Pad met sloot en molen in de polder bij De Putten, met een overvliegende kievit 📷 Foto: Bas de Bruin - Camperduin, 10 november 2026

Dieren spotten in De Putten bij Camperduin

Plassen en weiland achter de zeewering · Noord-Holland · beheer: Natuurmonumenten, als onderdeel van de Harger- en Pettemerpolder. Het Natura 2000-gebied heet officieel Abtskolk & De Putten, nummer 162, en ligt in de gemeenten Bergen (NH) en Schagen.

Winter. Natuurmonumenten: "Vooral in de winter zit het er vol met smienten, kolganzen en zeldzame dwergganzen." In de herfst doen lepelaars het gebied aan op hun trek naar Afrika. In augustus kleurt de zeeaster het ziltige grasland paars. Plassen en weiland achter de zeewering

De Putten bij Camperduin — Het hele Natura 2000-gebied is aangewezen voor één vogelsoort: de dwerggans. Natura2000.nl: "Aan deze soort heeft het gebied zijn status als Vogelrichtlijngebied te danken." Het gebied is uitsluitend Vogelrichtlijngebied en is niet aangemeld onder de Habitatrichtlijn. De plassen zijn ontstaan door kleiwinning voor de versterking van de zeewering. Je spot er vooral dwerggans - de soort waaraan het gebied zijn status als vogelrichtlijngebied dankt. verder volgens natuurmonumenten: "vooral in de winter zit het er vol met smienten, kolganzen en zeldzame dwergganzen", plus kluut, tureluur en in de herfst lepelaar. op de drie aangelegde schelpeneilandjes broedden grote sterns en visdieven; over de huidige stand van die kolonie spreken de bronnen elkaar tegen, zie de gebiedstekst. Beste periode: Winter. Natuurmonumenten: "Vooral in de winter zit het er vol met smienten, kolganzen en zeldzame dwergganzen." In de herfst doen lepelaars het gebied aan op hun trek naar Afrika. In augustus kleurt de zeeaster het ziltige grasland paars.

De polder achter de zeewering, met de molen en een overvliegende kievit.
De polder achter de zeewering, met de molen en een overvliegende kievit.Foto: Bas de Bruin - Camperduin, 10 november 2026
De oever van De Putten, met riet en open water. Hier zaten de meerkoeten.
De oever van De Putten, met riet en open water. Hier zaten de meerkoeten.Foto: Bas de Bruin - Camperduin, 10 november 2026
Brandganzen verspreid over het weiland. In de winter staan hier ook smienten en kolganzen.
Brandganzen verspreid over het weiland. In de winter staan hier ook smienten en kolganzen.Foto: Bas de Bruin - Camperduin, 10 november 2026
Een blauwe reiger jaagt in het korte gras, ver van het water.
Een blauwe reiger jaagt in het korte gras, ver van het water.Foto: Bas de Bruin - Camperduin, 10 november 2026
Schapen begrazen de zeewering die het gebied zijn naam en zijn plassen gaf.
Schapen begrazen de zeewering die het gebied zijn naam en zijn plassen gaf.Foto: Bas de Bruin - Camperduin, 10 november 2026

Welke dieren zie je hier?

Hoe zeker is dit? geverifieerd kans volgens bron aanwezigheid gemeld Koppelingen die de onderste drempel niet halen, publiceren we niet. Zo bepalen we dat.

Bovenaan staan de soorten waarvoor november een piekmaand is.

🦅 Brandgans

Grote kansgeverifieerd
Eigen veldwaarneming, 10 november 2026
Beste periode hier: November tot en met februari
💡 Het gebied is alleen vanaf de wegen en paden te bekijken; neem een telescoop of telelens mee.

🦅 Smient

Grote kans in seizoengeverifieerd
Eigen veldwaarneming, 10 november 2026
Beste periode hier: Oktober tot en met maart
💡 Het gebied is alleen vanaf de wegen en paden te bekijken; neem een telescoop of telelens mee.

