📷 Nils van der Burg from Madrid, Spain (Wikimedia Commons), CC BY-SA 2.0
Dieren spotten in Nationaal Park Oosterschelde
Zeehonden zie je het hele jaar rond laagwater op de zandplaten. Voor de bruinvis is de winter veruit het beste seizoen: van november tot april zitten ze dicht onder de kust en zijn ze vanaf de dijken te zien, mits het water kalm is. Windstil en helder weegt hier zwaarder dan de maand. Zeearm & getijde
Nationaal Park Oosterschelde — Het grootste nationaal park van Nederland, en vrijwel volledig water. Het is de betrouwbaarste plek van het land om een bruinvis vanaf de kant te zien, en tegelijk een van de weinige gebieden waar gewone en grijze zeehond naast elkaar voorkomen. Je spot er vooral gewone & grijze zeehond, bruinvis. Beste periode: Zeehonden zie je het hele jaar rond laagwater op de zandplaten. Voor de bruinvis is de winter veruit het beste seizoen: van november tot april zitten ze dicht onder de kust en zijn ze vanaf de dijken te zien, mits het water kalm is. Windstil en helder weegt hier zwaarder dan de maand.






Welke dieren zie je hier?
Bovenaan staan de soorten waarvoor november een piekmaand is.
🦅 Kolgans
Grote kans in seizoengeverifieerd🦅 Eider
Grote kanskans volgens bron🦅 Steenloper
Grote kanskans volgens bron🦅 Bonte strandloper
Grote kans in seizoenkans volgens bron🦅 Brandgans
Grote kans in seizoenkans volgens bron🦅 Rotgans
Grote kans in seizoenkans volgens bron🦅 Smient
Grote kans in seizoenkans volgens bron🦅 Wintertaling
Grote kans in seizoenkans volgens bron🦅 Zilverplevier
Grote kans in seizoenkans volgens bron🦅 Brilduiker
Met gelukkans volgens bron🦭 Bruinvis
Met gelukkans volgens bron🦅 Middelste zaagbek
Met gelukkans volgens bronOok een kansinschatting voor 19 andere soorten
🦅 Bergeend
Grote kanskans volgens bron🦭 Gewone zeehond
Grote kanskans volgens bron🦭 Grijze zeehond
Met gelukkans volgens bron🦅 Grutto
Met gelukgeverifieerd🦅 Scholekster
Grote kanskans volgens bron🦅 Wulp
Grote kanskans volgens bron🦅 Drieteenstrandloper
Grote kans in seizoenkans volgens bron🦅 Grote stern
Grote kans in seizoenkans volgens bron🦅 Kanoet
Grote kans in seizoenkans volgens bron🦅 Kluut
Grote kans in seizoenkans volgens bron🦅 Oeverpieper
Grote kans in seizoenkans volgens bron🦅 Paarse strandloper
Grote kans in seizoenkans volgens bron🦅 Rosse grutto
Grote kans in seizoenkans volgens bron🦅 Tureluur
Grote kans in seizoenkans volgens bron🦅 Visdief
Grote kans in seizoenkans volgens bron🦅 Groenpootruiter
Met gelukkans volgens bron🦅 Nachtegaal
Met gelukkans volgens bron🦅 Roodkeelduiker
Met gelukkans volgens bron🦅 Zwarte ruiter
Met gelukkans volgens bronVoor deze soorten ligt er een concrete kansinschatting met bron. De lijst komt uit dezelfde database als de dierpagina's.
Ook aanwezig gemeld in dit gebied (96 soorten) aanwezigheid gemeld
Van deze soorten is bekend dat ze hier voorkomen (NDFF), maar over de zichtkans is nog niets vastgelegd.
Amfibie (2)
Libel (5)
Spin (4)
Sprinkhaan (1)
Vis (6)
Vlinder (21)
Vogel (45)
Zoogdier (land) (10)
Zoogdier (land/water) (1)
Zoogdier (vleermuis) (1)
Wandelroutes
Kreek Schelphoek
📍 Startpunt op de kaart 🧭 Route naar startpunt (Google Maps) 📄 Routebeschrijving bij Diverse
Torenroute Slikken van de Heen
📍 Startpunt op de kaart 🧭 Route naar startpunt (Google Maps) 📄 Routebeschrijving bij Diverse
Kijkschermroute Slikken van de Heen
📍 Startpunt op de kaart 🧭 Route naar startpunt (Google Maps) 📄 Routebeschrijving bij Diverse
Wandelroute Neeltje Jans
Komt langs het vrij toegankelijke kijkscherm.
