Grote weerschijnvlinder spotten in Nederland
Zeldzaam 🦋 Vlinder
Waar en wanneer zie je een grote weerschijnvlinder in Nederland? Deze soort is zelden te zien, van juni tot en met augustus.
Hoe herken je een grote weerschijnvlinder?
Grote vlinder met een voorvleugellengte van 31 tot 40 millimeter. Het mannetje is donkerbruin met witte banden en heeft — alleen onder de juiste hoek — een intense blauwpaarse weerschijn over de vleugels. Het vrouwtje is bruin en mist die glans. Op de bovenkant van de voorvleugel staat een klein donker vlekje bij de achterrand.
Waar zie je deze soort in Nederland?
Oostelijke en zuidelijke helft van het land; sinds 2000 sterk in opmars na een dieptepunt aan het eind van de vorige eeuw.
📍 Nationaal Park Weerribben-Wieden
aanwezigheid gemeld📍 Sint-Pietersberg / Zuid-Limburg
aanwezigheid gemeld📍 Deelerwoude
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park Zuid-Limburg (i.o.)
aanwezigheid gemeld📍 Naardermeer
aanwezigheid gemeldDeze koppelingen komen rechtstreeks uit de database — per gebied met de kans, de bron en het bewijsniveau.
Wanneer is de beste tijd?
Groen = te zien · oranje = piekperiode. De balk rolt automatisch uit de database.
Beste periode: Begin jun t/m begin aug in één generatie.
Beste tijdstip: Vroege ochtend, wanneer mannetjes naar de grond komen.
Recente waarnemingen
👁️ Waar is deze soort recent gezien?
Bekijk de actuele waarnemingen op Waarneming.nl. Een handige aanvulling op onze geverifieerde informatie.
Zo vergroot je je kans
- Ga op een warme, windstille dag tussen een uur of tien en vier — dan zijn ze actief.
- Zoek de plek op, niet het dier: bloemrijke randen bij vlinders, oevers en open water bij libellen.
- Beweeg langzaam en houd je schaduw van het dier af; die valt eerder op dan jijzelf.
- Vroeg in de ochtend zitten ze nog koud en stil op een blad — dan kun je het dichtst naderen.
🎒 Wat je hiervoor nodig hebt
Verrekijker; hij zit hoog
Fotograferen
De blauwpaarse weerschijn is een structuurkleur en verschijnt alleen onder een bepaalde hoek — beweeg om de vlinder heen tot de kleur omslaat, in plaats van te wachten. Vroeg in de ochtend op een vochtige bospad zit hij laag genoeg
🌿 Verantwoord spotten
Houd afstand, blijf op de paden en lok dieren nooit met voer of geluid. Verlaat het gebied zodra een dier onrustig wordt.
Status: Geverifieerd · Laatst gecontroleerd: 2026-08-07
Veelgestelde vragen
Waarom is de weerschijn soms wel en soms niet te zien?
Omdat het geen pigment is maar een structuurkleur. De schubben op de vleugels van het mannetje breken het licht, en die intense blauwpaarse gloed verschijnt alleen als het licht onder de juiste hoek invalt. Draai je een paar graden, dan is de vlinder opeens gewoon donkerbruin. Vrouwtjes hebben die structuur niet en blijven altijd bruin. Voor een foto betekent het dat je om de vlinder heen moet bewegen tot de kleur omslaat.
Waarom zie je hem zo zelden?
Omdat hij vrijwel niet op bloemen komt. Grote weerschijnvlinders leven van honingdauw en boomsap en brengen het grootste deel van de dag hoog in de boomkronen door. De klassieke bloemrijke berm waar je andere vlinders zoekt levert hier niets op. Alleen mannetjes komen af en toe naar beneden om te drinken van plassen, uitwerpselen, kadavers of zelfs zweet — en ze zijn bekend om hun voorliefde voor stinkende kaas, waarmee vlinderaars ze naar beneden lokken.
Wat is het verschil met de kleine weerschijnvlinder?
Formaat en het vlekje. De grote weerschijnvlinder is duidelijk groter, en op de bovenkant van zijn voorvleugel staat bij de achterrand een klein donker vlekje dat de kleine weerschijnvlinder mist. Bij de kleine weerschijnvlinder is de oranje ring rond het oogvlekje op de voorvleugel bovendien opvallender. Beide hebben blauwpaarse weerschijn bij het mannetje, dus dat helpt niet.
Waar vind je grote weerschijnvlinders?
In ouder, vochtig loofbos en wilgenbroekbos, met open plekken langs bospaden en bosranden. De waardplant is doorslaggevend: boswilg en grauwe wilg, waarop de rupsen leven. Het zwaartepunt ligt in de oostelijke en zuidelijke helft van het land. Zoek langs een breed, vochtig bospad in juli, vroeg in de ochtend — dan komen mannetjes naar de grond.
Hoe overwintert deze vlinder?
Als halfvolgroeide rups, weggekropen in een taksplitsing van een wilg. In maart tot mei wordt hij weer actief, eet nog wat verder en verpopt zich vervolgens hoog in de boom. De pop hangt onder een blad, waarbij de bladsteel met spinseldraden is verstevigd zodat het blad niet afvalt met de pop eraan — een detail dat laat zien hoe volledig deze soort aan zijn wilg is gebonden.
Gegevens over voorkomen komen uit de NDFF en van De Vlinderstichting. Zie ook onze verantwoording.
Meer foto's
De seizoensmail
Eén keer per maand een korte mail: welke dieren er die maand te zien zijn, in welke gebieden, en wat er die maand net begint of juist ophoudt. Niet vaker, en nooit een advertentie.
Je krijgt eerst een mailtje met een bevestigingslink. Pas als je daarop klikt sta je op de lijst — zo kan niemand jouw adres aanmelden.