🦅 Spreeuw

Grote kans in seizoengeverifieerd
Eigen veldwaarneming, 10 november 2026
Beste periode hier: Oktober tot en met maart
💡 Het gebied is alleen vanaf de wegen en paden te bekijken; neem een telescoop of telelens mee.

🦅 Grauwe gans

Grote kansgeverifieerd
Eigen veldwaarneming, 10 november 2026
Beste periode hier: Het hele jaar
💡 Het gebied is alleen vanaf de wegen en paden te bekijken; neem een telescoop of telelens mee.

🦅 Blauwe reiger

Redelijke kansgeverifieerd
Eigen veldwaarneming, 10 november 2026
Beste periode hier: Het hele jaar
💡 Het gebied is alleen vanaf de wegen en paden te bekijken; neem een telescoop of telelens mee.

🦅 Torenvalk

Redelijke kansgeverifieerd
Eigen veldwaarneming, 10 november 2026
Beste periode hier: Het hele jaar
💡 Het gebied is alleen vanaf de wegen en paden te bekijken; neem een telescoop of telelens mee.

🦅 Kievit

Grote kansgeverifieerd
Eigen veldwaarneming, 10 november 2026
Beste periode hier: Oktober tot en met maart
💡 Het gebied is alleen vanaf de wegen en paden te bekijken; neem een telescoop of telelens mee.

🦅 Kokmeeuw

Grote kansgeverifieerd
Eigen veldwaarneming, 10 november 2026
Beste periode hier: Het hele jaar
💡 Het gebied is alleen vanaf de wegen en paden te bekijken; neem een telescoop of telelens mee.

🦅 Meerkoet

Grote kansgeverifieerd
Eigen veldwaarneming, 10 november 2026
Beste periode hier: Het hele jaar
💡 Het gebied is alleen vanaf de wegen en paden te bekijken; neem een telescoop of telelens mee.

Voor deze soorten ligt er een concrete kansinschatting met bron. De lijst komt uit dezelfde database als de dierpagina's.

Ook aanwezig gemeld in dit gebied (201 soorten) aanwezigheid gemeld

Van deze soorten is bekend dat ze hier voorkomen (NDFF), maar over de zichtkans is nog niets vastgelegd.

Amfibie (3)

Reptiel (1)

Spin (2)

Sprinkhaan (5)

Vlinder (12)

Vogel (158)

