Baars spotten in Nederland

In vrijwel alle Nederlandse wateren: sloten, plassen, kanalen, rivieren, havens en zelfs brakke estuaria. Hij is een van onze meest wijdverspreide vissoorten. Alleen op de Zeeuwse eilanden is hij schaarser, waarschijnlijk omdat het zoutgehalte de voortplanting hindert. Hij is een dagactieve zichtjager en heeft daarom een voorkeur voor helder water.

Onmiskenbaar aan de dwarsstrepen: vijf tot acht donkere verticale banden over een groengrijze flank. Verder een vrij grote, stompe kop, een hoge rug en twee duidelijk gescheiden rugvinnen, waarvan de voorste stekelig is en achteraan een zwarte vlek draagt. De buik-, aars- en staartvin zijn oranjerood. Hij kan tot zestig centimeter worden, al zijn de meeste een stuk kleiner.

Het hele jaar, maar maart tot juni is het beste: dan komt hij paaien in ondiep water langs de oever. Het vrouwtje legt de eieren in een kenmerkend netvormig snoer over waterplanten, boomwortels, takken of stenen — dat snoer is soms zelf al opvallend genoeg om te vinden. Een polariserende zonnebril helpt om door de weerspiegeling heen te kijken.

Omdat hun rol verandert. Jonge baarzen staan in ondiepere lagen in dichte scholen, wat bescherming geeft tegen roofvissen en helpt bij het opjagen van prooi. Naarmate ze groeien zakken ze naar dieper water en gaan ze solitair of in kleine groepjes leven — een grote baars is zelf een roofvis en heeft de school niet meer nodig.

Dat verandert mee met zijn formaat. Piepjonge baarsjes eten zoöplankton, daarna grotere waterdiertjes, en vanaf ongeveer tien centimeter komen er vissen bij. Grote baarzen jagen vooral op kleine vis en garnaalachtigen. Hij is beschermd via de visserijregels, met een minimummaat van 22 centimeter en een gesloten tijd van 1 april tot en met 31 mei; de soort wordt in Nederland niet bedreigd.