📷 G.Lanting (Wikimedia Commons), CC BY 4.0
Dieren spotten in Nationaal Park Zuid-Kennemerland
Oktober en november zijn de bijzonderste maanden: dan is de bronst van het damhert en verzamelen de bokken zich op vaste plekken in de duinen. De rest van het jaar zijn de vroege ochtend en de avond het kansrijkst, met de winter als bonus omdat het duin dan kaal is en je ver kunt kijken. Duinen & bos
Nationaal Park Zuid-Kennemerland — Duinnatuur op een half uur van Amsterdam. Zelden ligt zo veel wild zo dicht bij een grote stad: damherten grazen hier binnen zicht van de Randstad, en Schotse hooglanders houden het landschap open. Je spot er vooral damhert, konijn, vos, schotse hooglander. Beste periode: Oktober en november zijn de bijzonderste maanden: dan is de bronst van het damhert en verzamelen de bokken zich op vaste plekken in de duinen. De rest van het jaar zijn de vroege ochtend en de avond het kansrijkst, met de winter als bonus omdat het duin dan kaal is en je ver kunt kijken.






Welke dieren zie je hier?
Bovenaan staan de soorten waarvoor september een piekmaand is.
🦅 Witte kwikstaart
Grote kans in seizoenkans volgens bron🦅 Bontbekplevier
Met gelukkans volgens bron🦌 Eekhoorn
Met gelukkans volgens bron🦅 Krakeend
Met gelukkans volgens bron🦅 Putter
Met gelukkans volgens bron🦅 Slobeend
Met gelukkans volgens bron🦅 Tapuit
Met gelukkans volgens bron🦭 Gewone zeehond
Met gelukgeverifieerd🦎 Hazelworm
Met gelukgeverifieerd🦭 Grijze zeehond
Zeldzaamgeverifieerd🦅 Aalscholver
Grote kanskans volgens bron🦅 Buizerd
Grote kanskans volgens bronOok een kansinschatting voor 31 andere soorten
🦌 Damhert
Grote kanskans volgens bron🦅 Fuut
Grote kanskans volgens bron🦅 Grauwe gans
Grote kanskans volgens bron🦌 Konijn
Grote kanskans volgens bron🐄 Schotse hooglander
Grote kanskans volgens bron🦅 Bergeend
Met gelukkans volgens bron🦅 Groenling
Met gelukkans volgens bron🦅 Heggenmus
Met gelukkans volgens bron🦅 Torenvalk
Met gelukkans volgens bron🦌 Vos
Met gelukkans volgens bron🦅 Raaf
Zeldzaamkans volgens bron🦅 Nachtegaal
Grote kans in seizoengeverifieerd🐸 Rugstreeppad
Grote kans in seizoengeverifieerd🦭 Bruinvis
Zeldzaamgeverifieerd🦅 Meerkoet
Grote kanskans volgens bron🦅 Wilde eend
Grote kanskans volgens bron🦅 Geoorde fuut
Grote kans in seizoenkans volgens bron🦅 Roodborsttapuit
Grote kans in seizoenkans volgens bron🦅 Blauwborst
Met gelukkans volgens bron🦅 Dodaars
Met gelukkans volgens bron🦅 Grasmus
Met gelukkans volgens bron🦋 Kleine parelmoervlinder
Met gelukkans volgens bron🦅 Kleine plevier
Met gelukkans volgens bron🦅 Kluut
Met gelukkans volgens bron🦅 Kuifeend
Met gelukkans volgens bron🦅 Wintertaling
Met gelukkans volgens bron🦅 Beflijster
Zeldzaamkans volgens bron🦅 Klapekster
Zeldzaamkans volgens bron🦅 Kruisbek
Zeldzaamkans volgens bron🦅 Zomertaling
Zeldzaamkans volgens bron🦅 IJseend
Zeer zeldzaamkans volgens bronVoor deze soorten ligt er een concrete kansinschatting met bron. De lijst komt uit dezelfde database als de dierpagina's.
Ook aanwezig gemeld in dit gebied (151 soorten) aanwezigheid gemeld
Van deze soorten is bekend dat ze hier voorkomen (NDFF), maar over de zichtkans is nog niets vastgelegd.
Amfibie (3)
Libel (26)
Reptiel (1)
Sprinkhaan (11)
Vlinder (28)
Vogel (54)
Zoogdier (grote grazer) (1)
Zoogdier (land) (18)
Zoogdier (land/water) (1)
Zoogdier (vleermuis) (8)
Wandelroutes
Tien Bergenroute
Honden zijn in het hele park niet toegestaan.
