Mopsvleermuis spotten in Nederland
Zeer zeldzaam 🦇 Zoogdier (vleermuis) Kwetsbare soort · R2
🛡️ Bewust geen exacte vindplaatsen
Dit is een kwetsbare soort. Wij tonen bewust geen verblijfplaatsen zoals burchten, holen of winterverblijven, en geen foto's waarop zo'n plek herkenbaar is. Waarom we dat doen.
Waar en wanneer zie je een mopsvleermuis in Nederland? Deze soort is zeer zelden te zien, van april tot en met oktober.
Hoe herken je een mopsvleermuis?
Middelgrote vleermuis met een zeer donker gezicht en een gedrongen snuit, die aan die van een mopshondje doet denken. De vacht is zwartbruin met zilverachtige haarpunten, waardoor het dier berijpt oogt. Beslissend zijn de donkere, brede, korte oren: die zijn door een huidplooi boven de snuit met elkaar verbonden, en aan de buitenrand zit een kenmerkend rond uitsteeksel. Kop-romp 45 tot 58 millimeter, 9 tot 11 gram, spanwijdte 26 tot 29 centimeter, onderarm 36,5 tot 43,5 millimeter.
Waar zie je deze soort in Nederland?
Tot in de jaren tachtig werden overwinterende dieren gevonden in Zuid-Limburg, tot begin jaren negentig in Zeeuws-Vlaanderen. Daarna leek de soort verdwenen, tot in 2017 geluidswaarnemingen werden gedaan in Zeeuws-Vlaanderen. In de zomer van 2023 werd ten oosten van Winterswijk een kraamverblijf ontdekt achter loshangende schors van een Amerikaanse eik, waaruit zeven dieren uitvlogen.
📍 Nationaal Park Zuid-Limburg (i.o.)
aanwezigheid gemeldDeze koppelingen komen rechtstreeks uit de database — per gebied met de kans, de bron en het bewijsniveau.
Wanneer is de beste tijd?
Groen = te zien · oranje = piekperiode. De balk rolt automatisch uit de database.
Beste periode: Van het voorjaar tot de herfst actief; hij is relatief koudetolerant en zit 's winters vaak in de ingangsgebieden van verblijven.
Beste tijdstip: Vijf tot dertig minuten na zonsondergang.
Recente waarnemingen
👁️ Waar is deze soort recent gezien?
Bekijk de actuele waarnemingen op Waarneming.nl. Een handige aanvulling op onze geverifieerde informatie.
Actuele waarnemingen op Waarneming.nl →
Let op: bij kwetsbare soorten worden waarnemingen door de bron al vervaagd of afgeschermd. Wij nemen geen exacte locaties over.
Zo vergroot je je kans
- Zorg dat je de wind in je gezicht hebt — de meeste zoogdieren ruiken je eerder dan ze je zien.
- Kom vóór zonsopkomst aan en blijf zitten in plaats van rondlopen.
- Draag gedempte kleuren, gebruik geen parfum en zet je telefoon op stil.
- Heb geduld: reken op meerdere bezoeken voordat het lukt.
🎒 Wat je hiervoor nodig hebt
Batdetector, maar wees erop bedacht dat een deel van zijn roepen extreem zacht is.
Fotograferen
Hij vliegt vroeg uit, al vijf tot dertig minuten na zonsondergang, dus er is soms nog licht genoeg. Zoek boven de boomkronen in oud bos — hij jaagt daar twee tot vier meter boven de kruinen.
🌿 Verantwoord spotten
Houd afstand, blijf op de paden en lok dieren nooit met voer of geluid. Verlaat het gebied zodra een dier onrustig wordt. Dit is een kwetsbare soort. Wij tonen bewust geen verblijfplaatsen zoals burchten, holen of winterverblijven, en geen foto's waarop zo'n plek herkenbaar is.
Status: Geverifieerd · Laatst gecontroleerd: 2026-08-08
Veelgestelde vragen
Hoe herken je een mopsvleermuis?
Aan zijn gezicht. Hij heeft een zeer donkere kop met een gedrongen snuit die aan die van een mopshondje doet denken — vandaar de naam. De vacht is zwartbruin met zilverachtige haarpunten, waardoor het dier berijpt lijkt. Beslissend zijn de oren: donker, breed en kort, en boven de snuit met elkaar verbonden door een huidplooi. Aan de buitenrand van het oor zit bovendien een kenmerkend rond uitsteeksel.
Wat is er bijzonder aan zijn echolocatie?
Hij fluistert selectief. Mopsvleermuizen gebruiken zowel harde als zeer zachte echolocatiegeluiden, en die zachte roepen zijn voor sommige nachtvlindersoorten onhoorbaar. Veel nachtvlinders kunnen vleermuizen namelijk hóren aankomen en laten zich dan vallen. Door zachter te roepen omzeilt de mopsvleermuis die verdediging — en dat verklaart waarom nachtvlinders het grootste deel van zijn menu vormen.
Klopt het dat hij weer in Nederland broedt?
Ja, en dat is groot nieuws. Tot in de jaren tachtig werden overwinterende mopsvleermuizen gevonden in Zuid-Limburg en tot begin jaren negentig in Zeeuws-Vlaanderen; daarna leek de soort verdwenen. In 2017 kwamen er weer geluidswaarnemingen uit Zeeuws-Vlaanderen, en in de zomer van 2023 werd ten oosten van Winterswijk een kraamverblijf ontdekt achter loshangende schors van een Amerikaanse eik. Er vlogen zeven dieren uit. Dat was het eerste bewijs van voortplanting van de mopsvleermuis in Nederland.
Waar zit hij overdag?
Achter schors en in spleten. Kraamkolonies zitten gewoonlijk in boomholten, waarbij geregeld van holte wordt gewisseld — één kolonie gebruikt wel dertig verschillende boomholten. Daarnaast kiest hij spleetvormige ruimten: scheuren in muren, achter planken of achter losse boomschors, precies zoals bij Winterswijk. In de winter begint hij in bomen en verhuist bij strengere kou naar ondergrondse locaties; hij is relatief koudetolerant en zit dan vaak vlak bij de ingang.
Waarom noemen jullie geen verblijfplaatsen?
Omdat de NDFF de verblijfplaatsen van deze soort vervaagt tot 10 bij 10 kilometer. Bij een soort die in Nederland pas één bekend kraamverblijf heeft, achter losse schors van één boom, spreekt dat vanzelf. Wij noemen de regio — de omgeving van Winterswijk en Zeeuws-Vlaanderen — omdat die gepubliceerd is, maar de boom of het bosperceel niet.
Gegevens over voorkomen komen uit de NDFF en van Zodion, de Zodion (Zoogdiervereniging). Deze soort staat op de NDFF Lijst Kwetsbare Soorten voor verblijfplaatsen; daarom noemen wij nooit de locatie van een kraam-, paar- of winterverblijf. Zie ook onze verantwoording.
De seizoensmail
Eén keer per maand een korte mail: welke dieren er die maand te zien zijn, in welke gebieden, en wat er die maand net begint of juist ophoudt. Niet vaker, en nooit een advertentie.
Je krijgt eerst een mailtje met een bevestigingslink. Pas als je daarop klikt sta je op de lijst — zo kan niemand jouw adres aanmelden.