Vroege glazenmaker spotten in Nederland
Met geluk 🪰 Libel
Waar en wanneer zie je een vroege glazenmaker in Nederland? Deze soort is met wat geluk te zien, van april tot en met augustus.
Hoe herken je een vroege glazenmaker?
Oranjebruine glazenmaker van 62 tot 66 millimeter, zonder het lichte mozaïekpatroon van verwante soorten. Twee vaste kenmerken: een citroengele, speervormige vlek op het tweede achterlijfssegment en — bij uitgekleurde dieren — smaragdgroene ogen. In de achtervleugelbasis zit een oranje vlek.
Waar zie je deze soort in Nederland?
Zwaartepunt in de laagveengebieden van Overijssel, Friesland, Utrecht en Zuid-Holland; breidt zich uit naar de zandgronden, de duinen en Flevoland.
📍 Nationaal Park Weerribben-Wieden
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park De Alde Feanen
aanwezigheid gemeld📍 Amsterdamse Waterleidingduinen
aanwezigheid gemeld📍 Onlanden / Leekstermeer
aanwezigheid gemeld📍 Naardermeer
aanwezigheid gemeld📍 Fochteloërveen
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park De Biesbosch
aanwezigheid gemeld📍 Oostvaardersplassen
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park Zuid-Kennemerland
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park Duinen van Texel
aanwezigheid gemeld📍 Gelderse Poort / Millingerwaard
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park De Meinweg
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park Drents-Friese Wold
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park Dwingelderveld
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park Veluwezoom
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park De Groote Peel
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park Lauwersmeer
aanwezigheid gemeld📍 Deelerwoude
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park De Hoge Veluwe
aanwezigheid gemeldDeze koppelingen komen rechtstreeks uit de database — per gebied met de kans, de bron en het bewijsniveau.
Wanneer is de beste tijd?
Groen = te zien · oranje = piekperiode. De balk rolt automatisch uit de database.
Beste periode: Eind mei t/m half jul; in warme jaren van eind apr tot eind aug.
Beste tijdstip: Warme uren midden op de dag.
Recente waarnemingen
👁️ Waar is deze soort recent gezien?
Bekijk de actuele waarnemingen op Waarneming.nl. Een handige aanvulling op onze geverifieerde informatie.
Zo vergroot je je kans
- Ga op een warme, windstille dag tussen een uur of tien en vier — dan zijn ze actief.
- Zoek de plek op, niet het dier: bloemrijke randen bij vlinders, oevers en open water bij libellen.
- Beweeg langzaam en houd je schaduw van het dier af; die valt eerder op dan jijzelf.
- Vroeg in de ochtend zitten ze nog koud en stil op een blad — dan kun je het dichtst naderen.
🎒 Wat je hiervoor nodig hebt
Verrekijker; voor foto's een lens met snelle autofocus
Fotograferen
De smaragdgroene ogen zijn het onderwerp en die vragen om een frontale opname met zacht licht. Jonge dieren jagen ver van het water langs bosranden en zitten daar vaker stil dan de patrouillerende mannetjes boven het riet
🌿 Verantwoord spotten
Houd afstand, blijf op de paden en lok dieren nooit met voer of geluid. Verlaat het gebied zodra een dier onrustig wordt.
Status: Geverifieerd · Laatst gecontroleerd: 2026-08-07
Veelgestelde vragen
Hoe herken je een vroege glazenmaker?
Aan de ogen en de kleur. Uitgekleurde dieren hebben opvallend smaragdgroene ogen, wat geen andere glazenmaker bij ons heeft, en het lichaam is warm oranjebruin met alleen fijne zwarte lijnen — dus zonder het drukke mozaïek van blauwe en gele vlekjes dat de blauwe glazenmaker en de paardenbijter kenmerkt. Het derde kenmerk is een citroengele, speervormige vlek op het tweede achterlijfssegment. In de achtervleugelbasis zit bovendien een oranje vlek.
Wat is het verschil met de bruine glazenmaker?
De vleugels en de ogen. De bruine glazenmaker heeft duidelijk oranjebruin getinte vleugels over het hele oppervlak; de vroege glazenmaker heeft heldere vleugels met alleen een oranje vlekje aan de basis van de achtervleugel. En de smaragdgroene ogen van de vroege glazenmaker mist de bruine glazenmaker volledig. De vliegtijd scheelt bovendien fors: de vroege glazenmaker is in juni op zijn best, de bruine glazenmaker pas in augustus.
Waarom heet hij vroege glazenmaker?
Omdat hij een van de eerste glazenmakers van het jaar is. De kernperiode loopt van eind mei tot half juli, en in warme jaren vliegen de eerste al eind april. Alleen de glassnijder is nog vroeger. In augustus, als de meeste andere glazenmakers pas goed op gang komen, is de vroege glazenmaker alweer grotendeels verdwenen — die verschoven vliegtijd is bij glazenmakers vaak het handigste determinatiehulpmiddel.
Waar vind je vroege glazenmakers?
In schoon, stilstaand water met een goed ontwikkelde riet- en oeverzone: laagveenmoerassen, voedselarme vennen, begroeide kanalen en traag stromende beken. Het zwaartepunt ligt in de laagveengebieden van Overijssel, Friesland, Utrecht en Zuid-Holland — de Wieden, Weerribben en de Vechtplassen zijn klassieke plekken. De laatste jaren breidt hij zich uit naar de zandgronden, de duinen en Flevoland.
Waar kun je hem het beste zoeken?
Niet alleen boven het water. Mannetjes patrouilleren langs de rietrand, maar jonge dieren jagen juist ver van het water langs bosranden en op open plekken, en die zitten vaker stil — makkelijker om te bekijken en te fotograferen. Een zonnige juniochtend langs een bosrand in de buurt van laagveen is dus een betere gok dan uren aan de waterkant staan.
Gegevens over voorkomen komen uit de NDFF en van De Vlinderstichting. Zie ook onze verantwoording.
De seizoensmail
Eén keer per maand een korte mail: welke dieren er die maand te zien zijn, in welke gebieden, en wat er die maand net begint of juist ophoudt. Niet vaker, en nooit een advertentie.
Je krijgt eerst een mailtje met een bevestigingslink. Pas als je daarop klikt sta je op de lijst — zo kan niemand jouw adres aanmelden.