📷 Foto: onbekende maker / Public domain via Wikimedia Commons.
Dieren spotten in Wormer- en Jisperveld & Kalverpolder
Voorjaar, voor de weidevogels. Natuurmonumenten: "Het voorjaar is het mooist voor weidevogels. Varen met de kano of fluisterboot kan het hele jaar." Najaar en winter voor de smienten. Let op dat het Oosteindepad juist buiten het weidevogelseizoen open is: van 15 juli tot 15 oktober. Veenweidegebied
Wormer- en Jisperveld & Kalverpolder — Natuurmonumenten noemt dit "het grootste aaneengesloten veenweidegebied van West-Europa": honderden weilandjes met rietkragen en smalle slootjes, een tot twee meter onder zeeniveau. Doordat veel percelen alleen over water te bereiken zijn, is het land altijd extensief gebruikt - en dat is precies waarom de weidevogels er nog zitten. Je spot er vooral vogels volgens natuurmonumenten: grutto (honderden broedparen per jaar), kievit, tureluur, scholekster, graspieper, veldleeuwerik, slobeend, baardmannetje, blauwborst, bruine kiekendief, kokmeeuw, visdiefje, kleine mantelmeeuw, lepelaar, karekiet, rietzanger en smient (vooral najaar en winter). natura 2000-doelen: roerdomp (a021) en kemphaan (a151) als broedvogel, smient (a050), slobeend (a056) en grutto (a156) als niet-broedvogel, rietzanger (a295) als voorgestelde toevoeging. zoogdieren: meervleermuis (h1318) en noordse woelmuis (h1340), die alleen in nederland voorkomt. vissen: bittervoorn, kleine modderkruiper en rivierdonderpad. doortrekkende steltlopers volgens birdingplaces.eu (gebruikersbron): bosruiter, kemphaan, zwarte stern, grutto, groenpootruiter, oeverloper en kluut. voor amfibieen, reptielen, libellen en vlinders vonden we geen bron die een soort expliciet aan dit gebied koppelt. Beste periode: Voorjaar, voor de weidevogels. Natuurmonumenten: "Het voorjaar is het mooist voor weidevogels. Varen met de kano of fluisterboot kan het hele jaar." Najaar en winter voor de smienten. Let op dat het Oosteindepad juist buiten het weidevogelseizoen open is: van 15 juli tot 15 oktober.
Welke dieren zie je hier?
Ook aanwezig gemeld in dit gebied (281 soorten) aanwezigheid gemeld
Van deze soorten is bekend dat ze hier voorkomen (NDFF), maar over de zichtkans is nog niets vastgelegd.
Amfibie (6)
Libel (19)
Reptiel (2)
Spin (6)
Sprinkhaan (21)
Vis (18)
Vlinder (20)
Vogel (160)
Zoogdier (grote grazer) (1)
Zoogdier (land) (18)
Zoogdier (land/water) (2)
Zoogdier (vleermuis) (8)
Wandelroutes
Kanoroute Wormer- en Jisperveld
Natuurmonumenten: "Kano’s huur je in de jachthaven." Dit is de manier om het gebied echt te zien, want veel percelen zijn alleen over water bereikbaar.
Wandelroute door de Schaalsmeerpolder
Wandeling door de polder, vanaf het bezoekerscentrum.
Rondje Trickel
De korte route bij het bezoekerscentrum. Hier staat de vogelkijkhut.
Oosteindepad
Alleen open van 15 juli tot 15 oktober, dus juist buiten het weidevogelseizoen. Afstand en startpunt publiceert Natuurmonumenten niet.
Fietsroute langs de Zaan, de Poel en ’t Zwet
Natuurmonumenten noemt op dezelfde pagina ook een fietsroute richting Fort bij Spijkerboor van ongeveer 30 km. Of dat dezelfde route is, wordt niet duidelijk.
Weidevogels in het Wormer- en Jisperveld
Fietsroute van Laag Holland, vanaf Purmerend via de Kanaaldijk langs het Noordhollandsch Kanaal het veenweidegebied in.
Kijkhutten & observatiepunten
🔭 Vogelkijkhut bij het Rondje Trickel
De enige kijkvoorziening die Natuurmonumenten noemt, bij het Rondje Trickel vlak bij De Poelboerderij. Welke soorten je er ziet en op welk moment, publiceert de beheerder niet.
Praktische informatie
- Toegankelijkheid: Open van zonsopgang tot zonsondergang; de tijden verschillen per dag. Het Oosteindepad is alleen open van 15 juli tot 15 oktober. Drones zijn niet toegestaan. Een belangrijk praktisch kenmerk: veel percelen zijn alleen over water bereikbaar, niet lopend. Het bezoekerscentrum en de excursieboot zijn rolstoelvriendelijk.
- Parkeren: Bij De Poelboerderij, Veerdijk 106, 1531 MB Wormer. TOP De Poel heeft een fietsenstalling en parkeergelegenheid en is 24 uur open. Natuurmonumenten vermeldt zelf niets over parkeren, en over parkeerkosten vonden we geen bron.
- Honden: Natuurmonumenten publiceert maar een halve regel: "Op het Oosteindepad zijn honden niet toegestaan vanwege het vee." Voor de rest van het gebied staat er niets. Een gebruikersbron (birdingplaces.eu) meldt dat honden in het hele gebied aangelijnd moeten zijn. Wij geven beide, met de aantekening dat de beheerder voor het grootste deel van het gebied geen regel publiceert. Ga uit van aangelijnd en volg de borden.
