📷 Uberprutser (Wikimedia Commons), CC BY-SA 3.0 nl
Dieren spotten in Nationaal Park Lauwersmeer
Najaar en winter zijn de topseizoenen: dan zitten er tienduizenden ganzen en eenden en is de kans op een zeearend het grootst. In het voorjaar en de zomer draait het om de broedvogels van riet en kwelder, waaronder de baardman en de bruine kiekendief. Doordat het gebied Dark Sky Park is, is het ook ’s nachts de moeite waard. Wetland & kwelder
Nationaal Park Lauwersmeer — Vogelparadijs én Dark Sky Park. Overdag kijk je vanuit de hutten over open water en kwelder, ’s nachts hoor je het gebied vooral — en zie je een sterrenhemel die elders in Nederland niet meer bestaat. Je spot er vooral zeearend, bruine kiekendief, ganzen, baardman. Beste periode: Najaar en winter zijn de topseizoenen: dan zitten er tienduizenden ganzen en eenden en is de kans op een zeearend het grootst. In het voorjaar en de zomer draait het om de broedvogels van riet en kwelder, waaronder de baardman en de bruine kiekendief. Doordat het gebied Dark Sky Park is, is het ook ’s nachts de moeite waard.






Welke dieren zie je hier?
Bovenaan staan de soorten waarvoor september een piekmaand is.
🦅 Baardman
Met gelukgeverifieerd🦭 Gewone zeehond
Grote kansgeverifieerd🦅 Bergeend
Grote kans in seizoengeverifieerd🦭 Grijze zeehond
Met gelukgeverifieerd🦅 Buizerd
Grote kanskans volgens bron🦅 Torenvalk
Grote kanskans volgens bron🦅 Zeearend
Grote kanskans volgens bron🦅 Lepelaar
Grote kans in seizoenkans volgens bron🦅 Slechtvalk
Grote kans in seizoenkans volgens bron🦅 Bruine kiekendief
Met gelukkans volgens bron🦅 Blauwborst
Grote kans in seizoengeverifieerd🦅 Brandgans
Grote kans in seizoengeverifieerdOok een kansinschatting voor 9 andere soorten
🦅 Grutto
Grote kans in seizoengeverifieerd🦅 Kluut
Grote kans in seizoengeverifieerd🦅 Kolgans
Grote kans in seizoengeverifieerd🦅 Roerdomp
Met gelukgeverifieerd🦭 Bruinvis
Zeer zeldzaamgeverifieerd🦅 Oeverzwaluw
Grote kans in seizoenkans volgens bron🦅 Grauwe franjepoot
Met gelukkans volgens bron🦅 Kleine zwaan
Met gelukkans volgens bron🦅 Steltkluut
Met gelukkans volgens bronVoor deze soorten ligt er een concrete kansinschatting met bron. De lijst komt uit dezelfde database als de dierpagina's.
Ook aanwezig gemeld in dit gebied (141 soorten) aanwezigheid gemeld
Van deze soorten is bekend dat ze hier voorkomen (NDFF), maar over de zichtkans is nog niets vastgelegd.
Amfibie (2)
Libel (11)
Sprinkhaan (1)
Vlinder (18)
Vogel (88)
Zoogdier (land) (16)
Zoogdier (land/water) (2)
Zoogdier (vleermuis) (3)
Wandelroutes
Natuurpad
Dijken, rietkragen, jong bos en duinvalleien; orchideeën en parnassia.
📍 Startpunt op de kaart 🧭 Route naar startpunt (Google Maps) 📄 Routebeschrijving bij Staatsbosbeheer
Orchideeënpad
Komt langs een vogelkijkhut en de orchideeënweiden; bloei van juni tot augustus. Ree en vos.
📍 Startpunt op de kaart 🧭 Route naar startpunt (Google Maps) 📄 Routebeschrijving bij Staatsbosbeheer
Duindoornpad
Duindoorns met oranje bessen, water en bos.
📍 Startpunt op de kaart 🧭 Route naar startpunt (Google Maps) 📄 Routebeschrijving bij Staatsbosbeheer
Diepsterbos
Komt langs uitkijktoren Reiddomp van 25 meter, met zicht op Schiermonnikoog. Buizerd en grote bonte specht.
📍 Startpunt op de kaart 🧭 Route naar startpunt (Google Maps) 📄 Routebeschrijving bij Staatsbosbeheer
Boswachterspad Kollumeroord
Zeearend, otter, bruine kiekendief, baardmannetje, roerdomp. Kwelders, rietvlaktes en het uitzichtpunt Zomerhuisbos.
