Wildkalender
Wat kun je in augustus spotten?
Wilde dieren zijn niet het hele jaar even goed te zien. Deze kalender laat per maand zien welke soorten er dan werkelijk iets te beleven geven, en waarom juist die maand telt.
Augustus
155 soortenOp volgorde van hoe groot je kans is. Onder elke soort staat waarom juist deze maand telt.
Augustus is een scharniermaand die zich voordoet als hoogzomer. De vakantie loopt, de zon staat hoog, en ondertussen is de najaarstrek al begonnen en liggen de zeehonden in de grootste aantallen van het jaar op de platen. Wie in augustus naar buiten gaat en weet waar hij op let, ziet het seizoen letterlijk kantelen.
De maand van de zeehonden
In augustus verharen gewone zeehonden en ligt het grootste deel van de populatie op de platen: de maand met de meeste dieren tegelijk zichtbaar. Ze zijn dan minder geneigd het water in te gaan, wat betekent dat een boottocht of een kijkpunt vanaf de dijk in deze weken bijna gegarandeerd iets oplevert — en tegelijk dat verstoring extra zwaar telt, want een verharende zeehond die het water in gevlucht wordt, verliest warmte die hij nodig heeft.
De reebronst loopt door
De bronst van de ree loopt tot half augustus. In de eerste helft van de maand zie je nog steeds bokken achter geiten aanjagen over open akkers, overdag, in het volle zicht. Daarna wordt het snel rustiger en verdwijnen reeën weer in hun normale patroon van schemering en dekking.
Sprinkhanen nemen het geluid over
De grote groene sabelsprinkhaan is van juli tot en met oktober volwassen, en augustus is zijn luidste maand. Op een warme avond in ruigte of struweel is hij het dominante geluid, en hij is bovendien groot genoeg om met een zaklamp op te zoeken. Vlinders zitten ook op hun hoogtepunt: de dagpauwoog vliegt van juli tot september, het icarusblauwtje in zijn latere generaties, en de koninginnenpage tot half september.
De trek is echt begonnen
De gierzwaluw is begin augustus al weg. Langs de kust trekken steltlopers zuidwaarts, vaak nog in zomerkleed, en boven het binnenland is de boomvalk tot in augustus op zijn best. Eind van de maand beginnen de eerste zangvogels 's nachts over te trekken — het begin van wat in september pas echt losbarst, zoals beschreven in het artikel over vogeltrek in september.
Jonge marters op pad
Bij de steenmarter merk je in de zomer en het vroege najaar het meest, doordat de jongen dan zelfstandig worden en gaan zwerven. Dat geldt voor meer soorten: augustus is de maand waarin onervaren jonge dieren fouten maken, en precies daardoor zichtbaar worden. Een marterachtige die overdag een weg oversteekt is bijna altijd een jong dier.
Waar je heen gaat
Voor zeehonden de Waddenzee, Texel of de Oosterschelde. Voor steltlopers op trek dezelfde gebieden, maar dan op het opkomende tij. Voor vlinders en sprinkhanen kalkgrasland en duin: de Sint-Pietersberg, Zuid-Kennemerland of de Maasduinen. Voor reeën gewoon open akkerland bij je in de buurt.
Praktisch
Het is nog warm, maar het licht wordt merkbaar korter: eind augustus is het al voor negenen donker. De gouden uren komen dus weer op een werkbaar tijdstip te liggen. Voor de wadgebieden geldt: kijk eerst naar het getij en pas dan naar de klok, want een kijkpunt bij laagwater levert alleen verre stipjes op. Zie verantwoord spotten.
Makkelijk
Atalanta
Nazomer en herfst, op vlinderstruik en rottend fruit; dan zijn de aantallen het hoogst.
Makkelijk
Blauwe glazenmaker
Nazomer en herfst; jaagt dan laag langs bospaden en in tuinen, tot in de schemering.
Makkelijk
Bloedrode heidelibel
Hoogzomer en nazomer, langs begroeide slootkanten en vijvers.
Makkelijk
Boerenzwaluw
De terugkeer piekt volgens Vogelbescherming Nederland in mei; de najaarstrek valt volgens Sovon tussen eind augustus en eind september.
