Noordse witsnuitlibel spotten in Nederland

Drie dingen, en de vleugel beslist. De voorrand van de vleugel is bij de noordse witsnuitlibel egaal geel; bij de venwitsnuitlibel is die tweekleurig, zwart aan de basis en geel naar de punt. Verder is de noordse witsnuitlibel steviger gebouwd met grotere vlekken op het achterlijf. En het vleugelmerk van het mannetje is bij de noordse roodbruin, bij de venwitsnuitlibel vrijwel zwart. Ze zitten op dezelfde vennen, dus dit is een determinatie waarvoor je een goede foto van de vleugel wilt.

Op vennen, hoogveen en duinpoelen, vooral op de hoge zandgronden in de oostelijke helft van het land. Opvallend is dat hij het in de duinen en op de Waddeneilanden juist beter doet dan de venwitsnuitlibel — daar is hij de algemenere van de twee. Soms zit hij ook in laagveenmoeras. Net als zijn verwant is hij afhankelijk van veenmosrijk water, want daarboven zet het vrouwtje haar eitjes af.

Van april tot eind juli, met de piek in mei. Dat maakt hem een uitgesproken voorjaarssoort en een van de eerste libellen van het jaar. In juli is hij al bijna verdwenen. Wie in augustus bij een ven een zwarte libel met rode vlekken ziet, kijkt dus vrijwel zeker naar een heidelibel en niet naar een witsnuitlibel.

Om dezelfde reden als de andere witsnuitlibellen: hij is afhankelijk van schoon, voedselarm, veenmosrijk water, en dat type ven is in Nederland zeldzaam geworden door verdroging, vermesting en verzuring uit de lucht. Vier van onze vijf witsnuitlibellen staan daarom op de Rode Lijst. Het zijn bij uitstek soorten waaraan je kunt aflezen hoe het met de kwaliteit van vennen en hoogveen gaat.

Niet aan het water. Pas uitgeslopen witsnuitlibellen vliegen weg van het ven naar beschutte plekken in bos en op de heide, waar ze zich opwarmen en jagen tot ze geslachtsrijp zijn. Pas daarna keren de mannetjes terug om een klein territorium te bezetten vanaf een vaste uitkijkpost in de oevervegetatie. Een zonnige bosrand honderd meter van het ven kan dus productiever zijn dan de waterkant zelf.