📍 Startpunt op de kaart 🧭 Route naar startpunt (Google Maps) 📄 Routebeschrijving bij Staatsbosbeheer
Kijkhutten & observatiepunten
🔭 Vogelkijkhut Jaap Deensgat
Rolstoelvriendelijk; de rolstoelroute van 3,1 kilometer loopt over betonnen fietspaden en openbare wegen. Bij Activiteitencentrum Lauwersnest is gratis een terreinrolstoel te leen.
🔭 Hemelplatform Achter de Zwarten
Alleen te voet te bereiken vanaf de parkeerplaats bij Suyderoogh.
🔭 Hemelplatform Vlinderbalg
Uitkijkpunt in het Lauwersmeergebied.
🔭 Uitkijktoren De Baak
Uitkijktoren in het Lauwersmeergebied.
🔭 Kijkheuvel Ezumakeeg Noord
Kijkheuvel aan de Friese zijde van het Lauwersmeer.
🔭 Kijkheuvel Rechteind
Kijkheuvel in het Lauwersmeergebied.
🔭 Uitzichtplateau Zomerhuisbos
Uitzichtplateau in het Lauwersmeergebied.
🔭 Observatietoren Ballastplaatbos
Observatietoren in het Ballastplaatbos.
🔭 Observatieplateau De Rug
Observatieplateau in het Lauwersmeergebied.
Praktische informatie
- Toegankelijkheid: Anders dan in de meeste natuurgebieden mag je hier ook ’s nachts komen: het gebied is het hele jaar toegankelijk op wegen en paden, overdag én ’s nachts. Alleen militair oefenterrein de Marnewaard valt daarbuiten. Het hele jaar toegankelijk op wegen en paden, overdag én 's nachts (Dark Sky Park). De vogelkijkhut Jaap Deensgat is rolstoeltoegankelijk.
- Parkeren: Parkeren onder meer bij activiteitencentrum Lauwersnest (Lauwersoog) en bij de start van de wandel- en vogelroutes.
- Honden: Aangelijnd op de paden; op drie plekken mogen ze los — het Derde strand bij Lauwersoog, het noordelijke Ballastplaatbos en het bos ten zuiden van de Kollumerwaard. Let op de borden.
- Voorzieningen: Activiteitencentrum Lauwersnest (Lauwersoog), vogelkijkhutten (o.a. Jaap Deensgat) en uitkijkpunten zoals de Ezumakeeg; Dark Sky Park.
🌿 Regels in dit gebied
Beheerder Staatsbosbeheer hanteert eigen regels. Blijf op de paden, respecteer rustgebieden en afsluitingen, houd honden aangelijnd waar dat geldt, en gebruik geen drone — die zijn in vrijwel alle natuurgebieden verboden.
Status: Geverifieerd · Laatst gecontroleerd: 2026-07-31
Foto: Uberprutser (Wikimedia Commons), CC BY-SA 3.0 nl
Negen uitkijkpunten, en dat is geen toeval
Het Lauwersmeer is een gebied dat je vanaf hoogte bekijkt. Staatsbosbeheer heeft er negen plekken voor ingericht, allemaal met een eigen naam: de hemelplatforms en uitkijktorens Achter de Zwarten en Vlinderbalg, uitkijktoren De Baak, de kijkheuvels Ezumakeeg Noord en Rechteind, uitzichtplateau Zomerhuisbos, observatietoren Ballastplaatbos, observatieplateau De Rug en vogelkijkhut Jaap Deensgat.
De reden dat het er zoveel zijn: het gebied bestaat uit ondiep water, eilandjes en ruig riet- en grasland waar je te voet niet in kunt. Staatsbosbeheer is er ook eerlijk over wat je nodig hebt: “Neem je verrekijker of telescoop mee!” Zonder optiek zie je hier weinig meer dan een weids uitzicht.
Honderd broedvogelsoorten en tienduizend ganzen
De getallen doen het werk. In dit gebied “broeden ruim 100 vogelsoorten”, en “elk jaar overwinteren er 10.000 ganzen uit het hoge noorden”. Staatsbosbeheer noemt daarbij een moment dat je niet vergeet: “Op één dag 30.000 brandganzen zien overvliegen: dat is imposant.”
De soort waar het gebied om bekendstaat is de zeearend — volgens de eigen boswachter “de trots van de boswachter, die hier sinds een aantal jaren broedt”. Nestlocaties noemen wij niet. Verder gaat het om lepelaar en grauwe franjepoot op de slikken, blauwborst, rietzanger en baardman in het riet, en in het voorjaar keert de kluut terug. In het bos zit in de zomer de wielewaal.