Makkelijk
Bont zandoogje
Zonnend in lichtvlekken langs bospaden; drie generaties lopen in elkaar over.
Makkelijk
Bontbekplevier
Broedt maart tot juli; in augustus en september trekken tienduizenden vogels door het Waddengebied.
Makkelijk
Boomblauwtje
Een van de vroegste blauwtjes: al vanaf half maart rond hulst en klimop.
Makkelijk
Bruin zandoogje
Waarschijnlijk de talrijkste vlinder van de Nederlandse zomer; overal in ruige bermen.
Makkelijk
Bruine glazenmaker
Augustus is de topmaand; dan jagen ze ook boven tuinen, bosranden en open plekken ver van het water.
Makkelijk
Bruinrode heidelibel
Nazomersoort met een lange staart: vliegt geregeld nog in november.
Makkelijk
Citroenvlinder
Vaak de eerste vlinder van het jaar: op een zonnige dag in februari of maart al actief.
Makkelijk
Dagpauwoog
Nieuwe generatie op vlinderstruik en late bloemen; ook in maart de overwinteraars.
Makkelijk
Distelvlinder
Zomer en nazomer; in invasiejaren komen ze massaal, in andere jaren zie je er weinig.
Makkelijk
Drieteenstrandloper
Rennend langs de branding op het strand; najaarstrek en mei geven de grootste aantallen.
Makkelijk
Gehakkelde aurelia
Overwinteraars in het vroege voorjaar en de tweede generatie in de nazomer, op rottend fruit.
Makkelijk
Gewone oeverlibel
Hoogzomer bij het water: mannetjes bewaken hun stukje oever vanaf een steen of steiger.
Makkelijk
Gewone pantserjuffer
In juli en augustus zitten de hoogste aantallen in de oevervegetatie van vennen.
Makkelijk
Gewone zeehond
Jongen in het voorjaar; in augustus verharing en de meeste dieren op de plaat.
Makkelijk
Groot koolwitje
Drie generaties; de zomergeneraties zijn veruit het talrijkst.
Makkelijk
Grote keizerlibel
Patrouilleert onvermoeibaar boven vijvers en plassen; hoogzomer is het beste moment.
Makkelijk
Hooibeestje
Vliegt laag over schrale graslanden en droge heide, in twee generaties.
Makkelijk
Houtpantserjuffer
Late soort: augustus en september zijn de topmaanden, en hij vliegt door tot in november.
Makkelijk
Icarusblauwtje
Twee tot drie generaties die in elkaar overlopen; het hele zomerhalfjaar te zien.
Makkelijk
Kanoet
Duizenden vogels dicht opeen op een hoogwatervluchtplaats in de Waddenzee.
Makkelijk
Karper
Paaiend in ondiep, begroeid water en bij warm weer luidruchtig aan het oppervlak.
Makkelijk
Klein geaderd witje
Drie generaties; het vochtigste van de drie koolwitjes, vaak langs bosranden en hooiland.
Makkelijk
Klein koolwitje
Drie generaties die elkaar opvolgen; van eind maart tot half oktober vrijwel altijd te zien.
Makkelijk
Kleine mantelmeeuw
Kolonies zijn in het broedseizoen op hun drukst; in de winter blijft een deel hier.
Makkelijk
Kleine roodoogjuffer
Eind juli tot half augustus zitten er de meeste boven de drijvende vegetatie.
Makkelijk
Kleine vuurvlinder
Drie generaties die elkaar opvolgen; van eind april tot in oktober te zien.
Makkelijk
Koevinkje
Hoogzomer langs ruige bosranden en zandpaden; buiten die weken zie je hem niet.
Makkelijk
Landkaartje
Twee generaties die er totaal verschillend uitzien; mei en juli-augustus zijn het best.
Makkelijk
Lantaarntje
Waarschijnlijk de algemeenste waterjuffer van Nederland; bij elke sloot te vinden.
Makkelijk
Oeverloper
Doortrek in voor- en najaar; solitair langs de waterkant, ook in havens en langs plassen.
