📷 Foto: Bas de Bruin - Camperduin, 10 november 2026
Dieren spotten in De Putten bij Camperduin
Winter. Natuurmonumenten: "Vooral in de winter zit het er vol met smienten, kolganzen en zeldzame dwergganzen." In de herfst doen lepelaars het gebied aan op hun trek naar Afrika. In augustus kleurt de zeeaster het ziltige grasland paars. Plassen en weiland achter de zeewering
De Putten bij Camperduin — Het hele Natura 2000-gebied is aangewezen voor één vogelsoort: de dwerggans. Natura2000.nl: "Aan deze soort heeft het gebied zijn status als Vogelrichtlijngebied te danken." Het gebied is uitsluitend Vogelrichtlijngebied en is niet aangemeld onder de Habitatrichtlijn. De plassen zijn ontstaan door kleiwinning voor de versterking van de zeewering. Je spot er vooral dwerggans - de soort waaraan het gebied zijn status als vogelrichtlijngebied dankt. verder volgens natuurmonumenten: "vooral in de winter zit het er vol met smienten, kolganzen en zeldzame dwergganzen", plus kluut, tureluur en in de herfst lepelaar. op de drie aangelegde schelpeneilandjes broedden grote sterns en visdieven; over de huidige stand van die kolonie spreken de bronnen elkaar tegen, zie de gebiedstekst. Beste periode: Winter. Natuurmonumenten: "Vooral in de winter zit het er vol met smienten, kolganzen en zeldzame dwergganzen." In de herfst doen lepelaars het gebied aan op hun trek naar Afrika. In augustus kleurt de zeeaster het ziltige grasland paars.





Welke dieren zie je hier?
Bovenaan staan de soorten waarvoor november een piekmaand is.
🦅 Brandgans
Grote kansgeverifieerd🦅 Smient
Grote kans in seizoengeverifieerd🦅 Spreeuw
Grote kans in seizoengeverifieerd🦅 Grauwe gans
Grote kansgeverifieerd🦅 Blauwe reiger
Redelijke kansgeverifieerd🦅 Torenvalk
Redelijke kansgeverifieerd🦅 Kievit
Grote kansgeverifieerd🦅 Kokmeeuw
Grote kansgeverifieerd🦅 Meerkoet
Grote kansgeverifieerdVoor deze soorten ligt er een concrete kansinschatting met bron. De lijst komt uit dezelfde database als de dierpagina's.
Ook aanwezig gemeld in dit gebied (201 soorten) aanwezigheid gemeld
Van deze soorten is bekend dat ze hier voorkomen (NDFF), maar over de zichtkans is nog niets vastgelegd.
Amfibie (3)
Reptiel (1)
Spin (2)
Sprinkhaan (5)
Vlinder (12)
Vogel (158)
Zoogdier (land) (14)
Zoogdier (land/water) (2)
Zoogdier (vleermuis) (4)
Wandelroutes
Wandelroute de Putten
Rondje langs de rand van de plassen en het ziltige grasland, met zes routepunten en de Harger Molen uit 1804 onderweg. Zicht op de drie schelpeneilandjes in De Putten. Natuurmonumenten vermeldt niets over markering, kinderwagen, rolstoel of honden.
Voorzieningen
Geen bezoekerscentrum en geen horeca in het gebied zelf. Natuurmonumenten noemt op de gebiedspagina geen vogelkijkhut; derden doen dat wel, maar dat is hier niet overgenomen zolang de beheerder het niet bevestigt. Het dorp Camperduin en het strandslag liggen aan de andere kant van de zeewering.
Praktische informatie
- Toegankelijkheid: Het gebied zelf is niet vrij toegankelijk. Natuurmonumenten: "De Harger- en Pettemerpolder is alleen te beleven vanaf de wegen die langs onze natuurterreinen lopen." Er loopt wel een wandelroute van 3,3 km langs de rand. Vliegen met drones is niet toegestaan.
- Parkeren: Parkeerplaats De Putten, op de kruising Kamperkade en Hondsbosscheweg in Schoorl. Dat is ook het startpunt van de wandelroute.
- Honden: Natuurmonumenten vermeldt op de gebiedspagina en op de routepagina niets over honden. Nog na te vragen bij de beheerder; tot die tijd staat hier geen regel die we niet kunnen onderbouwen.
🌿 Regels in dit gebied
Beheerder Natuurmonumenten, als onderdeel van de Harger- en Pettemerpolder. Het Natura 2000-gebied heet officieel Abtskolk & De Putten, nummer 162, en ligt in de gemeenten Bergen (NH) en Schagen. hanteert eigen regels. Blijf op de paden, respecteer rustgebieden en afsluitingen, houd honden aangelijnd waar dat geldt, en gebruik geen drone — die zijn in vrijwel alle natuurgebieden verboden.
Status: Geverifieerd · Laatst gecontroleerd: 2026-11-10
Foto: Foto: Bas de Bruin - Camperduin, 10 november 2026
Vijfhonderd hectare, aangewezen voor één vogelsoort
Abtskolk en De Putten is Natura 2000-gebied nummer 162: 500 hectare plassen en weiland in de gemeenten Bergen en Schagen, achter de Hondsbossche Zeewering. Het is uitsluitend Vogelrichtlijngebied; het is niet aangemeld onder de Habitatrichtlijn. En het is aangewezen voor precies één soort.
