Bramesprinkhaan
📷 Syrio, CC BY-SA 4.0 (Wikimedia Commons)

Bramesprinkhaan spotten in Nederland

Pholidoptera griseoaptera · Dark Bush-cricket

Met geluk 🦗 Sprinkhaan

Waar en wanneer zie je een bramesprinkhaan in Nederland? Deze soort is met wat geluk te zien, van juli tot en met oktober.

Hoe herken je een bramesprinkhaan?

Kortvleugelige sabelsprinkhaan van 13 tot 18 millimeter, grijsbruin tot roodbruin gekleurd. Bij het mannetje zijn de vleugels ongeveer even lang als het halsschild; bij het vrouwtje steken ze daar nauwelijks onderuit. Het vrouwtje heeft een lange, licht gebogen legboor. De onderkant is vaak geelachtig.

Hoe klinkt een bramesprinkhaan?

Opname: Baudewijn Odé, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons

Waar zie je deze soort in Nederland?

In Nederland lokaal algemeen, met het zwaartepunt langs de rivieroevers en in Zuid-Limburg. Elders veel schaarser.

Leefgebied: Bosranden, houtwallen, holle wegen en paden tussen struikgewas, met een sterke voorkeur voor braam. Blijft in dichte, doornige ruigte waar hij nauwelijks te zien maar wel goed te horen is.

Dit is een algemene, wijdverspreide soort: je kunt hem op veel meer plekken tegenkomen dan de gebieden hieronder. Zie die lijst als een startpunt, niet als een volledige opsomming.

Hoe zeker is dit? geverifieerd kans volgens bron aanwezigheid gemeld Koppelingen die de onderste drempel niet halen, publiceren we niet. Zo bepalen we dat.
NDFF open data, 1.113 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.
NDFF open data, 1.361 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.
NDFF open data, 987 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 Nationaal Park De Biesbosch

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 277 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 Nationaal Park De Meinweg

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 213 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 Nationaal Park Veluwezoom

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 227 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 Nationaal Park De Maasduinen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 228 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 Kroondomein Het Loo

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 129 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 Deelerwoude

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 143 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

Deze koppelingen komen rechtstreeks uit de database — per gebied met de kans, de bron en het bewijsniveau.

Wanneer is de beste tijd?

Groen = te zien · oranje = piekperiode. De balk rolt automatisch uit de database.

Beste periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

Beste tijdstip: Late middag tot in de nacht; de zang gaat na zonsondergang gewoon door.

Recente waarnemingen

👁️ Waar is deze soort recent gezien?

Bekijk de actuele waarnemingen op Waarneming.nl. Een handige aanvulling op onze geverifieerde informatie.

Actuele waarnemingen op Waarneming.nl →

Zo vergroot je je kans

  • Luister eerst: bijna alle soorten verraden zich met hun zang voordat je ze ziet.
  • Ga op een warme, windstille namiddag; in de kou en de wind zwijgen ze.
  • Loop langzaam en let op waar het geluid stopt — daar zit hij, meestal laag in de vegetatie.
  • Een batdetector maakt de soorten hoorbaar die voor het menselijk oor te hoog zingen.

🎒 Wat je hiervoor nodig hebt

Een zaklamp. Overdag zie je hem vrijwel nooit; na donker zit hij open en bloot op een braamblad.

Fotograferen

Kom na zonsondergang terug op de plek waar je overdag de tikken hoorde. Fotografeer met macrolens en een gediffuseerde flits, en houd de belichting zacht — een harde flits op een donkerbruin dier levert alleen glans op. Trek geen braamtakken opzij; loop eromheen.

🌿 Verantwoord spotten

Houd afstand, blijf op de paden en lok dieren nooit met voer of geluid. Verlaat het gebied zodra een dier onrustig wordt.

Bronnen: NDFF Flora & Fauna Verkenner (open data), geraadpleegd 08-08-2026; Naturalis Biodiversity Center, Insecten van Europa; NDFF Verspreidingsatlas (EIS Kenniscentrum Insecten)
Status: Geverifieerd · Laatst gecontroleerd: 2026-08-08

Veelgestelde vragen

Hoe herken ik een bramesprinkhaan?

Aan het grijsbruine tot roodbruine, kortvleugelige lichaam. Bij het mannetje zijn de vleugels ongeveer even lang als het halsschild; bij het vrouwtje steken ze daar nauwelijks onderuit.

Hoe klinkt de bramesprinkhaan?

Als schrille, korte tonen die over grote afstand dragen. Het is een van de best hoorbare sprinkhaangeluiden van de nazomer, ook na zonsondergang.

Waar leeft hij?

Langs bosranden, houtwallen, holle wegen en paden tussen struikgewas, met een sterke voorkeur voor braamstruweel. In Nederland vooral langs de rivieren en in Zuid-Limburg.

Waarom zie ik hem nooit?

Omdat hij overdag diep in dichte, doornige ruigte zit. Na zonsondergang klimt hij omhoog en zit hij open en bloot op bladeren; met een zaklamp vind je hem dan makkelijk.

Wanneer is het seizoen?

Van juli tot en met oktober, met de meeste zang in augustus en september.

Herkenning en levenswijze zijn ontleend aan Insecten van Europa van Naturalis Biodiversity Center; de verspreiding in Nederland aan de NDFF Verspreidingsatlas van EIS Kenniscentrum Insecten. Zie ook onze verantwoording.

De seizoensmail

Eén keer per maand een korte mail: welke dieren er die maand te zien zijn, in welke gebieden, en wat er die maand net begint of juist ophoudt. Niet vaker, en nooit een advertentie.

Je krijgt eerst een mailtje met een bevestigingslink. Pas als je daarop klikt sta je op de lijst — zo kan niemand jouw adres aanmelden.