🦅 Grote stern🦅 Kluut🦅 Kolgans🦅 Lepelaar🦅 Tureluur🦅 Visdief🦅 Aalscholver🦅 Baardman🦅 Bergeend🦅 Bijeneter🦅 Blauwborst🦅 Blauwe kiekendief🦅 Boerenzwaluw🦅 Bontbekplevier🦅 Bonte strandloper🦅 Bonte vliegenvanger🦅 Boomleeuwerik🦅 Boompieper🦅 Boomvalk🦅 Bosrietzanger🦅 Bosruiter🦅 Braamsluiper🦅 Brilduiker🦅 Bruine kiekendief🦅 Buizerd🦅 Dodaars🦅 Draaihals🦅 Drieteenmeeuw🦅 Drieteenstrandloper🦅 Dwerggans🦅 Dwergmeeuw🦅 Dwergstern🦅 Eider🦅 Ekster🦅 Fitis🦅 Fuut🦅 Gekraagde roodstaart🦅 Gele kwikstaart🦅 Geoorde fuut🦅 Gierzwaluw🦅 Goudhaan🦅 Goudplevier🦅 Grasmus🦅 Graspieper🦅 Groenling🦅 Groenpootruiter🦅 Grote Canadese gans🦅 Grote barmsijs🦅 Grote gele kwikstaart🦅 Grote karekiet🦅 Grote mantelmeeuw🦅 Grote zilverreiger🦅 Grutto🦅 Havik🦅 Heggenmus🦅 Holenduif🦅 Hop🦅 Houtduif🦅 Huismus🦅 Huiszwaluw🦅 IJseend🦅 IJsvogel🦅 Jan-van-gent🦅 Kanoet🦅 Kauw🦅 Keep🦅 Kemphaan🦅 Kerkuil🦅 Klapekster🦅 Kleine barmsijs🦅 Kleine burgemeester🦅 Kleine jager🦅 Kleine karekiet🦅 Kleine mantelmeeuw🦅 Kleine plevier🦅 Kleine rietgans🦅 Kleine vliegenvanger🦅 Kleine zilverreiger🦅 Kneu🦅 Knobbelzwaan🦅 Koekoek🦅 Koereiger🦅 Koolmees🦅 Koperwiek🦅 Kramsvogel🦅 Krombekstrandloper🦅 Kruisbek🦅 Kuifeend🦅 Merel🦅 Middelste zaagbek🦅 Nachtzwaluw🦅 Nijlgans🦅 Nonnetje🦅 Oeverloper🦅 Oeverpieper🦅 Oeverzwaluw🦅 Paapje🦅 Paarse strandloper🦅 Patrijs🦅 Pijlstaart🦅 Pimpelmees🦅 Pontische meeuw🦅 Purperreiger🦅 Putter🦅 Regenwulp🦅 Rietgors🦅 Rietzanger🦅 Ringmus🦅 Rode wouw🦅 Roodborst🦅 Roodborsttapuit🦅 Roodhalsgans🦅 Roodkeelduiker🦅 Roodkopklauwier🦅 Rosse grutto🦅 Rotgans🦅 Scholekster🦅 Sijs🦅 Slangenarend🦅 Slechtvalk🦅 Sneeuwgors🦅 Sperwer🦅 Steenloper🦅 Steltkluut🦅 Steppekiekendief🦅 Stormmeeuw🦅 Tafeleend🦅 Tapuit🦅 Tjiftjaf🦅 Veldleeuwerik🦅 Velduil🦅 Vink🦅 Visarend🦅 Vuurgoudhaan🦅 Waterhoen🦅 Waterral🦅 Watersnip🦅 Wespendief🦅 Wielewaal🦅 Wilde eend🦅 Winterkoning🦅 Wintertaling🦅 Witgat🦅 Witte kwikstaart🦅 Wulp🦅 Zanglijster🦅 Zeearend🦅 Zeekoet🦅 Zilvermeeuw🦅 Zilverplevier🦅 Zwarte kraai🦅 Zwarte ooievaar🦅 Zwarte roodstaart🦅 Zwarte ruiter🦅 Zwarte stern🦅 Zwarte zee-eend🦅 Zwartkop🦅 Zwartkopmeeuw

Zoogdier (land) (14)

Zoogdier (land/water) (2)

Zoogdier (vleermuis) (4)

Wandelroutes

🥾

Wandelroute de Putten

📏 3,3 km ⏱️ Ongeveer 1 uur 🅿️ Parkeerplaats De Putten, kruising Kamperkade/Hondsbosscheweg, Schoorl (NH)

Rondje langs de rand van de plassen en het ziltige grasland, met zes routepunten en de Harger Molen uit 1804 onderweg. Zicht op de drie schelpeneilandjes in De Putten. Natuurmonumenten vermeldt niets over markering, kinderwagen, rolstoel of honden.

Voorzieningen

Geen bezoekerscentrum en geen horeca in het gebied zelf. Natuurmonumenten noemt op de gebiedspagina geen vogelkijkhut; derden doen dat wel, maar dat is hier niet overgenomen zolang de beheerder het niet bevestigt. Het dorp Camperduin en het strandslag liggen aan de andere kant van de zeewering.

