Blankvoorn spotten in Nederland

Kijk naar de rugvin. Bij de blankvoorn begint die recht boven het begin van de buikvinnen; bij de rietvoorn zit hij duidelijk verder naar achteren, achter de buikvin. Dat is het enige kenmerk dat altijd werkt. Kleur helpt als extra: de blankvoorn heeft een oranjerood oog en zilverachtige vinnen, de rietvoorn een geel oog en veel feller oranjerode vinnen. Maar kleuren variëren met water en licht, dus de vinpositie is doorslaggevend.

Aan de combinatie van zilveren flanken, een oranjerood oog en die rugvin recht boven de buikvinnen. Het lichaam is zijdelings afgeplat en de vorm is die van een klassieke “witvis”. Hij kan tot 51 centimeter worden, maar wat je in een gracht of sloot ziet is meestal veel kleiner — vaak scholen van tien tot twintig centimeter.

Vrijwel overal. Hij komt voor in bijna alle watertypen, van stilstaande sloten en plassen tot stromende rivieren, en is daarmee een van de algemeenste zoetwatervissen van Nederland. Alleen zeer ondiepe of dicht begroeide wateren mijdt hij, net als de brakkere delen van Zeeland en de kleine beken op de hoge zandgronden. Een stadsgracht of parkvijver is vaak de makkelijkste plek om er een te zien.

In april en mei, in ondiep water. De vissen verzamelen zich dan massaal in de ondiepe randzones en zetten hun eieren af op waterplanten, boomwortels en andere structuren. Dat is meteen het beste moment om ze vanaf de kant te zien: het water beweegt, je ziet ruggen boven water komen en het geheel is behoorlijk luidruchtig.

Ongewervelden, plankton en plantaardig materiaal — hij is weinig kieskeurig, en dat verklaart mede waarom hij zo algemeen is. Jonge vissen leven vooral van plankton, grotere exemplaren schakelen meer over op bodemdiertjes, slakjes en plantendelen. Die brede menukaart maakt hem tot een sleutelsoort in het voedselweb: hij is zelf ook belangrijke prooi voor snoek, baars en aalscholver.