📷 Foto: Dick Bos / CC BY-SA 4.0 via Wikimedia Commons.
Dieren spotten in Kampina & Oisterwijkse Vennen
De zomer voor libellen — het Goorven is volgens Natuurmonumenten "een trekpleister voor libellen, watervogels" — en voor het gentiaanblauwtje. De late zomer om bij Balsvoort fruit te plukken. De winter voor smient en grote zilverreiger. Een expliciete seizoensaanbeveling geeft de beheerder zelf niet. Heide, vennen & beekdal
Kampina & Oisterwijkse Vennen — De Huisvennen zijn geen natuurlijke vennen maar gegraven turfputten: hier werd vanaf 1379 turf gewonnen, die per schip naar Boxtel en Den Bosch ging. Verderop op de Beerze staat de Spoordonkse watermolen uit 1453. In de beek ligt een vistrap met veertien stappen, waar kopvoorn en stekelbaars van profiteren. Je spot er vooral das (terug sinds 2016). vogels: wulp, tureluur, watersnip, roodborsttapuit, boomleeuwerik, dodaars, geoorde fuut, nachtzwaluw, boompieper, boomvalk, blauwborst en waterral; op de vennen ook kuifeend, ijsvogel en fuut, en heel soms de zwarte ooievaar. libellen: speerwaterjuffer, maanwaterjuffer en venwitsnuitlibel. vlinders: gentiaanblauwtje, heideblauwtje, bont dikkopje, kleine ijsvogelvlinder en grote weerschijnvlinder. verder kleine modderkruiper, kamsalamander en de gestreepte waterroofkever. Beste periode: De zomer voor libellen — het Goorven is volgens Natuurmonumenten "een trekpleister voor libellen, watervogels" — en voor het gentiaanblauwtje. De late zomer om bij Balsvoort fruit te plukken. De winter voor smient en grote zilverreiger. Een expliciete seizoensaanbeveling geeft de beheerder zelf niet.



Welke dieren zie je hier?
Ook aanwezig gemeld in dit gebied (306 soorten) aanwezigheid gemeld
Van deze soorten is bekend dat ze hier voorkomen (NDFF), maar over de zichtkans is nog niets vastgelegd.
Amfibie (8)
Libel (45)
Reptiel (2)
Spin (7)
Sprinkhaan (21)
Vis (6)
Vlinder (31)
Vogel (154)
Zoogdier (land) (23)
Zoogdier (land/water) (3)
Zoogdier (vleermuis) (6)
Wandelroutes
Veertien vennenwandeling
Afwisselende rondwandeling langs de mooiste vennen van het gebied.
Wandelroute Cultuurhistorisch Banisveld
Komt langs de uitkijktoren op het Banisveld.
Van Tienhovenroute (Rondje op de Kampina)
Naar het grafmonument Van Tienhoven. Let op: Natuurmonumenten noemt op dezelfde pagina twee verschillende lengtes.
Rolstoelroute bezoekerscentrum
Vanaf het bezoekerscentrum door de Oisterwijkse bossen.
Wandelroute Lammervennen
Korte ronde langs de Lammervennen.
Wandelroute Aderven
Korte ronde langs het Aderven.
Groene route Dal van de Beerze
Door het beekdal van de Beerze.
Kijkhutten & observatiepunten
🔭 Uitkijktoren Banisveld
Beste moment: Jaarrond; ruim uitzicht over de heide.
Vooral voor: Heidevogels, roofvogels boven het open veld
Uitkijktoren met een "luie trap", per scootmobiel bereikbaar via de Kempseweg. Let op: de toegangsweg kruist een wildrooster met een opening van 27 cm. Er staat een picknickset. Geen gesloten kijkhut.
🔭 Uitzichtpunt Van Tienhoven
Het grafmonument van P.G. van Tienhoven, met uitzicht over de heide. Aan de rand van het Van Esschenven staat de Van Tienhovenbank.
Praktische informatie
- Toegankelijkheid: Vrij toegankelijk op wegen en paden; fietsen alleen op de aangewezen fietspaden. Drones zijn niet toegestaan. Groepen boven twintig personen en betaalde activiteiten vragen vooraf toestemming. Het gebied is als geschikt voor rolstoel aangemerkt, met een halfverharde rolstoelroute van drie kilometer vanaf het bezoekerscentrum. De runderen en paarden lopen vrij op de heide; een apart begrazingsraster met eigen afstandsregels wordt door Natuurmonumenten niet beschreven. Vaste seizoensafsluitingen hebben wij niet gevonden.
- Parkeren: Parkeerplaats Huisvennen-Roond bij Boxtel, en de parkeerplaats bij het bezoekerscentrum aan de Van Tienhovenlaan 4 in Oisterwijk.
- Honden: Op de Kampina welkom, mits aangelijnd. In de Oisterwijkse Bossen en Vennen aangelijnd én op de paden. Er is één speciale hondenroute.