Praktische informatie

  • Toegankelijkheid: Het gebied zelf is niet vrij toegankelijk. Natuurmonumenten: "De Harger- en Pettemerpolder is alleen te beleven vanaf de wegen die langs onze natuurterreinen lopen." Er loopt wel een wandelroute van 3,3 km langs de rand. Vliegen met drones is niet toegestaan.
  • Parkeren: Parkeerplaats De Putten, op de kruising Kamperkade en Hondsbosscheweg in Schoorl. Dat is ook het startpunt van de wandelroute.
  • Honden: Natuurmonumenten vermeldt op de gebiedspagina en op de routepagina niets over honden. Nog na te vragen bij de beheerder; tot die tijd staat hier geen regel die we niet kunnen onderbouwen.

🌿 Regels in dit gebied

Beheerder Natuurmonumenten, als onderdeel van de Harger- en Pettemerpolder. Het Natura 2000-gebied heet officieel Abtskolk & De Putten, nummer 162, en ligt in de gemeenten Bergen (NH) en Schagen. hanteert eigen regels. Blijf op de paden, respecteer rustgebieden en afsluitingen, houd honden aangelijnd waar dat geldt, en gebruik geen drone — die zijn in vrijwel alle natuurgebieden verboden.

Bronnen: Natura2000.nl, gebiedspagina Abtskolk & De Putten (gebiedsnummer 162) - oppervlakte 500 ha, provincie en gemeenten, status Vogelrichtlijn, aanwijzing voor de dwerggans, ontstaan van de plassen door kleiwinning, geraadpleegd 10-11-2026; Natuurmonumenten, gebiedspagina Harger- en Pettemerpolder - omschrijving van De Putten, wintervogels, lepelaars, zeeaster, toegang alleen vanaf de wegen, drones niet toegestaan, geraadpleegd 10-11-2026; Natuurmonumenten, Wandelroute de Putten bij Schoorl - afstand 3,3 km, duur, startpunt, schelpeneilandjes met grote sterns en visdieven, Harger Molen uit 1804, geraadpleegd 10-11-2026; NOS, "In vogelparadijs De Putten is het nu vooral stil", 29-05-2023 - instorting van de sternenkolonie door vogelgriep, citaten van boswachter Lea van der Zee, geraadpleegd 10-11-2026; eigen veldbezoek Bas de Bruin, 10 november 2026, 11:25-12:33, voor de soorten die in de gebiedstekst als eigen waarneming staan. De kaartcoördinaten verwijzen naar het gebied tussen Petten en Camperduin achter de Hondsbossche Zeewering.
Status: Geverifieerd · Laatst gecontroleerd: 2026-11-10
Foto: Foto: Bas de Bruin - Camperduin, 10 november 2026

Vijfhonderd hectare, aangewezen voor één vogelsoort

Abtskolk en De Putten is Natura 2000-gebied nummer 162: 500 hectare plassen en weiland in de gemeenten Bergen en Schagen, achter de Hondsbossche Zeewering. Het is uitsluitend Vogelrichtlijngebied; het is niet aangemeld onder de Habitatrichtlijn. En het is aangewezen voor precies één soort.

Die soort is de dwerggans. Natura2000.nl schrijft het zonder omhaal: “Aan deze soort heeft het gebied zijn status als Vogelrichtlijngebied te danken.” Het gaat om wintergasten die op de plassen en de eilandjes pleisteren. Dat maakt een gebied van vijfhonderd hectare landelijk van belang. Wij geven er geen zoektips bij. De dwerggans valt onder publicatieregime R4 van de NDFF-lijst kwetsbare soorten, en dat betekent dat wij geen slaap-, winter- of verzamelplaatsen publiceren. Het gebied noemen mag, want het staat zo in het aanwijzingsbesluit, maar wij maken er geen vindplek van en koppelen de soort ook niet aan dit gebied.

De plassen zelf zijn mensenwerk. Natuurmonumenten: “Dit is een plassengebied op de plek waar klei werd afgegraven om de zeewering te versterken.” Wat als kleiwinning begon, is nu de reden dat het gebied op de Europese kaart staat.