- Voorzieningen: Bezoekerscentrum De Poelboerderij, Veerdijk 106, Wormer. Fluisterboot-excursies het hele jaar door. Waterspeelplaats voor kinderen en Veenweidepark De Trickel. Kanoverhuur in de jachthaven. Het bezoekerscentrum en de excursieboot zijn rolstoelvriendelijk, met een verhard pad naar de boot. Over horeca en toiletten geeft Natuurmonumenten geen informatie; een lokaal nieuwsbericht meldt een nieuw terras. Voor OV naar De Poelboerderij vonden we geen bron; busstation Purmerend is een praktisch beginpunt voor de fietsroute.
🌿 Regels in dit gebied
Beheerder Natuurmonumenten en Staatsbosbeheer, plus particuliere eigenaren. Voor de bezoeker is Natuurmonumenten de praktische beheerder: zij runnen bezoekerscentrum De Poelboerderij en de excursieboot. Het Wormer- en Jisperveld is grotendeels eigendom van Natuurmonumenten; de Kalverpolder valt onder beheer van Staatsbosbeheer en particulieren. hanteert eigen regels. Blijf op de paden, respecteer rustgebieden en afsluitingen, houd honden aangelijnd waar dat geldt, en gebruik geen drone — die zijn in vrijwel alle natuurgebieden verboden.
Status: Geverifieerd · Laatst gecontroleerd: 2026-10-29
Foto: Foto: onbekende maker / Public domain via Wikimedia Commons.
Weilandjes, slootjes en de grutto
Natuurmonumenten noemt het Wormer- en Jisperveld “het grootste aaneengesloten veenweidegebied van West-Europa”. Honderden weilandjes met rietkragen, gescheiden door smalle slootjes, een tot twee meter onder zeeniveau.
De grutto is hier de hoofdrolspeler. Natuurmonumenten spreekt van honderden broedparen per jaar. Maar de cijfers vertellen ook een ander verhaal: de Natura 2000-gebiedsnotitie van december 2025 beschrijft een daling “van ruim 950 territoria in de jaren zeventig naar 315 in 2022”. Als instandhoudingsdoel adviseert die notitie 480 territoria, haalbaar rond 2050.
Dat gezegd hebbende: als slaap- en rustplaats is het gebied nog altijd van groot belang, met een adviesdraagkracht van 1.500 slapende grutto’s als seizoensmaximum.
Waarom het er nog is
Het Natura 2000-document geeft de verklaring in een zin: veel percelen zijn alleen over water bereikbaar, en daardoor is het land altijd extensief gebruikt. Geen zware machines, geen vroege maaibeurten – en dus weidevogels.
Dat is ook de reden dat je het gebied het beste vanaf het water bekijkt. Natuurmonumenten vaart het hele jaar met de fluisterboot vanaf De Poelboerderij, en in de jachthaven huur je een kano. De kanoroute is 9,46 kilometer.
Het water is ook brak van oorsprong. Het rietmoeras ontstond in oude veenputten onder invloed van brak water, en dat karakter verdwijnt langzaam, maar blijft zolang er zout in de bodem zit.
Wat er verder zit
Naast de grutto noemt Natuurmonumenten kievit, tureluur, scholekster, graspieper, veldleeuwerik, slobeend, baardmannetje, blauwborst, bruine kiekendief, kokmeeuw, visdiefje, kleine mantelmeeuw, lepelaar, karekiet en rietzanger. In najaar en winter komen de smienten, met een seizoensgemiddelde van 5.800 vogels.
Twee Natura 2000-doelen zijn de moeite waard om te kennen: de roerdomp (doel 13 paren) en de kemphaan (verbeterdoel 20 paren). De kemphaan is landelijk vrijwel verdwenen als broedvogel.
In de Natura 2000-aanwijzing staan ook de meervleermuis en de noordse woelmuis – een zoogdier dat alleen in Nederland voorkomt. Zien doe je die laatste niet; weten dat hij er is, is het punt.
Praktisch
Start bij bezoekerscentrum De Poelboerderij aan de Veerdijk in Wormer. Daar ligt ook het Rondje Trickel met de enige vogelkijkhut die Natuurmonumenten noemt, en een waterspeelplaats voor kinderen.
Het Oosteindepad vraagt aandacht in je planning: dat is alleen open van 15 juli tot 15 oktober, dus precies niet in het weidevogelseizoen. Honden mogen er niet vanwege het vee.
Voor de rest van het gebied publiceert Natuurmonumenten geen hondenregel. Een gebruikersbron zegt dat honden overal aangelijnd moeten. Ga daarvan uit.
Het bezoekerscentrum en de excursieboot zijn rolstoelvriendelijk, met een verhard pad naar de boot. Drones mogen niet.
De seizoensmail
Eén keer per maand een korte mail: welke dieren er die maand te zien zijn, in welke gebieden, en wat er die maand net begint of juist ophoudt. Niet vaker, en nooit een advertentie.
Je krijgt eerst een mailtje met een bevestigingslink. Pas als je daarop klikt sta je op de lijst — zo kan niemand jouw adres aanmelden.