Brandts vleermuis spotten in Nederland
Zeer zeldzaam 🦇 Zoogdier (vleermuis) Kwetsbare soort · R2
🛡️ Bewust geen exacte vindplaatsen
Dit is een kwetsbare soort. Wij tonen bewust geen verblijfplaatsen zoals burchten, holen of winterverblijven, en geen foto's waarop zo'n plek herkenbaar is. Waarom we dat doen.
Waar en wanneer zie je een brandts vleermuis in Nederland? Deze soort is zeer zelden te zien, van april tot en met oktober.
Hoe herken je een brandts vleermuis?
Kleine vleermuis met een bruine rugvacht die een gouden glans vertoont; de buikvacht is iets lichter. De oren zijn donkerbruin en relatief spits, met bij volwassen dieren een lichte oorbasis. Kop-romp tot 51 millimeter, 4 tot 10 gram, spanwijdte 19 tot 24 centimeter, onderarm 33 tot 39 millimeter.
Welk spoor laat een brandts vleermuis achter?
Keutels: diameter tot ruim 2 mm, lengte 5 tot 10 mm, ongeveer zo groot als die van de gewone en de ruige dwergvleermuis. Dit is in de praktijk het enige spoor dat een vleermuis achterlaat, en op soort te brengen zijn ze niet: Zodion noemt vleermuiskeutels zeer moeilijk op naam te brengen. Omdat vleermuizen uitsluitend insecten eten, bestaan de keutels geheel uit insectenresten en niet uit plantenmateriaal, en daaraan onderscheid je ze van muizenkeutels van hetzelfde formaat. Wie wil weten welke soort er vliegt, komt verder met geluid dan met sporen.
Waar zie je deze soort in Nederland?
Het verspreidingsbeeld is onzeker en waarschijnlijk onvolledig door de determinatieproblemen met de baardvleermuis. Bevestigde waarnemingen komen vooral uit het oosten van Overijssel en Gelderland en uit Zuid-Limburg.
📍 Nationaal Park Zuid-Limburg (i.o.)
aanwezigheid gemeldDeze koppelingen komen rechtstreeks uit de database — per gebied met de kans, de bron en het bewijsniveau.
Wanneer is de beste tijd?
Groen = te zien · oranje = piekperiode. De balk rolt automatisch uit de database.
Beste periode: April tot oktober actief; daarna winterslaap op koude plaatsen in groeven, grotten, mijnen en bunkers.
Beste tijdstip: Kort na zonsondergang.
Recente waarnemingen
👁️ Waar is deze soort recent gezien?
Bekijk de actuele waarnemingen op Waarneming.nl. Een handige aanvulling op onze geverifieerde informatie.
Actuele waarnemingen op Waarneming.nl →
Let op: bij kwetsbare soorten worden waarnemingen door de bron al vervaagd of afgeschermd. Wij nemen geen exacte locaties over.
Zo vergroot je je kans
- Zorg dat je de wind in je gezicht hebt — de meeste zoogdieren ruiken je eerder dan ze je zien.
- Kom vóór zonsopkomst aan en blijf zitten in plaats van rondlopen.
- Draag gedempte kleuren, gebruik geen parfum en zet je telefoon op stil.
- Heb geduld: reken op meerdere bezoeken voordat het lukt.
🎒 Wat je hiervoor nodig hebt
Batdetector, maar verwacht geen zekerheid: deze soort en de baardvleermuis klinken vrijwel hetzelfde.
Fotograferen
Fotografeer geen overwinterende dieren van dichtbij en gebruik nooit flits. Een gewekt dier verbruikt vetreserves die het hele voorjaar moeten meegaan.
🌿 Verantwoord spotten
Houd afstand, blijf op de paden en lok dieren nooit met voer of geluid. Verlaat het gebied zodra een dier onrustig wordt. Dit is een kwetsbare soort. Wij tonen bewust geen verblijfplaatsen zoals burchten, holen of winterverblijven, en geen foto's waarop zo'n plek herkenbaar is.
Status: Geverifieerd · Laatst gecontroleerd: 2026-08-08
Veelgestelde vragen
Hoe herken je Brandts vleermuis?
Aan een gouden glans, als je hem in de hand hebt. De rugvacht is bruin met een goudgele weerschijn en de oorbasis is bij volwassen dieren licht. Verder is het een kleine vleermuis: kop-romp tot 51 millimeter, 4 tot 10 gram, onderarm 33 tot 39 millimeter. In het veld is dit alles niet bruikbaar — daarvoor lijkt hij te veel op de baardvleermuis.
Wat is het verschil met de baardvleermuis?
Vrijwel niets wat je in het veld kunt zien. De twee soorten lijken sterk op elkaar en werden lange tijd als één soort beschouwd; pas na 1970 zijn ze in Europa uit elkaar gehaald. Volwassen exemplaren van Brandts vleermuis hebben een goudgele glans en lichtere oorbasen, maar die kenmerken zijn niet altijd betrouwbaar. Alleen gebitskenmerken en bij mannetjes het verdikte penisuiteinde geven zekerheid.
Waar leeft hij?
Sterker dan de baardvleermuis gebonden aan bos- en waterrijke omgeving, en juist mínder in de buurt van menselijke bebouwing. Waar de baardvleermuis langs bosranden en houtwallen jaagt, kiest Brandts vleermuis vooral boven paden en open plekken bínnen het bos. In de zomer zit hij in spleten op zolders, ruimten onder daken, boomholten en onder schors; in de winter op koude plaatsen in groeven, grotten, mijnen en bunkers.
Hoe oud wordt hij?
Uitzonderlijk oud voor zo’n klein dier: tot 28 jaar in het wild. Dat is voor een zoogdier van nog geen tien gram bijzonder — een muis van vergelijkbaar gewicht haalt twee tot drie jaar. Vleermuizen danken dat aan hun winterslaap en hun lage voortplantingstempo: één jong per jaar, geboren vanaf juni, na enkele weken vliegvlug. Paring vindt waarschijnlijk plaats op de zwermlocaties vanaf eind augustus en in de winterverblijven.
Waarom noemen jullie geen verblijfplaatsen?
Omdat de NDFF de paar- en winterverblijfplaatsen van deze soort vervaagt tot 5 bij 5 kilometer, met bescherming en verstoring als redenen. De Staat van Instandhouding is bovendien zeer ongunstig en de Rode Lijst meldt onvoldoende gegevens — bij zo’n soort is terughoudendheid vanzelfsprekend. De soort en de regio mogen wij gewoon beschrijven; groeves, mijnen of kelders bij naam noemen doen wij niet.
Gegevens over voorkomen komen uit de NDFF en van Zodion, de Zodion (Zoogdiervereniging). Deze soort staat op de NDFF Lijst Kwetsbare Soorten voor verblijfplaatsen; daarom noemen wij nooit de locatie van een kraam-, paar- of winterverblijf. Zie ook onze verantwoording.
De seizoensmail
Eén keer per maand een korte mail: welke dieren er die maand te zien zijn, in welke gebieden, en wat er die maand net begint of juist ophoudt. Niet vaker, en nooit een advertentie.
Je krijgt eerst een mailtje met een bevestigingslink. Pas als je daarop klikt sta je op de lijst — zo kan niemand jouw adres aanmelden.