Je komt er niet in, en dat hoeft ook niet

Dit is geen gebied om in te wandelen. Natuurmonumenten is er duidelijk over: “De Harger- en Pettemerpolder is alleen te beleven vanaf de wegen die langs onze natuurterreinen lopen.” Je kijkt dus vanaf de weg, de dijk en het pad – en dat werkt hier goed, omdat het land open is en de vogels dichtbij komen.

Dat is ook meteen de belangrijkste gedragsregel. Blijf op de weg en het pad, ook als er een hek open staat. Drones zijn niet toegestaan. Een telescoop of telelens is hier geen luxe maar het verschil tussen “ganzen” en brandgans, kolgans of dwerggans.

De sternenkolonie: twee bronnen die elkaar tegenspreken

Natuurmonumenten schrijft over de drie aangelegde schelpeneilandjes: “Op de drie schelpeneilandjes die in de Putten zijn aangelegd, broeden grote sterns, visdieven en heel veel andere vogels”, en dat de kolonie in sommige jaren uit duizenden vogels kan bestaan.

De NOS meldde op 29 mei 2023 iets anders. Twee jaar daarvoor telden vogelaars er tweeduizend broedparen; boswachter Lea van der Zee van Natuurmonumenten kwam dat voorjaar op hooguit vijftig vogels, en op geen enkel broedpaar: “We hebben geen broedparen op dit moment.” Oorzaak was de vogelgriep, die in 2022 door de grote sterns op Texel en in Zeeland ging. “In juni alleen al hebben we toen 400 sterns geraapt.”

Wij kiezen hier geen van beide. De gebiedsbeschrijving van de beheerder noemt de kolonie zoals die was; het nieuwsbericht beschrijft de inzinking. Hoe het er in het broedseizoen van 2027 voor staat, weten we niet – dat is een vraag voor de beheerder, niet iets om zelf in te vullen.

Winter is hier het seizoen

Natuurmonumenten: “Vooral in de winter zit het er vol met smienten, kolganzen en zeldzame dwergganzen.” In de herfst komen er lepelaars langs als tussenstop op weg naar Afrika. In augustus kleurt de zeeaster het ziltige grasland paars.

Wat wij er zelf zagen, op 10 november 2026 tussen half twaalf en half een: grote groepen brandganzen en grauwe ganzen in de weilanden, tientallen kieviten, smienten in hetzelfde grasland, meerkoeten langs de oever van de plas, een blauwe reiger in het gras, een jonge kokmeeuw op het water en twee jagende torenvalken. Daarboven hing een zwerm spreeuwen van duizenden vogels – midden op de dag, niet bij zonsondergang.

Dat is één ochtend en geen telling. Maar het geeft wel aan wat je in november vanaf de weg kunt verwachten zonder dat je iets bijzonders treft.

Praktisch

Wandelroute de Putten, 3,3 kilometer, ongeveer een uur, start op parkeerplaats De Putten op de kruising Kamperkade en Hondsbosscheweg in Schoorl. Onderweg staat de Harger Molen uit 1804. Natuurmonumenten vermeldt niet of de route geschikt is voor een kinderwagen of rolstoel, en zegt ook niets over honden – dat zijn twee dingen die we nog navragen.

Het strand bij Camperduin ligt aan de andere kant van de zeewering, op loopafstand. Daar liepen op dezelfde dag drieteenstrandlopers langs de vloedlijn. Wie hierheen rijdt voor de ganzen, heeft de strandvogels er dus gratis bij.

Zuidelijker begint een ander regime. In het Noordhollands Duinreservaat is een toegangskaart verplicht; in de Schoorlse Duinen van Staatsbosbeheer, direct ten zuidoosten hiervan, niet. Het bord in het duin markeert die grens.

De seizoensmail

Eén keer per maand een korte mail: welke dieren er die maand te zien zijn, in welke gebieden, en wat er die maand net begint of juist ophoudt. Niet vaker, en nooit een advertentie.

Je krijgt eerst een mailtje met een bevestigingslink. Pas als je daarop klikt sta je op de lijst — zo kan niemand jouw adres aanmelden.