Wat kun je in april spotten?

April is de maand waarin de bezetting compleet wordt. Elke week komt er een soort bij die er de week ervoor nog niet was, en tegen het eind van de maand zit het bos vol geluiden die je in maart nog niet hoorde. Het is ook de maand waarin je het meest op je gedrag moet letten, want alles is met hetzelfde bezig: broeden.

De zangers komen binnen

De blauwborst arriveert eind maart uit Afrika en zingt volop in april en mei; de fitis komt vanaf half april, de nachtegaal zingt in april tot juni en dan vooral in de eerste weken na aankomst, en de koekoek is van april tot juni te horen — zijn roep valt vrijwel stil zodra de eieren gelegd zijn. De gierzwaluw sluit de rij aan het eind van de maand. Wie zang wil leren moet nú beginnen: in april komt er elke week één soort bij, dus je kunt ze één voor één oppikken in plaats van in een muur tegelijk.

Vossenwelpen, op ruime afstand

Van half april tot begin juni spelen de welpen van de vos buiten de burcht. Dat is volgens de soortpagina de kansrijkste periode van het jaar — en tegelijk precies de periode om op ruime afstand te blijven. Een moervos die haar jongen verplaatst omdat er iemand te dichtbij kwam, is de kostbaarste verstoring die je kunt veroorzaken. Kijk met een verrekijker vanaf een pad, blijf zitten, en vertrek voordat het ongemakkelijk wordt.

De koudbloedigen komen boven

April is de start voor reptielen en amfibieën. De zandhagedis is van april tot juni op zijn best, en dan vooral het mannetje: in de paartijd is hij felgroen. De levendbarende hagedis en de hazelworm zijn van april tot september te zien; zoek ze op zonnige ochtenden ná een koele nacht, want dan moeten ze eerst opwarmen en blijven ze lang liggen. In het water gaat de kleine watersalamander van eind maart tot juni zijn gang, met de piek in april en begin mei.

Een koor waar we geen plek van noemen

April tot juni is de koorperiode van de boomkikker: op warme avonden roepen tientallen mannetjes tegelijk, een ratelend geluid dat ver draagt. Wij noemen bij deze soort geen enkele locatie en geen enkel gebied — hij staat op de Lijst Kwetsbare Soorten met de zwaarste voorwaarde, net als de ransuil. Waarom we dat doen staat op verantwoord spotten.

En de zoogdieren

De das is van april tot oktober het actiefst, na een winter waarin hij nauwelijks boven de grond kwam. De vleermuizen komen uit winterslaap: watervleermuis, laatvlieger en rosse vleermuis zijn vanaf april weer in de lucht. En de haas is in april nog in paartijd, dus het boksen op de achterpoten gaat door.

Waar je heen gaat

Voor zang en spechten oud loofbos: Veluwezoom, de Leuvenumse Bossen of de Utrechtse Heuvelrug. Voor blauwborst en rietvogels het moeras: Weerribben-Wieden of de Oostvaardersplassen. Voor hagedissen de droge zandgronden van de Hoge Veluwe of Zuid-Kennemerland.

Praktisch

Het eerste uur na zonsopkomst is in april de beste tijd van het hele jaar: het is dan nog koel, het zit vol zang, en er is nog bijna niemand. Houd honden aan de lijn en blijf op de paden — dit is de maand waarin één stap naast het pad een nest kan kosten. En vanaf nu zijn teken weer actief.