📍 Startpunt op de kaart 🧭 Route naar startpunt (Google Maps) 📄 Routebeschrijving bij Diverse
Zomerroute Yerseke Moer
📍 Startpunt op de kaart 🧭 Route naar startpunt (Google Maps) 📄 Routebeschrijving bij Diverse
Kijkhutten & observatiepunten
🔭 Vogelkijkhut Inlaag Keihoogte
Beste moment: Vooral bij hoog water: dan overtijen hier veel vogels.
Vooral voor: Tureluur, scholekster, rosse grutto, kluut, wulp, bontbekplevier; ook oeverloper, zwarte ruiter, watersnip en vos
Bij Wissenkerke op Noord-Beveland, vrij toegankelijk. Beheer: Het Zeeuwse Landschap.
🔭 Kijkscherm Neeltje Jans
Vooral voor: Nachtegaal, meeuwen, steltlopers
Vrij toegankelijk kijkscherm bij Neeltje Jans.
🔭 Vogelhut s-Gravenhoekinlaag
Vooral voor: Dodaars, kuifeend, baardman, cetti’s zanger, watersnip, witgat
Vogelhut in de s-Gravenhoekinlaag. Beheer: Het Zeeuwse Landschap.
🔭 Kijkscherm s-Gravenhoekinlaag
Vooral voor: Visdief, kokmeeuw, zwartkopmeeuw, fuut, tafeleend, nonnetje, brilduiker
Kijkscherm in de s-Gravenhoekinlaag. Beheer: Het Zeeuwse Landschap.
Praktische informatie
- Toegankelijkheid: De binnendijkse natuurgebieden zijn toegankelijk van zonsopgang tot zonsondergang; de droogvallende slikken, platen, schorren en strekdammen betreed je niet. Toegankelijk via dijken, havens en natuurentreepunten; op Neeltje Jans ligt een verhard rolstoelpad van circa 500 meter langs het infoduin.
- Parkeren: Parkeren onder meer op Neeltje Jans (Faelweg), bij de Bergsediepsluis en bij Sint-Philipsland (Krabbenkreekweg).
- Honden: Aangelijnd toegestaan, om vogels niet te verstoren.
- Voorzieningen: Zeehonden- en bruinvistochten (o.a. Frisia-rondvaarten vanuit Zierikzee en Sint-Annaland, MS Onrust vanuit Burghsluis); bruinvis-kijkpunten bij Burghsluis en het havenhoofd van Zierikzee; kleine tentoonstelling bij Deltapark Neeltje Jans.
🌿 Regels in dit gebied
Beheerder Diverse hanteert eigen regels. Blijf op de paden, respecteer rustgebieden en afsluitingen, houd honden aangelijnd waar dat geldt, en gebruik geen drone — die zijn in vrijwel alle natuurgebieden verboden.
Status: Geverifieerd · Laatst gecontroleerd: 2026-07-31
Foto: Nils van der Burg from Madrid, Spain (Wikimedia Commons), CC BY-SA 2.0
Een zeearm die twee keer per dag leegloopt
De Oosterschelde is sinds 2002 nationaal park en daarmee het grootste en natste van Nederland. Het is een ondiepe zeearm die zijn huidige vorm kreeg door de Deltawerken: sinds de stormvloedkering in 1986 klaar was staat het gebied nog altijd in open verbinding met de Noordzee, maar met een gedempt getij.
Twee keer per etmaal stroomt ongeveer 800 miljard liter zout water het gebied in en weer uit, in een cyclus van zes uur vloed en zes uur eb. Ongeveer een derde van het gebied valt daarbij droog. Dat wisselende landschap van slikken, schorren, zandplaten en onderwaterbanken van mosselen en oesters is in Nederland uniek: het is het enige gebied dat als habitattype Grote Baaien is aangewezen.
Onder water is de Oosterschelde de belangrijkste duiklocatie van het land, met zeepaardjes, inktvissen, naaktslakken, kreeften en de dodemansduim — de enige koraalsoort van Nederland.
Waarom hier zoveel vogels zitten
Vijfentachtig soorten watervogels gebruiken het park, het hele jaar door. De Oosterschelde is een van de vijf belangrijkste Europese schakels op de Oost-Atlantische trekroute: de vliegroute van de arctische toendra via Noordwest-Europa naar West-Afrika.
Dat komt door de combinatie van droogvallende platen en rust. Bij laagwater ligt er een enorme voedselvoorraad open: wormen, schelpdieren en kreeftachtigen in het slik. Bij hoogwater trekken de vogels zich terug op de schorren, inlagen en karrevelden achter de dijk.
De platen slijten wel af. Om die reden is in de winter van 2019 op 2020 1,3 miljoen kubieke meter zand op de Roggenplaat gebracht, zodat de plaat nog zeker vijfentwintig jaar als foerageergebied voor vogels blijft functioneren.