📍 Startpunt op de kaart 🧭 Route naar startpunt (Google Maps) 📄 Routebeschrijving bij PWN / Natuurmonumenten
Duinruggenroute
📍 Startpunt op de kaart 🧭 Route naar startpunt (Google Maps) 📄 Routebeschrijving bij PWN / Natuurmonumenten
Konikroute
Langs de konikpaarden en Schotse hooglanders.
📍 Startpunt op de kaart 🧭 Route naar startpunt (Google Maps) 📄 Routebeschrijving bij PWN / Natuurmonumenten
Vossendel
📍 Startpunt op de kaart 🧭 Route naar startpunt (Google Maps) 📄 Routebeschrijving bij PWN / Natuurmonumenten
Parkbos Koningshof
Dikke kans op spechten en kleine zangvogels.
📍 Startpunt op de kaart 🧭 Route naar startpunt (Google Maps) 📄 Routebeschrijving bij PWN / Natuurmonumenten
Kijkhutten & observatiepunten
🔭 Vogelkijkpunt Duinmeer
Op landgoed Midden-Herenduin, bij het Duinmeer: een gegraven plas met vogelkijkpunt. Beheer: Natuurmonumenten.
Praktische informatie
- Toegankelijkheid: Vrij toegankelijk; het bezoekerscentrum De Kennemerduinen (Overveen) is rolstoeltoegankelijk, de duinen zelf beperkt (hellingen en zandpaden).
- Parkeren: Parkeren is betaald voor niet-leden (€2 per uur, max €8 per dag); leden gratis. Hoofdparkeerplaats bij bezoekerscentrum De Kennemerduinen (Overveen).
- Honden: In de meeste delen niet toegestaan. Uitzonderingen o.a. de Parnassiaweg-route, parkeerplaats Heerenduinen, IJmuiderslag, park Kennemergaarde en de stranden (oktober–juni).
- Voorzieningen: Bezoekerscentrum De Kennemerduinen (Overveen) met café; horeca bij de Hoeve Brasserie en Landgoed Duin & Kruidberg; wandel- en fietsroutes.
🌿 Regels in dit gebied
Beheerder PWN / Natuurmonumenten hanteert eigen regels. Blijf op de paden, respecteer rustgebieden en afsluitingen, houd honden aangelijnd waar dat geldt, en gebruik geen drone — die zijn in vrijwel alle natuurgebieden verboden.
Status: Geverifieerd · Laatst gecontroleerd: 2026-07-31
Foto: G.Lanting (Wikimedia Commons), CC BY 4.0
De enige plek in Nederland met wisenten
In het Kraansvlak, midden in dit park, loopt een kudde wisenten. PWN dateert het begin precies: “In 2007 is in het Kraansvlak (aanvankelijk als proef) begonnen met begrazing door wisenten.” De soort wordt door dezelfde beheerder omschreven als “de laatst overgebleven wilde rundersoort in Europa”, en het doel is begrazing: “Met hun graaswerk maken ze het voor de oorspronkelijke planten en dieren aantrekkelijker om terug te komen.”
Ze staan er niet alleen: “Naast wisenten, wordt dit gebied ook begraasd door koniks en hooglanders”. Die combinatie van grote grazers in open duin is in Nederland uniek, en het is de reden dat het Kraansvlak er anders uitziet dan de duinen eromheen.
Wanneer je ze kunt zien — en wanneer niet
Dit is de informatie waar bezoekers het vaakst op stuklopen. Er is een Wisentenpad, “de gele route door het Kraansvlak”, en die “is geopend van september tot maart”. De rest van het jaar is hij dicht: “vanwege het broedseizoen is dit pad van maart tot september gesloten”. Wie in de zomer komt, kan het gebied dus niet in.
Er is wel een alternatief dat het hele jaar werkt: het wisent-uitkijkpunt, “met uitzicht op het grootste duinmeer in het Kraansvlak”, en de fietspaden Duinpieperpad en Visscherspad die langs het gebied lopen. Neem een verrekijker mee; vanaf die afstand zie je de kudde alleen met optiek.
De drie regels op het Wisentenpad
Ze zijn kort en ze zijn er met reden. “Honden zijn niet toegestaan, ook niet aangelijnd.” “Loop rustig. Hardlopen/rennen is niet toegestaan.” En: “Blijf op 50 meter afstand.”
