Bosvleermuis spotten in Nederland
Zeldzaam 🦇 Zoogdier (vleermuis) Kwetsbare soort · R2
🛡️ Bewust geen exacte vindplaatsen
Dit is een kwetsbare soort. Wij tonen bewust geen verblijfplaatsen zoals burchten, holen of winterverblijven, en geen foto's waarop zo'n plek herkenbaar is. Waarom we dat doen.
Waar en wanneer zie je een bosvleermuis in Nederland? Deze soort is zelden te zien, van april tot en met oktober.
Hoe herken je een bosvleermuis?
Middelgrote vleermuis die eruitziet als een kleine versie van de rosse vleermuis. De vacht is donkerbruin, waarbij de haren aan de basis donkerder zijn dan de meer roodbruine uiteinden. Kenmerkend zijn de lange, smalle vleugels. Kop-romp 46 tot 68 millimeter, 13 tot 20 gram, spanwijdte 26 tot 32 centimeter, onderarm 39 tot 46,4 millimeter.
Hoe klinkt een bosvleermuis?
Opname: Tempfc, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons
Welk spoor laat een bosvleermuis achter?
Keutels: diameter ongeveer 2,5 tot 3,5 mm, lengte 7 tot 16 mm. Dit is in de praktijk het enige spoor dat een vleermuis achterlaat, en op soort te brengen zijn ze niet: Zodion noemt vleermuiskeutels zeer moeilijk op naam te brengen. Omdat vleermuizen uitsluitend insecten eten, bestaan de keutels geheel uit insectenresten en niet uit plantenmateriaal, en daaraan onderscheid je ze van muizenkeutels van hetzelfde formaat. Wie wil weten welke soort er vliegt, komt verder met geluid dan met sporen.
Waar zie je deze soort in Nederland?
Vooral op de hoge zandgronden en in Limburg, daarnaast plaatselijk in de duinen.
📍 Nationaal Park De Hoge Veluwe
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park De Meinweg
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park Zuid-Limburg (i.o.)
aanwezigheid gemeld📍 Planken Wambuis
aanwezigheid gemeldDeze koppelingen komen rechtstreeks uit de database — per gebied met de kans, de bron en het bewijsniveau.
Wanneer is de beste tijd?
Groen = te zien · oranje = piekperiode. De balk rolt automatisch uit de database.
Beste periode: April tot oktober actief; winterslaap van oktober-november tot maart-mei.
Beste tijdstip: Ongeveer twintig minuten na zonsondergang.
Recente waarnemingen
👁️ Waar is deze soort recent gezien?
Bekijk de actuele waarnemingen op Waarneming.nl. Een handige aanvulling op onze geverifieerde informatie.
Actuele waarnemingen op Waarneming.nl →
Let op: bij kwetsbare soorten worden waarnemingen door de bron al vervaagd of afgeschermd. Wij nemen geen exacte locaties over.
Zo vergroot je je kans
- Zorg dat je de wind in je gezicht hebt — de meeste zoogdieren ruiken je eerder dan ze je zien.
- Kom vóór zonsopkomst aan en blijf zitten in plaats van rondlopen.
- Draag gedempte kleuren, gebruik geen parfum en zet je telefoon op stil.
- Heb geduld: reken op meerdere bezoeken voordat het lukt.
🎒 Wat je hiervoor nodig hebt
Batdetector plus verrekijker. Omdat hij vroeg uitvliegt, kun je hem in het laatste daglicht nog echt zien vliegen.
Fotograferen
Ga bij een oud loofbos staan zo'n twintig minuten na zonsondergang en kijk omhoog: hij jaagt op tien tot vijftien meter hoogte, duidelijk lager dan de rosse vleermuis. Bij dat laatste licht is een silhouetfoto haalbaar.
🌿 Verantwoord spotten
Houd afstand, blijf op de paden en lok dieren nooit met voer of geluid. Verlaat het gebied zodra een dier onrustig wordt. Dit is een kwetsbare soort. Wij tonen bewust geen verblijfplaatsen zoals burchten, holen of winterverblijven, en geen foto's waarop zo'n plek herkenbaar is.
Status: Geverifieerd · Laatst gecontroleerd: 2026-08-08
Veelgestelde vragen
Hoe herken je een bosvleermuis?
Als een kleine rosse vleermuis. De vacht is donkerbruin met haren die aan de basis donkerder zijn dan de meer roodbruine uiteinden, en de vleugels zijn lang en smal. Kop-romp 46 tot 68 millimeter en 13 tot 20 gram, spanwijdte 26 tot 32 centimeter. Hij vliegt al ongeveer twintig minuten na zonsondergang uit, dus in de zomer zie je hem nog in het laatste daglicht.
Wat is het verschil met de rosse vleermuis?
Formaat en kleur. De onderarm van de bosvleermuis meet 39 tot 46,4 millimeter, die van de rosse vleermuis 48 tot 58 — een duidelijk verschil in de hand, maar in de lucht lastig. Daarbij is de bosvleermuis doorgaans donkerder en bruiner, waar de rosse vleermuis roodachtig oogt. Het beste veldkenmerk is de jachthoogte: de bosvleermuis jaagt op tien tot vijftien meter, de rosse vleermuis duidelijk hoger.
Hoe ver trekt de bosvleermuis?
Ver. Hij migreert in voor- en najaar tussen zomer- en winterverblijven, soms over afstanden van meer dan duizend en zelfs vijftienhonderd kilometer. Tegelijk zijn er aanwijzingen dat een deel van de Nederlandse populatie hier gewoon overwintert. Vliegend haalt hij snelheden tot veertig kilometer per uur.
Waar leeft hij?
In bosrijke gebieden, met een sterke voorkeur voor loof- en gemengde bossen waar veel oude bomen met holtes staan. Hij jaagt langs bosranden, boven boomkronen en op open plekken in het bos, op insecten van uiteenlopende grootte — kleine muggen, langpootmuggen, vliegen en vooral nachtvlinders. In Nederland zit hij vooral op de hoge zandgronden en in Limburg, plaatselijk ook in de duinen. De twee bekende Nederlandse kolonies zaten allebei in bomen.
Waarom noemen jullie geen verblijfplaatsen?
Omdat de NDFF de verblijfplaatsen van deze soort vervaagt tot 5 bij 5 kilometer, met bescherming en verstoring als redenen. Deze soort is bovendien afhankelijk van holtes in oude bomen, en juist die zijn kwetsbaar: een bekende kolonieboom loopt risico bij beheer én bij bezoek. Wij noemen daarom wel de regio’s — hoge zandgronden, Limburg, duinen — maar nooit een boom of bos bij naam.
Hoe klinkt een bosvleermuis?
Op de batdetector een reeks zeer krachtige, toonrijke en kwetterende pulsen, met een piekfrequentie rond 28 kHz. Hoger op deze pagina staat een opname.
Gegevens over voorkomen komen uit de NDFF en van Zodion, de Zodion (Zoogdiervereniging). Deze soort staat op de NDFF Lijst Kwetsbare Soorten voor verblijfplaatsen; daarom noemen wij nooit de locatie van een kraam-, paar- of winterverblijf. Zie ook onze verantwoording.
De seizoensmail
Eén keer per maand een korte mail: welke dieren er die maand te zien zijn, in welke gebieden, en wat er die maand net begint of juist ophoudt. Niet vaker, en nooit een advertentie.
Je krijgt eerst een mailtje met een bevestigingslink. Pas als je daarop klikt sta je op de lijst — zo kan niemand jouw adres aanmelden.