De steiger bij Kornwerderzand, waar de Vismigratierivier de Waddenzee met het IJsselmeer gaat verbinden. 📷 Foto: Dominicus Johannes Bergsma / CC BY-SA 4.0 via Wikimedia Commons.

Dieren spotten in Vismigratierivier Afsluitdijk

Bezoekplek · Friesland · beheer: Het project wordt uitgevoerd in opdracht van de provincie Fryslân. Initiatiefnemers zijn de Waddenvereniging, It Fryske Gea, Sportvisserij Nederland, NetVISwerk en de coalitie Het Blauwe Hart Natuurlijk. Boskalis Nederland bouwt de rivier; Van Oord maakte de contouren; Levvel (BAM, Van Oord en Rebel) maakte de doorgang door de dijk voor Rijkswaterstaat.

Het Afsluitdijk Wadden Center is het hele jaar open (woensdag t/m zondag). De gegidste excursies naar de coupure lopen in het zomerhalfjaar. World Fish Migration Day in juni trekt de meeste belangstelling. Voor de rivier in werking: vanaf 2027. