Zompsprinkhaan spotten in Nederland
Zeldzaam 🦗 Sprinkhaan
Waar en wanneer zie je een zompsprinkhaan in Nederland? Deze soort is zelden te zien, van juni tot en met oktober.
Hoe herken je een zompsprinkhaan?
Grondkleur meestal groen en minder variabel dan bij de krasser. De achterknie is donkerder dan de rest van de achterpoot. De voorvleugels van het mannetje bereiken de achterknie niet; bij het vrouwtje reiken ze tot net over het midden van de achterdij. Lichaamslengte 13,0 tot 25,0 mm, voorvleugel 8,7 tot 12,0 mm; de langvleugelige vorm haalt 14,5 tot 18,0 mm vleugel. Alle maten en statusgegevens komen uit Kleukers e.a., De sprinkhanen en krekels van Nederland (Nederlandse Fauna 1, 1997). Die cijfers zijn inmiddels bijna dertig jaar oud. In de digitale versie van die bron renderen de symbolen voor mannetje en vrouwtje niet, waardoor niet met zekerheid vaststaat welke reeks bij welk geslacht hoort; wij geven daarom de gecombineerde reeks.
Waarmee kun je een zompsprinkhaan verwarren?
- Krasser (Chorthippus parallelus): Kleukers e.a. schrijven "Verwarring is eigenlijk alleen mogelijk met C. parallelus". Het onderscheid gaat via de zang: die van de zompsprinkhaan klinkt iets luider en grover en de pootbeweging is trager.
- Bij de langvleugelige vorm komt er verwarring bij met Chorthippus dorsatus en Chorthippus albomarginatus.
Waar zie je deze soort in Nederland?
Lokaal, met het zwaartepunt in drie kerngebieden in het oosten van het land. Er is een recentere, meest westelijke vindplaats in de provincie Utrecht beschreven in de Nieuwsbrief Saltabel; die publicatie hebben wij zelf niet ingezien.
📍 Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park Drents-Friese Wold
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park Weerribben-Wieden
aanwezigheid gemeld📍 Oostelijke Vechtplassen
aanwezigheid gemeld📍 Zuidlaardermeergebied en Hunzedal
aanwezigheid gemeldDeze koppelingen komen rechtstreeks uit de database — per gebied met de kans, de bron en het bewijsniveau.
Wanneer is de beste tijd?
Groen = te zien · oranje = piekperiode. De balk rolt automatisch uit de database.
Beste periode: De meeste volwassen dieren worden gevonden tussen eind juni en begin oktober. De fenologiegrafiek bij Kleukers e.a. loopt van 25 juni tot 26 oktober.
Beste tijdstip: Warme, windstille uren midden op de dag — dan zingen de mannetjes. Neem de zang op; dat is het enige betrouwbare onderscheid met de krasser.
Recente waarnemingen
👁️ Waar is deze soort recent gezien?
Bekijk de actuele waarnemingen op Waarneming.nl. Een handige aanvulling op onze geverifieerde informatie.
Zo vergroot je je kans
- Luister eerst: bijna alle soorten verraden zich met hun zang voordat je ze ziet.
- Ga op een warme, windstille namiddag; in de kou en de wind zwijgen ze.
- Loop langzaam en let op waar het geluid stopt — daar zit hij, meestal laag in de vegetatie.
- Een batdetector maakt de soorten hoorbaar die voor het menselijk oor te hoog zingen.
🎒 Wat je hiervoor nodig hebt
Laarzen, en een geluidsrecorder of telefoon om de zang op te nemen. Een bat detector is niet nodig — deze zang zit in het hoorbare bereik.
Fotograferen
Fotografeer van opzij en krijg de achterknie scherp in beeld: die is donkerder dan de rest van de achterpoot. Let ook op hoe ver de voorvleugel reikt — bij het mannetje niet tot de achterknie. Dat zijn de kenmerken waar een determinatie op kan steunen, al blijft de zang doorslaggevend.
🌿 Verantwoord spotten
Houd afstand, blijf op de paden en lok dieren nooit met voer of geluid. Verlaat het gebied zodra een dier onrustig wordt.
Status: Geverifieerd · Laatst gecontroleerd: 2026-10-28
Veelgestelde vragen
Hoe onderscheid je een zompsprinkhaan van een krasser?
Op zang. Kleukers e.a. stellen dat verwarring eigenlijk alleen met de krasser mogelijk is; de zang van de zompsprinkhaan klinkt iets luider en grover en de pootbeweging is trager. Op uiterlijk alleen kom je er niet uit.
Waar leeft de zompsprinkhaan?
In of vlakbij vochtige biotopen: natte heide, blauwgrasland, trilveen en vochtige schrale graslanden. Het zwaartepunt ligt in drie kerngebieden in het oosten van het land.
Wat eet de zompsprinkhaan?
Vooral pijpenstrootje, riet, russen en zeggen — de planten van zijn eigen natte leefgebied.
Hoe klinkt de zompsprinkhaan?
Een grof krassend geluid van 2,7 tot 4,5 seconden, dat aan het begin in sterkte toeneemt en los wordt herhaald om de 5 tot 14 seconden.
Wanneer zie je zompsprinkhanen?
De meeste volwassen dieren worden gevonden tussen eind juni en begin oktober, met een piek in augustus en september.
Meer foto's
De seizoensmail
Eén keer per maand een korte mail: welke dieren er die maand te zien zijn, in welke gebieden, en wat er die maand net begint of juist ophoudt. Niet vaker, en nooit een advertentie.
Je krijgt eerst een mailtje met een bevestigingslink. Pas als je daarop klikt sta je op de lijst — zo kan niemand jouw adres aanmelden.