Het tij lezen, en waar je dan moet staan
Bij laagwater staan de vogels ver weg op de platen en zijn de zeehonden juist goed te zien: die gaan dan op de droogvallende zandplaten liggen. Dit is het moment voor de telescoop, niet voor de wandeling.
Bij opkomend tij komt alles naar je toe. Kies twee uur voor hoogwater een plek op de dijk of in een kijkhut en blijf daar zitten; het water doet de rest. Rond hoogwater staan de steltlopers dicht opeen op de hoogwatervluchtplaatsen — indrukwekkend, en tegelijk het moment waarop ze het minst kunnen hebben dat je dichterbij komt.
De binnendijkse inlagen en karrevelden zijn de tweede helft van het verhaal. Daar zitten kluut, tureluur, zwarte ruiter en groenpootruiter in ondiep zout water, vaak veel dichterbij dan op het wad zelf, en gewoon vanaf de weg te bekijken.
Voor de stenige soorten geldt een aparte route. De Brouwersdam, de kering en de havenhoofden zijn de plekken voor paarse strandloper, steenloper en oeverpieper. Kom ook daar rond hoogwater, en draag schoenen met grip: basalt met wier is spekglad.
Zeezoogdieren en wat je van ze mag verwachten
Gewone en grijze zeehonden rusten op de zandplaten en zijn het hele jaar te zien, met de beste kans rond laagwater. Vanaf een zeehondentocht kom je het dichtst bij zonder ze te storen; met een telescoop vanaf de dijk lukt het ook.
De bruinvis is de andere die het proberen waard is. De Oosterschelde is een van de betere plekken van Nederland, met de beste kans op een windstille dag van februari tot april. Verwacht geen dolfijnenshow: je ziet een kort, rollend ruggetje dat een seconde boven komt en weer weg is.
Blijf altijd op een paar honderd meter van een zeehondenligplaats. Een dier dat het water in gaat geeft een rustplek op waar het zijn jong zoogt of zijn vacht verwisselt — dat is geen kleine verstoring.
Regels en verantwoord bezoek
Grote delen van het park zijn Natura 2000-gebied. Drones vliegen is daar verboden, en dat geldt over vrijwel de hele Oosterschelde.
De platen zijn geen wandelgebied. Ze vallen droog en lopen weer onder, en ze zijn juist het foerageergebied waar alles om draait. Kijk vanaf de dijk, de kering, een kijkhut of vanaf het water.
Houd honden aangelijnd langs schorren en inlagen; daar broeden kluten, tureluurs en plevieren in nesten die je pas ziet als je erop staat. En houd rekening met de beroepsvissers: mosselpercelen beslaan 1.500 hectare en oesterkweek, kreeftenvisserij en sportvisserij delen dit water met de natuur.
Wat de tellingen laten zien
De aantallen maken duidelijk waarom dit gebied zo zwaar weegt. Sovon telt hier zes seizoenen op een rij, en de brandgans komt als seizoensmaximum op de slaapplaats uit tussen 39.985 en 53.153 vogels. De rotgans schommelt tussen 16.845 en 23.000. Bij de foeragerende soorten gaat het om seizoensgemiddelden: scholekster tussen 15.314 en 19.706, wulp tussen 11.123 en 14.438, smient rond de zes- tot achtduizend.
Als broedvogel springt de visdief eruit, met 1.043 tot 1.690 paren. Daarnaast broeden hier kluut (197 tot 269 paren), grote stern (57 tot 188), bontbekplevier, strandplevier, dwergstern en noordse stern. Die laatste vier gaan om tientallen paren: dat is weinig, en het verklaart waarom broedgebieden hier zo strikt worden afgeschermd.
De platen waar het om draait, verdwijnen langzaam
Dit is het verhaal achter alle andere. Doordat de stormvloedkering het getij dempt, is de stroming te zwak geworden om de zandplaten te onderhouden. Natuurmonumenten schrijft het zonder omhaal: “Beetje bij beetje kalven de zandplaten af. Dat noemen we ‘zandhonger’.” Juist die platen zijn de rustplaatsen van de gewone zeehond en de eetplekken van de wadvogels.
Daarom is de Roggenplaat opgehoogd. Er ging “een verse laag zand van 1,4 miljoen kuub” op, verdeeld over zeven plekken, en begin januari 2020 was het werk klaar. Volgens Natuurmonumenten zijn de zandplaten hier voor “ruim honderdduizend kanoetstrandlopers, rosse grutto’s, zilverplevieren en wulpen” een noodzakelijke pleisterplaats tijdens de trek. Wie hier met laagwater staat, kijkt dus naar een landschap dat alleen bestaat omdat het onderhouden wordt.
