Wat kun je in juli spotten?

Juli is de maand die iedereen overslaat, en dat is precies waarom hij de moeite waard is. De vogelzang is grotendeels voorbij, maar er gebeurt iets anders: de reebronst, de libellen op hun hoogtepunt, en de eerste vogels die alweer zuidwaarts trekken terwijl de zomer nog niet eens op de helft is.

De reebronst is het best bewaarde geheim

De bronst van de ree valt van half juli tot half augustus en is ongewoon vroeg voor een hertachtige. De bevruchte eicel blijft daarna maandenlang in rust voordat de dracht echt begint, waardoor de kalveren pas in mei geboren worden. In die weken jagen bokken achter geiten aan over open akkers, soms in cirkels, en zijn reeën overdag veel zichtbaarder dan normaal. Het is geen burlend spektakel zoals bij het edelhert, maar wél het moment waarop je de meeste reeën van het jaar ziet.

Libellen en vlinders op het hoogtepunt

De weidebeekjuffer piekt tot eind juli, de vuurlibel tot begin augustus, en de glassnijder vliegt nog tot het eind van de maand. Bij de vlinders komt vanaf juli de nieuwe generatie: de dagpauwoog vliegt van juli tot september, de koninginnenpage in zijn tweede generatie tot half september, en het icarusblauwtje gaat door tot oktober. Dit is de enige diergroep waarvoor de hitte van het midden van de dag juist gunstig is.

Het geluid verschuift naar de sprinkhanen

Waar in mei de vogels het geluidsbeeld bepaalden, doen vanaf juli de sprinkhanen dat. De grote groene sabelsprinkhaan is als volwassen dier van juli tot en met oktober aanwezig, en zijn aanhoudende geratel in struweel en ruigte is op warme avonden het luidste natuurgeluid dat er is. Het loont om op sprinkhaangeluid te leren letten: het is een complete, vrijwel onontgonnen laag van de Nederlandse natuur.

En de trek begint alweer

Terwijl het hoogzomer is, keert de beweging al om. De gierzwaluw is er van eind april tot eind juli en begin augustus alweer weg — van alle zomergasten de kortste gast. De boomvalk heeft in juni tot augustus zijn beste periode. En langs de kust beginnen de eerste steltlopers terug te trekken, vaak nog in hun zomerkleed.

Reptielen liggen er nog

De levendbarende hagedis en de hazelworm zijn van april tot september te zien, en in juli hoef je daar niet vroeg voor op: ook later op de dag liggen ze op paden en houtstapels. De ringslang zoekt in deze weken warme, vochtige plekken op. Loop rustig en kijk naar de randen van het pad — wie doorstampt ziet niets, want ze horen je eerder dan jij ze ziet.

Waar je heen gaat

Voor reeën open akkerland en bosranden — daar hoef je geen natuurgebied voor in, en de auto werkt als schuilhut. Voor libellen naar beken en vennen: de Leuvenumse Bossen, de Meinweg of Dwingelderveld. Voor vlinders en sprinkhanen kalkgrasland en duin: de Sint-Pietersberg of Zuid-Kennemerland. Voor steltlopers de Waddenzee en de Oosterschelde, op het opkomende tij.

Praktisch

Plan om de hitte heen: vogels en zoogdieren in de vroege ochtend, insecten tussen elf en vier, en de rest laat op de avond. Water meenemen is in juli geen luxe. Teken zijn onverminderd actief, en dat geldt juist in hoog gras langs paden. Zie verantwoord spotten.