Wat kun je in februari spotten?

Februari is de kantelmaand. De wintergasten staan er nog, de eerste voorjaarsdieren komen al in beweging, en op één zachte, natte avond kun je die twee seizoenen tegelijk tegenkomen. Het is ook de maand waarin je de meeste kans loopt om iets te verstoren zonder het te merken, want het broedseizoen begint eerder dan de meeste mensen denken.

De eerste paddentrek

Februari en maart zijn de maanden van de paddentrek. Op zachte, regenachtige avonden trekken gewone padden massaal naar hun voortplantingswater, vaak dwars over wegen heen. De bruine kikker is nog vroeger: die wordt soms al eind januari actief. Ga op zo'n avond niet met de auto over een smalle polderweg als het net begonnen is te regenen — en heb je een zaklamp mee, houd hem dan laag.

De bosuil gaat broeden

Waar de bosuil in het najaar roept om zijn grens te markeren, legt hij volgens Vogelbescherming zijn eieren vanaf februari of maart. Dat verandert de spelregels: een roepende uil in oktober is een vogel die zijn territorium afbakent, een paar in februari kan al aan een nest bezig zijn. Blijf op het pad, loop niet naar het geluid toe en speel al helemaal geen opnames af. De achtergrond staat in het artikel over uilen horen in het najaar.

Roffelen, buitelen en blaffen

Februari tot april is de roffelperiode van de grote bonte specht: korte, snelle reeksen op een dode tak, die verrassend ver dragen en waarmee hij hetzelfde doet als een zangvogel met zijn lied. In dezelfde weken worden de roekenkolonies weer actief, en in de polder beginnen de kieviten aan hun buitelende baltsvluchten. De ranstijd van de vos loopt nog tot het eind van de maand.

De eerste terugkeer

Eind februari draait de trek om. Kraanvogels komen van eind februari tot eind maart weer over Nederland, nu de andere kant op, en de eerste grutto's arriveren uit Afrika en Zuid-Europa. Dat zijn de twee momenten waarop je merkt dat de winter voorbij is voordat je het aan het weer kunt zien.

Maar de winter is er ook nog

Tegelijk staat alles uit december en januari er nog: kolganzen en brandganzen tot in maart, de velduil als wintergast tot en met februari, de blauwe kiekendief en de klapekster tot in maart, en de zeearend bij de grote watervogelconcentraties. Februari is daarmee de enige maand waarin je op één dag een overwinterende velduil en een terugkerende grutto kunt zien.

Waar je heen gaat

Voor padden: een smalle weg langs bos of poel bij jou in de buurt werkt beter dan welk natuurgebied ook — kijk of er in je gemeente een paddenoverzetactie loopt. Voor ganzen en roofvogels blijven Lauwersmeer, De Onlanden en de Oostvaardersplassen de beste keuze. Voor spechten en uilen het oude loofbos van de Leuvenumse Bossen of Veluwezoom.

Praktisch

Het licht keert merkbaar: eind februari is het een uur later donker dan begin januari. Dat betekent dat een avondwaarneming weer echt een avond is. Verder geldt vanaf deze maand extra: honden aan de lijn en op de paden blijven, want het broedseizoen is begonnen. Zie verantwoord spotten.