Verder lezen bij de bron
- Nationaal Park Oosterschelde, zeehonden en bruinvissen — ongeveer 150 zeehonden, de Roggenplaat en de Galgenplaat als favoriete rustplaatsen, en waarom een bruinvis alleen bij spiegelglad water te zien is. np-oosterschelde.nl
- Nationaal Park Oosterschelde, op eigen zeehondensafari — vanaf welke plekken je ze zonder boot kunt zien, en het verschil tussen hoog en laag water. np-oosterschelde.nl
- Nationaal Park Oosterschelde, eropuit — het actuele aanbod aan vaartochten en excursies. np-oosterschelde.nl
- Natuurmonumenten, Roggenplaat in Oosterschelde gered — zandhonger, 1,4 miljoen kuub zand op zeven plekken, afgerond begin januari 2020. natuurmonumenten.nl
- Natuurmonumenten, zandsuppletie Galgeplaat — hetzelfde probleem op de plaat ten oosten van de Zeelandbrug. natuurmonumenten.nl
- Natuurmonumenten, Zuidkust van Schouwen — het gebied rond de Plompe Toren en de inlagen. natuurmonumenten.nl
- Sovon Vogelonderzoek Nederland, Natura 2000-gebied Oosterschelde — broedvogels 2020-2025 en seizoensaantallen van winter- en trekvogels, uit het Netwerk Ecologische Monitoring. stats.sovon.nl
- Birdingplaces, Flauwers en Wevers Inlagen — het gebied is “vanaf verschillende punten langs de weg duidelijk te overzien met een verrekijker of een telescoop”, met de parkeerplaats bij Flauwershaven als startpunt. birdingplaces.eu
- Birdingplaces, Neeltje Jans — kijkplek bij de stormvloedkering. birdingplaces.eu
- Wageningen University & Research, zandsuppleties voor natuur op de Roggenplaat — morfologische en ecologische ontwikkeling in de eerste vijf jaar na aanleg. research.wur.nl
Veelgestelde vragen
Welke dieren zie je in de Oosterschelde?
Vijfentachtig soorten watervogels, waaronder rosse grutto, wulp, zilverplevier, scholekster, kanoet, bonte strandloper, kluut en rotgans. Verder gewone en grijze zeehond en bruinvis, en onder water zeepaardjes, inktvissen, naaktslakken, kreeften en de dodemansduim.
Wanneer kun je het beste gaan?
Voorjaar en najaar voor de trekvogels, winter voor de grote aantallen ganzen, eenden en steltlopers. Het tij is belangrijker dan de maand: kom twee uur voor hoogwater, dan brengt het water de vogels naar je toe.
Waar zie je zeehonden in de Oosterschelde?
Op de droogvallende zandplaten rond laagwater, het hele jaar door. Het beste vanaf een zeehondentocht of met een telescoop vanaf de dijk. Blijf op een paar honderd meter van een ligplaats.
Kun je hier bruinvissen zien?
Ja, de Oosterschelde is een van de beste plekken van Nederland. De kans is het grootst op een windstille dag tussen februari en april. Je ziet een kort rollend ruggetje, geen springende dolfijn.
Waarom is de Oosterschelde nationaal park?
Omdat het sinds 2002 het grootste en natste nationale park van Nederland is en het enige gebied dat als habitattype Grote Baaien is aangewezen. Het is bovendien een van de vijf belangrijkste Europese schakels op de Oost-Atlantische vogeltrekroute.
Wat is zandhonger en waarom wordt er zand opgespoten?
Sinds de stormvloedkering er ligt is het getij gedempt en slijten de zandplaten af zonder aangevuld te worden. In de winter van 2019 op 2020 is daarom 1,3 miljoen kubieke meter zand op de Roggenplaat gebracht, zodat die nog zeker vijfentwintig jaar foerageergebied blijft.
Mag ik met een drone vliegen?
Nee. Grote delen van het park zijn Natura 2000-gebied en daar is dronevliegen verboden.
Waar kan ik duiken?
De Oosterschelde is de belangrijkste duiklocatie van Nederland. Onder water zitten zeepaardjes, inktvissen, naaktslakken, kreeften en de dodemansduim, de enige Nederlandse koraalsoort.
Gegevens over dit gebied komen van Natuurmonumenten en Nationaal Park Oosterschelde, aangevuld met Vogelbescherming Nederland, Sovon en de NDFF. Zie ook onze verantwoording.
De seizoensmail
Eén keer per maand een korte mail: welke dieren er die maand te zien zijn, in welke gebieden, en wat er die maand net begint of juist ophoudt. Niet vaker, en nooit een advertentie.
Je krijgt eerst een mailtje met een bevestigingslink. Pas als je daarop klikt sta je op de lijst — zo kan niemand jouw adres aanmelden.