Die soort is de dwerggans. Natura2000.nl schrijft het zonder omhaal: “Aan deze soort heeft het gebied zijn status als Vogelrichtlijngebied te danken.” Het gaat om wintergasten die op de plassen en de eilandjes pleisteren. Dat maakt een gebied van vijfhonderd hectare landelijk van belang. Wij geven er geen zoektips bij. De dwerggans valt onder publicatieregime R4 van de NDFF-lijst kwetsbare soorten, en dat betekent dat wij geen slaap-, winter- of verzamelplaatsen publiceren. Het gebied noemen mag, want het staat zo in het aanwijzingsbesluit, maar wij maken er geen vindplek van en koppelen de soort ook niet aan dit gebied.
De plassen zelf zijn mensenwerk. Natuurmonumenten: “Dit is een plassengebied op de plek waar klei werd afgegraven om de zeewering te versterken.” Wat als kleiwinning begon, is nu de reden dat het gebied op de Europese kaart staat.
Je komt er niet in, en dat hoeft ook niet
Dit is geen gebied om in te wandelen. Natuurmonumenten is er duidelijk over: “De Harger- en Pettemerpolder is alleen te beleven vanaf de wegen die langs onze natuurterreinen lopen.” Je kijkt dus vanaf de weg, de dijk en het pad – en dat werkt hier goed, omdat het land open is en de vogels dichtbij komen.
Dat is ook meteen de belangrijkste gedragsregel. Blijf op de weg en het pad, ook als er een hek open staat. Drones zijn niet toegestaan. Een telescoop of telelens is hier geen luxe maar het verschil tussen “ganzen” en brandgans, kolgans of dwerggans.
De sternenkolonie: twee bronnen die elkaar tegenspreken
Natuurmonumenten schrijft over de drie aangelegde schelpeneilandjes: “Op de drie schelpeneilandjes die in de Putten zijn aangelegd, broeden grote sterns, visdieven en heel veel andere vogels”, en dat de kolonie in sommige jaren uit duizenden vogels kan bestaan.
De NOS meldde op 29 mei 2023 iets anders. Twee jaar daarvoor telden vogelaars er tweeduizend broedparen; boswachter Lea van der Zee van Natuurmonumenten kwam dat voorjaar op hooguit vijftig vogels, en op geen enkel broedpaar: “We hebben geen broedparen op dit moment.” Oorzaak was de vogelgriep, die in 2022 door de grote sterns op Texel en in Zeeland ging. “In juni alleen al hebben we toen 400 sterns geraapt.”
Wij kiezen hier geen van beide. De gebiedsbeschrijving van de beheerder noemt de kolonie zoals die was; het nieuwsbericht beschrijft de inzinking. Hoe het er in het broedseizoen van 2027 voor staat, weten we niet – dat is een vraag voor de beheerder, niet iets om zelf in te vullen.
Winter is hier het seizoen
Natuurmonumenten: “Vooral in de winter zit het er vol met smienten, kolganzen en zeldzame dwergganzen.” In de herfst komen er lepelaars langs als tussenstop op weg naar Afrika. In augustus kleurt de zeeaster het ziltige grasland paars.
Wat wij er zelf zagen, op 10 november 2026 tussen half twaalf en half een: grote groepen brandganzen en grauwe ganzen in de weilanden, tientallen kieviten, smienten in hetzelfde grasland, meerkoeten langs de oever van de plas, een blauwe reiger in het gras, een jonge kokmeeuw op het water en twee jagende torenvalken. Daarboven hing een zwerm spreeuwen van duizenden vogels – midden op de dag, niet bij zonsondergang.
Dat is één ochtend en geen telling. Maar het geeft wel aan wat je in november vanaf de weg kunt verwachten zonder dat je iets bijzonders treft.
Praktisch
Wandelroute de Putten, 3,3 kilometer, ongeveer een uur, start op parkeerplaats De Putten op de kruising Kamperkade en Hondsbosscheweg in Schoorl. Onderweg staat de Harger Molen uit 1804. Natuurmonumenten vermeldt niet of de route geschikt is voor een kinderwagen of rolstoel, en zegt ook niets over honden – dat zijn twee dingen die we nog navragen.
Het strand bij Camperduin ligt aan de andere kant van de zeewering, op loopafstand. Daar liepen op dezelfde dag drieteenstrandlopers langs de vloedlijn. Wie hierheen rijdt voor de ganzen, heeft de strandvogels er dus gratis bij.
Zuidelijker begint een ander regime. In het Noordhollands Duinreservaat is een toegangskaart verplicht; in de Schoorlse Duinen van Staatsbosbeheer, direct ten zuidoosten hiervan, niet. Het bord in het duin markeert die grens.
De seizoensmail
Eén keer per maand een korte mail: welke dieren er die maand te zien zijn, in welke gebieden, en wat er die maand net begint of juist ophoudt. Niet vaker, en nooit een advertentie.
Je krijgt eerst een mailtje met een bevestigingslink. Pas als je daarop klikt sta je op de lijst — zo kan niemand jouw adres aanmelden.