Makkelijk
Ooievaar
Groepen verzamelen zich voor vertrek naar het zuiden.
Makkelijk
Oranje zandoogje
Langs bramen en ruige bosranden in de halfschaduw; hoogzomer is het moment.
Makkelijk
Paardenbijter
Jaagt in groepen langs bosranden, ook ver van het water; blijft tot in november vliegen.
Makkelijk
Putter
Groepjes hangen aan uitgebloeide distels en kaardebollen om zaad te peuteren.
Makkelijk
Ree
Bronst: de enige weken waarin reeën zich onvoorzichtig gedragen.
Makkelijk
Rosse vleermuis
In de nazomer zijn de baltsende mannetjes en de trek het opvallendst.
Makkelijk
Steenloper
Op stenen dijkglooiingen en strekdammen langs de kust; het talrijkst tijdens de trek.
Makkelijk
Steenrode heidelibel
Echte nazomersoort: eind juli tot september is de topperiode, en hij vliegt door tot half november.
Makkelijk
Veldmuis
Aantallen lopen in de nazomer op; in piekjaren zijn de paadjes overal zichtbaar.
Makkelijk
Visdief
Biddend en duikend boven ondiep water; kolonies zijn in mei en juni op hun drukst.
Makkelijk
Watersnuffel
Vliegt in rechte lijnen laag over open water; juni tot augustus is de beste periode.
Makkelijk
Zilverplevier
Op het wad; in mei staan ze in prachtig zwart-wit zomerkleed voor vertrek naar Siberië.
Makkelijk
Zwartbekgrondel
In de zomer is het water helderder en zijn ze tussen de stortstenen het best te zien.
Met geluk
Aardmuis
In de nazomer en het najaar zijn de aantallen het hoogst, na een seizoen van voortplanting.
Met geluk
Argusvlinder
Zonnend op kale grond, stenen en muurtjes langs slootkanten en dijken.
Met geluk
Bandheidelibel
Van eind juli tot begin september vliegen de meeste dieren; het uitsluipen concentreert zich soms sterk rond eind juli.
Met geluk
Beekoeverlibel
In juli en augustus vliegen de meeste dieren.
Met geluk
Bever
Lange, zachte avonden om aan het water te wachten.
Met geluk
Boomvalk
Jaagt in de zomeravond op libellen boven vennen en plassen; dan is de kans het grootst.
Met geluk
Bosmuis
Het hele jaar aanwezig, maar de aantallen zijn in de nazomer het hoogst.
Met geluk
Bosruiter
Voorjaarstrek bij oostenwind en najaarstrek in juli en augustus, op ondiep zoet water.
Met geluk
Bruin blauwtje
Twee tot drie generaties op warme, schrale grond; zoekt veel nectar en zit dus vaak op bloemen.
Met geluk
Bruine kiekendief
Zeilt laag over riet en grasland; het hele zomerhalfjaar goed te volgen boven wetlands.
Met geluk
Bruine winterjuffer
Twee pieken: eind april tot begin mei door de overwinterde dieren, en augustus-september door de nieuwe generatie.
Met geluk
Casarca
Ruiende groepen op het Eemmeer, met in augustus de grootste concentratie.
Met geluk
Egel
Actiefste maanden; de jongen worden zelfstandig.
Met geluk
Eikenpage
Draait in de late namiddag rond de top van een grote, vrijstaande eik.
Met geluk
Franjestaart
Eind juni en begin juli worden de jongen geboren; in augustus zijn de kolonies op hun grootst.
Met geluk
Geoorde fuut
In zomerkleed op de broedplassen; vanaf juli verzamelen ruiende vogels zich in de Delta.
Met geluk
Gewone bosspitsmuis
Van april tot augustus is de voortplantingstijd en zijn de dieren het talrijkst.
Met geluk
Gewone dwergvleermuis
Warme, windstille avonden rond straatlantaarns.
Met geluk
Groenpootruiter
In juli en augustus trekken 5.400 tot 7.300 vogels door.
Met geluk
Heideblauwtje
Op bloeiende dophei, vaak in dichte groepjes op een klein oppervlak.