Ook ’s nachts de moeite waard
Het Lauwersmeer is sinds 2016 Dark Sky Park, “erkend door de International Dark Sky Association (IDA)”. De verklaring is simpel en een beetje ontnuchterend: “In het Lauwersmeergebied woont bijna niemand. Daardoor is er weinig kunstlicht en kun je er ’s nachts een heldere sterrenhemel zien.”
Voor wie hier voor dieren komt is dat meer dan een bijzaak. Dezelfde duisternis die de sterren zichtbaar maakt, is wat nachtdieren nodig hebben. Er ligt een Dark Sky pad, en de beste avonden zijn helder en maanloos. Neem een rode zaklamp mee in plaats van een witte: je eigen nachtzicht blijft dan intact en je verstoort minder.
Verder lezen bij de bron
- Staatsbosbeheer, vogels kijken rond het Lauwersmeer — de negen uitkijkpunten bij naam, ruim 100 broedvogelsoorten, 10.000 overwinterende ganzen en de 30.000 brandganzen op één dag. staatsbosbeheer.nl
- Staatsbosbeheer, over het Lauwersmeer — Dark Sky Park sinds 2016, erkend door de IDA, en de zomer- en wintervogels. staatsbosbeheer.nl
- Staatsbosbeheer, in het rijk van de zeearend — vogels spotten in het Lauwersmeer, met vogelkijkhut Jaap Deensgat. staatsbosbeheer.nl
- Staatsbosbeheer, hoe Lauwersmeer Dark Sky Park werd — achtergrond bij de erkenning. staatsbosbeheer.nl
- Staatsbosbeheer, wandelroute Dark Sky pad — de route die speciaal voor de donkere hemel is uitgezet. staatsbosbeheer.nl
- Nationaal Park Lauwersmeer, sterren kijken — praktische informatie over waar en wanneer. np-lauwersmeer.nl
- Nationaal Park Lauwersmeer, wandelen in het nationaal park — het overzicht van routes. np-lauwersmeer.nl
- Nationaal Park Lauwersmeer, overdag vogels en ’s nachts sterren kijken — hoe je beide in één bezoek combineert. np-lauwersmeer.nl
Veelgestelde vragen
Welke dieren kun je in het Lauwersmeer zien?
De zeearend is hier de blikvanger: het Lauwersmeer is een van de betrouwbaardere plekken van Nederland om er een te zien. Daarnaast broeden er bruine kiekendieven, zit er baardman in het riet en verzamelen zich in het najaar en de winter tienduizenden ganzen en eenden. Het open water, het riet en de kwelders liggen hier dicht bij elkaar, waardoor je op één ochtend heel verschillende soorten tegenkomt.
Wat zijn de beste kijkplekken?
De vogelkijkhut Jaap Deensgat en het uitkijkpunt bij de Ezumakeeg zijn de bekendste. Jaap Deensgat is rolstoeltoegankelijk. Vanuit een hut zie je meer dan vanaf een pad: de vogels blijven rustig doordat ze je niet zien, en je kunt zittend en beschut lange tijd wachten — wat bij een zeearend precies is wat het vraagt.
Wanneer ga je het beste?
Najaar en winter. Dan is het gebied op zijn drukst met ganzen en eenden en is de kans op een zeearend het grootst, mede doordat er dan meer vogels zijn om op te jagen. Voorjaar en zomer zijn interessant voor rietvogels en de broedvogels van de kwelder. De vroege ochtend is in elk seizoen het beste moment.
Wat betekent Dark Sky Park?
Dat het hier ’s nachts echt donker is — een van de weinige plekken in Nederland waar dat nog zo is. Het gebied is ook ’s nachts toegankelijk op wegen en paden, en op heldere nachten zie je een sterrenhemel die je in de Randstad niet meer tegenkomt. Voor wildlife betekent het vooral dat je hier het gebied kunt beluisteren in plaats van bekijken.
Mag mijn hond mee?
Aangelijnd op de paden. Op drie plekken mogen honden los: het Derde strand bij Lauwersoog, het noordelijke Ballastplaatbos en het bos ten zuiden van de Kollumerwaard. Buiten die plekken is aanlijnen verplicht — het gebied is broed- en rustgebied voor grote aantallen vogels. Let op de borden ter plekke.
Gegevens over voorkomen en waarnemingsdichtheid komen uit de NDFF. Praktische informatie via Staatsbosbeheer en Nationaal Park Lauwersmeer. Zie ook onze verantwoording.
De seizoensmail
Eén keer per maand een korte mail: welke dieren er die maand te zien zijn, in welke gebieden, en wat er die maand net begint of juist ophoudt. Niet vaker, en nooit een advertentie.
Je krijgt eerst een mailtje met een bevestigingslink. Pas als je daarop klikt sta je op de lijst — zo kan niemand jouw adres aanmelden.