Dat laatste is geen formaliteit. Een wisent is het zwaarste landzoogdier van Europa, en een dier dat aan mensen gewend is blijft een wild dier. Ren nooit weg maar loop rustig achteruit, ga niet tussen dieren door, en laat een kalf met rust. Dezelfde houding werkt trouwens bij de Schotse hooglanders en konikpaarden in de tweede zone.
Wat er verder in deze duinen zit
Buiten het Kraansvlak is dit een klassiek duingebied. Het damhert is er talrijk en weinig schuw, met de bronst in oktober en begin november. Verder veel konijn en daardoor ook vos, die je hier overdag geregeld ziet. In de duinstruwelen zingt in het voorjaar de nachtegaal, en op de open zandplekken vliegt de duinparelmoervlinder.
Verder lezen bij de bron
- Nationaal Park Zuid-Kennemerland, wisenten kijken — het Wisentenpad van september tot maart, het uitkijkpunt en de drie gedragsregels. np-zuidkennemerland.nl
- PWN, het Kraansvlak — begrazing met wisenten sinds 2007, koniks en hooglanders, en waarom het gebeurt. pwn.nl
- PWN, Nationaal Park Zuid-Kennemerland — bezoekersinformatie voor het hele park. pwn.nl
- PWN, bezoekerscentrum De Kennemerduinen — startpunt met informatie en excursies. pwn.nl
- Wisentproject Kraansvlak, route en bereikbaarheid — hoe je bij het wisentgebied komt. wisenten.nl
- Nationaal Park Zuid-Kennemerland, activiteitenkalender — excursies, ook naar het wisentgebied. np-zuidkennemerland.nl
- PWN, tien jaar wisenten — terugblik op het project. pwn.nl
Veelgestelde vragen
Welke dieren kun je in Zuid-Kennemerland zien?
Het damhert is hier veruit de opvallendste soort en in grote aantallen aanwezig; daarnaast leven er vossen en konijnen, en grazen er Schotse hooglanders die het duinlandschap open houden. Voor wie op vogels let, is het duin in voorjaar en najaar interessant als doortrekgebied. De combinatie is bijzonder omdat het allemaal ligt op een half uur reizen van Amsterdam — je hebt hier geen dagtocht nodig om wild te zien.
Wanneer is de damhertbronst?
In oktober en november. De bokken verzamelen zich dan op vaste bronstplaatsen in de duinen, houden een territorium aan en laten een diep, kortaf geluid horen dat meer op een knor lijkt dan op het burlen van het edelhert. Ze zijn in die periode volledig op elkaar gericht en veel minder alert op mensen. Juist daarom is afstand houden belangrijk: een bok die zich bedreigd voelt, is in deze weken onberekenbaar.
Wat kost parkeren?
Parkeren is betaald voor niet-leden: twee euro per uur met een maximum van acht euro per dag. Leden van de terreinbeheerder parkeren gratis. De hoofdparkeerplaats ligt bij bezoekerscentrum De Kennemerduinen in Overveen, dat meteen een goed startpunt is voor de wandelroutes. Op mooie herfstweekenden staat het er vol, dus vroeg komen loont dubbel: je staat dichterbij en je bent er op het beste moment van de dag.
Mag mijn hond mee?
In de meeste delen niet. Er zijn uitzonderingen, waaronder de route langs de Parnassiaweg, de parkeerplaats Heerenduinen, IJmuiderslag, park Kennemergaarde en de stranden van oktober tot en met juni. Die beperking heeft een reden: de damhertenpopulatie is groot en loslopende honden veroorzaken hier regelmatig incidenten. Check vooraf de kaart van de beheerder, want de regels verschillen per deelgebied.
Hoe toegankelijk is het gebied?
Het gebied is vrij toegankelijk en het bezoekerscentrum De Kennemerduinen in Overveen is rolstoeltoegankelijk. De duinen zelf zijn dat maar beperkt: je loopt er over zandpaden met flinke hellingen, wat met een rolstoel of kinderwagen zwaar is. Wil je zonder klimwerk wild zien, kies dan de vlakkere paden dicht bij het bezoekerscentrum — juist daar grazen de damherten vaak in de open valleien.
Gegevens over voorkomen en waarnemingsdichtheid komen uit de NDFF. Praktische informatie via Natuurmonumenten en PWN. Zie ook onze verantwoording.
De seizoensmail
Eén keer per maand een korte mail: welke dieren er die maand te zien zijn, in welke gebieden, en wat er die maand net begint of juist ophoudt. Niet vaker, en nooit een advertentie.
Je krijgt eerst een mailtje met een bevestigingslink. Pas als je daarop klikt sta je op de lijst — zo kan niemand jouw adres aanmelden.