Met geluk
Heivlinder
Op kale zandplekken tussen heide en stuifzand; landt vaak vlak voor je voeten.
Met geluk
Huisspitsmuis
Het hele jaar aanwezig; in de zomer het talrijkst en het vaakst gevonden.
Met geluk
Kanaaljuffer
In juli en begin augustus vliegen de meeste dieren boven het open water.
Met geluk
Kemphaan
Doortrek in april-mei en juli-september; in mei staan de mannetjes in vol kraagkleed.
Met geluk
Kleine parelmoervlinder
De zomermaanden leveren de hoogste aantallen; dan zwerft hij ook het verst.
Met geluk
Kleine strandloper
Najaarstrek op beschut slik; augustus en september geven de meeste vogels.
Met geluk
Kleine vos
Overwinteraars op de eerste warme dagen; daarna twee tot drie generaties tot in november.
Met geluk
Kleine zilverreiger
Nazomer geeft de meeste vogels; Zeeland en het Wad zijn het kansrijkst.
Met geluk
Koninginnenpage
Twee generaties: eind april tot half juni en juli tot half september.
Met geluk
Kopvoorn
Bij laag, helder zomerwater staan de dieren het best zichtbaar onder overhangende oevers.
Met geluk
Koraaljuffer
De tweede helft van juli en begin augustus levert de meeste dieren op.
Met geluk
Krombekstrandloper
Najaarstrek in juli en augustus; de aantallen wisselen sterk per jaar.
Met geluk
Lepelaar
De grootste groepen bij elkaar, vlak voor vertrek naar West-Afrika.
Met geluk
Marmergrondel
In de zomer is het water helderder en zijn ze tussen stenen en planten het best te zien.
Met geluk
Oranje luzernevlinder
De nazomer is veruit de beste periode: dan vliegt de generatie die hier is opgegroeid.
Met geluk
Regenwulp
Twee korte, scherpe pieken: eind april tot half mei en de tweede helft van augustus.
Met geluk
Rosse woelmuis
Overdag actief langs bosranden en houtwallen; de zomer geeft de meeste kans.
Met geluk
Ruige dwergvleermuis
In augustus en september trekken grote aantallen langs de kust; dan baltsen de mannetjes ook het meest.
Met geluk
Scheefbloemwitje
Drie generaties die elkaar overlappen: eind maart-begin juni, juni-augustus en juli-november.
Met geluk
Staartblauwtje
Doordat er vier generaties zijn, vliegt hij vrijwel de hele zomer door.
Met geluk
Tangpantserjuffer
Juli en augustus zijn de topmaanden, precies wanneer veel vennen droogvallen.
Met geluk
Tengere grasjuffer
Twee pieken, want er zijn twee generaties per jaar.
Met geluk
Tengere pantserjuffer
Van half juli tot half september zitten de hoogste dichtheden in de vegetatie rond heidevennen.
Met geluk
Visarend
Najaarstrek: ook bij plassen waar hij niet broedt.
Met geluk
Watervleermuis
Scheert laag over stilstaand water; op een windstille zomeravond het best te zien.
Met geluk
Wespendief
Baltsvluchten in mei en juni; in augustus en september trekt hij weg.
Met geluk
Wisent
In mei en juni lopen er kalveren rond; van augustus tot oktober is het bronsttijd.
Met geluk
Witgat
De najaarstrek begint al in juni en loopt door tot half september.
Met geluk
Zwarte heidelibel
Juli tot september is de topperiode; dan zitten er soms honderden rond één ven.
Met geluk
Zwarte ruiter
Doortrek in voor- en najaar; in mei staan ze in zwart prachtkleed op het slik.
Met geluk
Zwarte stern
Broedvogels in laagveenmoeras; in juli en augustus verzamelen duizenden vogels op het IJsselmeer.
Met geluk
Zwervende heidelibel
Twee pieken: begin juni de aangekomen immigranten, eind augustus hun hier uitgeslopen nageslacht.
Met geluk
Zwervende pantserjuffer
Augustus is veruit de beste maand, mede door aanvoer van zwervers uit het zuiden.