- Voorzieningen: Bezoekerscentrum Oisterwijkse Bossen en Vennen, Van Tienhovenlaan 4 in Oisterwijk, met aangepast toilet, rolstoel te leen, loopfiets te huur, een aangepaste vissteiger en OERRR-speelnatuur erachter. Horeca bij Groot Speijck, Boshuis Venkraai en Pannekoekenhuis Belveren. Picknickset bij de uitkijktoren op het Banisveld. Bij Balsvoort ligt een appel- en pruimenboomgaard waar je in de late zomer mag oogsten.
🌿 Regels in dit gebied
Beheerder Natuurmonumenten beheert beide terreinen; boswachter is Irma de Potter. Het Oisterwijkse bosgebied werd in 1913 aangekocht, de Kampina in 1917 overgedragen. In het Beerzedal wordt samengewerkt met waterschap De Dommel. Het Natura 2000-gebiedendocument noemt daarnaast Brabants Landschap en particulieren als beheerder. hanteert eigen regels. Blijf op de paden, respecteer rustgebieden en afsluitingen, houd honden aangelijnd waar dat geldt, en gebruik geen drone — die zijn in vrijwel alle natuurgebieden verboden.
Status: Geverifieerd · Laatst gecontroleerd: 2026-10-28
Foto: Foto: Dick Bos / CC BY-SA 4.0 via Wikimedia Commons.
Vennen die eigenlijk turfputten zijn
De Kampina en de Oisterwijkse Bossen en Vennen vormen samen een gebied van ruim 2.200 hectare: natte heide met vennen, geurende gagelstruwelen, beemden, loofbossen en blauwgraslanden, zoals Natuurmonumenten het beschrijft. Het Oisterwijkse deel is “een afwisselend bosgebied met sfeervolle vennen en verscholen heideveldjes”.
Die vennen zien eruit alsof ze er altijd geweest zijn, maar een deel is mensenwerk. De Huisvennen zijn gegraven turfputten: hier werd vanaf 1379 turf gewonnen en per schip naar Boxtel en Den Bosch gebracht. Zeshonderd jaar later zijn het de beste libellenwateren van Brabant.
De das is terug
Sinds 2016 loopt de das hier weer rond; Natuurmonumenten schrijft dat hij zich “hier weer helemaal thuis” voelt. Dat is het soort terugkeer dat weinig bezoekers meemaken — dassen zijn nachtdieren — maar sporen zijn er wel: wissels, mestputjes en de burchten zelf.
Op de vennen zitten dodaars, geoorde fuut, kuifeend, ijsvogel en fuut. In het open heideveld: wulp, tureluur, watersnip, roodborsttapuit, boomleeuwerik en nachtzwaluw. Natuurmonumenten noemt ook grote zilverreiger, smient en karekiet, en “heel soms zelfs de zwarte ooievaar”.
Voor libellenliefhebbers is dit een topgebied: speerwaterjuffer, maanwaterjuffer en venwitsnuitlibel staan als doelsoort in het aanwijzingsdocument. Twee soorten die hier vroeger zaten — de sierlijke witsnuitlibel en de groene glazenmaker — staan daar als verdwenen genoteerd.
Van de vlinders: gentiaanblauwtje, heideblauwtje, bont dikkopje, kleine ijsvogelvlinder en grote weerschijnvlinder.
Een vistrap met veertien stappen
Door het gebied stroomt de Beerze, en daar is samen met waterschap De Dommel aan gewerkt. Er ligt nu een vistrap met veertien stappen, waar kopvoorn en stekelbaars van profiteren. Op dezelfde beek staat de Spoordonkse watermolen, die teruggaat tot 1453.
Dat maakt dit een van de weinige Brabantse gebieden waar je het hele plaatje ziet: heide en ven op de hoge grond, beekdal in de laagte, en een beek waar vis weer door kan.
Praktisch
Er zijn acht wandelroutes, drie fietsroutes, twee rolstoelroutes, een kinderroute en een hondenroute. De Veertien vennenwandeling van 9,4 kilometer is de klassieker; de Cultuurhistorische wandeling over het Banisveld van 8,2 kilometer is volgens de beheerder minder druk bezocht.
De uitkijktoren op het Banisveld is ook per scootmobiel bereikbaar via de Kempseweg — met één waarschuwing: de toegangsweg kruist een wildrooster met een opening van 27 centimeter.
Honden mogen aangelijnd mee. Op de heide lopen runderen en paarden vrij rond; Natuurmonumenten beschrijft daar geen apart raster of afstandsregel, maar houd zoals altijd ruim afstand en laat de dieren met rust.
De seizoensmail
Eén keer per maand een korte mail: welke dieren er die maand te zien zijn, in welke gebieden, en wat er die maand net begint of juist ophoudt. Niet vaker, en nooit een advertentie.
Je krijgt eerst een mailtje met een bevestigingslink. Pas als je daarop klikt sta je op de lijst — zo kan niemand jouw adres aanmelden.