
Wat doe je als je er een in de tuin vindt?
Laat hem liggen en leg het materiaal waaronder hij lag voorzichtig terug. Een composthoop of takkenhoop is voor hem een uitstekende plek. Wil je hem helpen: laat een rommelig hoekje met dekking staan en gebruik geen slakkenkorrels, want naaktslakken zijn zijn voedsel.
Waarom breekt zijn staart af?
Dat is een afweermechanisme dat hazelwormen met andere hagedissen delen: bij gevaar laten ze hun staart los, die nog even blijft kronkelen terwijl het dier ontsnapt. De staart groeit deels terug, maar korter en stomper. Zijn wetenschappelijke naam Anguis fragilis verwijst daarnaar.
Gegevens over voorkomen komen uit de NDFF en van RAVON. Zie ook onze verantwoording.
De seizoensmail
Eén keer per maand een korte mail: welke dieren er die maand te zien zijn, in welke gebieden, en wat er die maand net begint of juist ophoudt. Niet vaker, en nooit een advertentie.
Je krijgt eerst een mailtje met een bevestigingslink. Pas als je daarop klikt sta je op de lijst — zo kan niemand jouw adres aanmelden.