Zeldzaam
Baardvleermuis
In de zomer zijn de kraamkolonies actief; in de winter zijn de dieren wel talrijker maar in winterslaap.
Zeldzaam
Beverrat
In de zomermaanden zijn de dieren het zichtbaarst langs de oevers.
Zeldzaam
Bosvleermuis
In de zomermaanden zijn de kolonies actief; in voor- en najaar vinden de trekbewegingen plaats.
Zeldzaam
Dwergspitsmuis
In de nazomer zijn de aantallen het hoogst doordat de jongen van dat jaar rondzwerven.
Zeldzaam
Geelpootmeeuw
Nazomer langs de grote rivieren; dan zijn de aantallen het hoogst.
Zeldzaam
Geelvlekheidelibel
Augustus is de maand van de invasies uit Oost-Europa.
Zeldzaam
Gele luzernevlinder
De tweede generatie in de nazomer levert de meeste waarnemingen op.
Zeldzaam
Grauwe kiekendief
Jaagt laag over akkers in Noord-Nederland; mei tot augustus is de broedperiode.
Zeldzaam
Grijze grootoorvleermuis
De jongen worden in de tweede helft van juni geboren en zijn na zes weken vliegvlug.
Zeldzaam
Groene glazenmaker
In augustus vliegen de meeste dieren en patrouilleren de mannetjes boven de krabbenscheervelden.
Zeldzaam
Grote bosmuis
In de nazomer en herfst zijn de aantallen het hoogst en wordt de wintervoorraad aangelegd.
Zeldzaam
Ingekorven vleermuis
In de zomer zitten de kraamkolonies op warme zolders van kerken en kloosters.
Zeldzaam
Keizersmantel
Op distels en koninginnenkruid langs brede bospaden en kapvlakten.
Zeldzaam
Kempense heidelibel
In augustus vliegen de meeste dieren.
Zeldzaam
Kleine dwergvleermuis
In de zomermaanden zijn de kraamkolonies actief en is de kans op waarnemen het grootst.
Zeldzaam
Koereiger
Tussen grazend vee in weilanden; het zomerhalfjaar geeft de meeste kans.
Zeldzaam
Kommavlinder
In augustus vliegen de meeste vlinders.
Zeldzaam
Laatvlieger
Vroeg in de schemer boven tuinen en lanen; groot en traag, goed te volgen.
Zeldzaam
Noordse winterjuffer
Twee pieken per jaar: het voorjaar met de overwinterde dieren en het najaar met de nieuwe generatie.
Zeldzaam
Noordse woelmuis
In de zomer en nazomer zijn de aantallen het hoogst, na drie tot vier worpen per seizoen.
Zeldzaam
Ondergrondse woelmuis
In het zomerhalfjaar zijn de aantallen het hoogst.
Zeldzaam
Paapje
Broedvogels in mei en juni; in de nazomer trekken doortrekkers door het hele land.
Zeldzaam
Purperreiger
Vliegt tussen rietkolonie en foerageergebied; in augustus ook jonge vogels op onverwachte plekken.
Zeldzaam
Reuzenstern
Augustus is de beste maand, wanneer vogels uit het Oostzeegebied zuidwaarts trekken.
Zeldzaam
Sleedoornpage
In augustus vliegen de meeste vlinders en zijn de ontmoetingsbomen het drukst.
Zeldzaam
Tapuit
In de doortrekperiodes komen 10.000 tot 50.000 vogels door het land.
Zeldzaam
Tweekleurige bosspitsmuis
Van april tot augustus is het voortplantingsseizoen en zijn de dieren het talrijkst.
Zeldzaam
Venglazenmaker
In augustus en september vliegen de meeste dieren en jagen ze 's middags langs bosranden.
Zeldzaam
Wasbeer
In het zomerhalfjaar is hij het actiefst; in de winter houdt hij winterrust.
Zeldzaam
Wasbeerhond
In het zomerhalfjaar is hij het actiefst; in de winter houdt hij winterrust.
Zeldzaam
Witsnuitdolfijn
In de zomermaanden zijn er de meeste waarnemingen vanaf schepen.
