Aal spotten in Nederland
Met geluk 🐟 Vis
Waar en wanneer zie je een aal in Nederland? Deze soort is met wat geluk te zien, het hele jaar door.
Hoe herken je een aal?
Slangvormige vis met een gladde, slijmerige huid; als rode aal donker van boven en geelwit van onderen, als schieraal zilverglanzend met vergrote ogen.
Waar zie je deze soort in Nederland?
Het hele land, in alle wateren die met zee in verbinding staan.
Dit is een algemene, wijdverspreide soort: je kunt hem op veel meer plekken tegenkomen dan de gebieden hieronder. Zie die lijst als een startpunt, niet als een volledige opsomming.
📍 Nationaal Park Oosterschelde
aanwezigheid gemeld📍 Zwin / Zeeuws-Vlaanderen
aanwezigheid gemeld📍 Naardermeer
aanwezigheid gemeld📍 Gelderse Poort / Millingerwaard
aanwezigheid gemeldDeze koppelingen komen rechtstreeks uit de database — per gebied met de kans, de bron en het bewijsniveau.
Wanneer is de beste tijd?
Groen = te zien · oranje = piekperiode. De balk rolt automatisch uit de database.
Beste periode: glasaal mrt-mei; schieraal okt-nov.
Beste tijdstip: Nacht en schemering.
Recente waarnemingen
👁️ Waar is deze soort recent gezien?
Bekijk de actuele waarnemingen op Waarneming.nl. Een handige aanvulling op onze geverifieerde informatie.
Zo vergroot je je kans
- Zoek helder, ondiep water en kijk vanaf een brug, steiger of hoge oever.
- Een polariserende zonnebril haalt de weerspiegeling weg en laat zien wat eronder zwemt.
- Blijf laag en beweeg langzaam: beweging boven het water zien vissen uitstekend.
- Vroeg in de ochtend is het water het rustigst en het zicht het best.
🎒 Wat je hiervoor nodig hebt
Zaklamp; kijken bij een vispassage of gemaal
🌿 Verantwoord spotten
Houd afstand, blijf op de paden en lok dieren nooit met voer of geluid. Verlaat het gebied zodra een dier onrustig wordt.
Status: Geverifieerd · Laatst gecontroleerd: 2026-08-08
Veelgestelde vragen
Waar leeft de paling in Nederland?
In vrijwel alle wateren die met de zee in verbinding staan: rivieren, beken, meren, kanalen en sloten, tot honderden kilometers landinwaarts. Daarnaast is hij vroeger op grote schaal uitgezet in geïsoleerde wateren voor de beroepsvisserij, dus je kunt hem overal tegenkomen. Overdag houdt hij zich schuil tussen waterplanten, in holle oevers en tussen stenen.
Wanneer heb je kans er een te zien?
Vooral in het donker, want de paling is nachtactief. Twee momenten in het jaar zijn bijzonder: in het voorjaar, van maart tot mei, wanneer glasaaltjes bij sluizen, gemalen en vispassages proberen binnen te komen — bij sommige vistrappen zijn daar kijkvoorzieningen voor. En in oktober en november, wanneer de volwassen schieraal juist wegtrekt naar zee.
Wat is de levenscyclus van de paling?
Een van de merkwaardigste van alle Europese dieren. Hij wordt geboren in de Sargassozee bij Bermuda, drijft als doorzichtig wilgenbladvormig larfje jaren mee op de Golfstroom, verandert bij onze kust in glasaal, trekt het binnenwater op en groeit daar vijf tot twaalf jaar op als rode aal. Dan verandert hij in schieraal, stopt met eten, en zwemt zo’n 6.000 kilometer terug naar de Sargassozee om zich daar voort te planten en te sterven.
Wat is het verschil tussen glasaal, rode aal en schieraal?
Drie stadia van hetzelfde dier. Glasaal is het doorzichtige jonge stadium van zeven à acht centimeter dat vanuit zee binnenkomt. De rode aal is de opgroeiende fase: donker van boven, geelwit van onderen, jarenlang in zoet water. De schieraal is het paaiklare eindstadium, met zilverglanzende flanken en opvallend vergrote ogen — aanpassingen aan het leven in de diepe oceaan. Vrouwtjes worden tot 133 centimeter, mannetjes blijven rond de vijftig.
Waarom gaat het zo slecht met de paling?
De hoeveelheid glasaal die onze kust bereikt is sinds de jaren tachtig gedaald tot onder het één procent van vroeger. De oorzaken stapelen: stuwen, dammen en gemalen blokkeren de trek, waterkrachtcentrales vermalen wegtrekkende schieralen, er is decennialang intensief op gevist, en daar komen watervervuiling, klimaatverandering en een geïmporteerde parasiet in de zwemblaas bij. De soort staat als ernstig bedreigd op de IUCN-lijst.
Gegevens over voorkomen komen uit de NDFF en van RAVON, kenniscentrum voor reptielen, amfibieën en vissen. Zie ook onze verantwoording.
De seizoensmail
Eén keer per maand een korte mail: welke dieren er die maand te zien zijn, in welke gebieden, en wat er die maand net begint of juist ophoudt. Niet vaker, en nooit een advertentie.
Je krijgt eerst een mailtje met een bevestigingslink. Pas als je daarop klikt sta je op de lijst — zo kan niemand jouw adres aanmelden.