Noordse glazenmaker spotten in Nederland
Zeer zeldzaam 🪰 Libel Kwetsbare soort · R1
🛡️ Bewust geen exacte vindplaatsen
Dit is een kwetsbare soort. Wij noemen bewust geen exacte vindplaatsen. Staat er hieronder een gebied, dan is dat omdat de terreinbeheerder de soort daar zelf publiceert; de bron staat erbij. Zo dragen we bij aan de bescherming van de soort. Waarom we dat doen.
Waar en wanneer zie je een noordse glazenmaker in Nederland? Deze soort is zeer zelden te zien, van juli tot en met oktober.
Hoe herken je een noordse glazenmaker?
Glazenmaker van 70 tot 76 millimeter met een donker achterlijf en een mozaïektekening van lichte vlekken. Op de zijkant van het borststuk staan twee brede gele banden, bij mannetjes vaak blauw getint. Kenmerkend is de zwarte lijn tussen voorhoofd en kopschild: die is bij de oogrand niet versmald, soms zelfs verbreed.
Waar zie je deze soort in Nederland?
Hoogveenvennen in Drenthe, aangrenzend Friesland en zeer lokaal in Overijssel. Vroeger ook in Noord-Brabant en Limburg.
Leefgebied: Hoogveen en vennen met hoogveenverlanding. Voorwaarde is een dichte veenmosvegetatie, meestal met zowel drijvende als bultvormende veenmospakketten.
Wanneer is de beste tijd?
Groen = te zien · oranje = piekperiode. De balk rolt automatisch uit de database.
Beste periode: Half juli tot oktober, met de hoofdvliegtijd van half augustus tot begin september.
Beste tijdstip: Ochtend, bij het water.
Recente waarnemingen
👁️ Waar is deze soort recent gezien?
Bekijk de actuele waarnemingen op Waarneming.nl. Een handige aanvulling op onze geverifieerde informatie.
Actuele waarnemingen op Waarneming.nl →
Let op: bij kwetsbare soorten worden waarnemingen door de bron al vervaagd of afgeschermd. Wij nemen geen exacte locaties over.
Zo vergroot je je kans
- Ga op een warme, windstille dag tussen een uur of tien en vier — dan zijn ze actief.
- Zoek de plek op, niet het dier: bloemrijke randen bij vlinders, oevers en open water bij libellen.
- Beweeg langzaam en houd je schaduw van het dier af; die valt eerder op dan jijzelf.
- Vroeg in de ochtend zitten ze nog koud en stil op een blad — dan kun je het dichtst naderen.
🎒 Wat je hiervoor nodig hebt
Verrekijker. Voor het onderscheid met de venglazenmaker moet je de kop van voren kunnen zien, en dat lukt alleen bij een zittend dier.
Fotograferen
Kom 's ochtends: anders dan de venglazenmaker is deze soort vooral in de ochtend bij het water actief en trekt hij zich in de middag terug naar heidevelden en bosranden. Blijf van het veenmos af — dat is het larvenmilieu.
🌿 Verantwoord spotten
Houd afstand, blijf op de paden en lok dieren nooit met voer of geluid. Verlaat het gebied zodra een dier onrustig wordt. Dit is een kwetsbare soort. Wij noemen bewust geen exacte vindplaatsen. Staat er hieronder een gebied, dan is dat omdat de terreinbeheerder de soort daar zelf publiceert; de bron staat erbij. Zo dragen we bij aan de bescherming van de soort.
Status: Geverifieerd · Laatst gecontroleerd: 2026-08-07
Veelgestelde vragen
Hoe herken je een noordse glazenmaker?
Aan de kop. Kijk van voren naar de zwarte lijn tussen het voorhoofd en het kopschild: bij de noordse glazenmaker blijft die tot aan de oogrand even breed en wordt hij daar soms zelfs breder. Verder is het een glazenmaker van 70 tot 76 millimeter met een donker achterlijf met mozaïektekening en twee brede gele banden op de zijkant van het borststuk, bij mannetjes vaak blauw getint.
Wat is het verschil met de venglazenmaker?
Dat zijn de twee soorten die je echt uit elkaar moet houden, want ze vliegen soms bij hetzelfde veen. Drie kenmerken: bij de venglazenmaker versmalt de zwarte voorhoofdsstreep naar de oogrand toe, bij de noordse blijft hij even breed. De venglazenmaker heeft achter elk oog een geel vlekje, dat bij de noordse glazenmaker altijd ontbreekt. En de noordse is fletser van kleur met een grotere borststuktekening. Bij de vrouwtjes helpt daarnaast de vorm van de achterlijfsaanhangsels.
Op welk moment van de dag zoek je hem?
In de ochtend. Dat is een handig praktisch verschil met de venglazenmaker: noordse glazenmakers zijn vooral ’s ochtends bij het water actief, terwijl de venglazenmaker juist ’s middags langs bosranden jaagt. In de middag trekt de noordse glazenmaker weg naar heidevelden en bosranden. Wie in de ochtend bij een hoogveenven staat, heeft dus de beste kans — en weet meteen dat hij naar de juiste soort kijkt.
Waarom is veenmos zo belangrijk?
Omdat het vrouwtje haar eitjes solitair in veenmossen afzet en de larven daar opgroeien. De voorwaarde is een dichte veenmosvegetatie met zowel drijvende als bultvormende pakketten — een hoogveen in goede staat dus, niet zomaar een nat ven. Dat is precies wat deze soort zo kwetsbaar maakt: verdroging, vermesting en betreding vernietigen die vegetatie, en veenmos herstelt zich uiterst traag.
Waarom noemen jullie geen precieze vindplaatsen?
Omdat álle waarnemingen van deze soort in de NDFF vervaagd zijn tot hokken van 10 bij 10 kilometer, met aantasting van kwetsbare habitats, bescherming en verstoring als redenen. De soort is beperkt tot hoogveenvennen in Drenthe, aangrenzend Friesland en zeer lokaal Overijssel; uit Noord-Brabant en Limburg is hij verdwenen. Op zulke terreinen is één keer door het veenmos lopen genoeg om schade te doen die jaren zichtbaar blijft.
Gegevens over voorkomen komen uit de NDFF en van De Vlinderstichting. Deze soort staat op de NDFF Lijst Kwetsbare Soorten: álle waarnemingen zijn vervaagd tot 10 bij 10 kilometer, daarom noemen wij geen gebieden of vindplaatsen. Zie ook onze verantwoording.
De seizoensmail
Eén keer per maand een korte mail: welke dieren er die maand te zien zijn, in welke gebieden, en wat er die maand net begint of juist ophoudt. Niet vaker, en nooit een advertentie.
Je krijgt eerst een mailtje met een bevestigingslink. Pas als je daarop klikt sta je op de lijst — zo kan niemand jouw adres aanmelden.