Zeldzaam
Zuidelijke glazenmaker
Juli en augustus; het aantal hangt volledig af van hoeveel dieren er dat jaar uit het zuiden komen.
Zeer zeldzaam
Bechsteins vleermuis
In de zomer zijn de kolonies van tien tot dertig vrouwtjes actief in boomholten en kasten.
Zeer zeldzaam
Brandts vleermuis
In de zomermaanden zijn de kolonies actief; vanaf eind augustus begint het zwermen bij de winterverblijven.
Zeer zeldzaam
Draaihals
Doortrek in het voorjaar en najaar; als broedvogel vrijwel verdwenen.
Zeer zeldzaam
Eikelmuis
In de zomermaanden zijn de dieren actief en worden de jongen grootgebracht.
Zeer zeldzaam
Gaffellibel
In juli en augustus vliegen de meeste dieren.
Zeer zeldzaam
Gewone spitssnuitdolfijn
Op drie na vielen alle Nederlandse strandingen tot 2015 in juli tot september.
Zeer zeldzaam
Gewone vinvis
Zes van de Nederlandse gevallen vielen in augustus.
Zeer zeldzaam
Hamster
In de zomer zijn de dieren actief en worden twee tot drie worpen grootgebracht.
Zeer zeldzaam
Hazelmuis
In de zomer worden de jongen grootgebracht en zijn de nesten het talrijkst.
Zeer zeldzaam
Kleine heivlinder
In augustus vliegen de meeste vlinders.
Zeer zeldzaam
Kleine tanglibel
Van juli tot half augustus vliegen de meeste dieren.
Zeer zeldzaam
Mopsvleermuis
In de zomer zijn de kraamkolonies actief; die wisselen voortdurend van boomholte.
Zeer zeldzaam
Noordse glazenmaker
Van half augustus tot begin september vliegen de meeste dieren.
Zeer zeldzaam
Rouwmantel
De meeste zwervers verschijnen in de nazomer; overwinterde dieren zie je in maart en april.
Zeer zeldzaam
Sikahert
In de zomer is de gevlekte vacht het opvallendst en is het dier het makkelijkst te herkennen.
Zeer zeldzaam
Temmincks strandloper
Twee smalle doortrekvensters: mei in het voorjaar en eind juli tot september in het najaar.
Zeer zeldzaam
Tuimelaar
Alleen historisch: in de periode 1900–1945 lagen de meeste strandingen in juli en augustus.
Zeer zeldzaam
Valkparkiet
In de zomer ontsnappen de meeste kooivogels, doordat ramen en volières openstaan.
Zeer zeldzaam
Veldspitsmuis
Van april tot september zijn er twee tot vier worpen en zijn de dieren het talrijkst.
Zeer zeldzaam
Zuidelijke heidelibel
Augustus geeft de meeste kans, wanneer de aanvoer uit het zuiden op gang is.
Zeer zeldzaam
Zwarte ibis
Voorjaar en nazomer geven de meeste waarnemingen; de aantallen schommelen sterk per jaar.
Zeer zeldzaam
Zwarte ooievaar
Mei en augustus geven de meeste kans; meestal solitaire vogels op doortrek.
Zeer zeldzaam
Zwarte rat
In de zomer en nazomer zijn de aantallen het hoogst.
De kalender wordt automatisch samengesteld uit de soortpagina’s. Komt er een soort bij, dan verschijnt hij hier vanzelf in de juiste maand. Staat een soort er niet bij, dan is dat een bewuste keuze: bij dieren als de otter, de boommarter en de wolf is er simpelweg geen maand waarin je kans merkbaar groter is.
Seizoenen schuiven met het weer. Gebruik deze kalender om te plannen, en de soortpagina zelf voor het beste moment van de dag. Zie ook onze verantwoording.
De seizoensmail
Eén keer per maand een korte mail: welke dieren er die maand te zien zijn, in welke gebieden, en wat er die maand net begint of juist ophoudt. Niet vaker, en nooit een advertentie.
Je krijgt eerst een mailtje met een bevestigingslink. Pas als je daarop klikt sta je op de lijst — zo kan niemand jouw adres aanmelden.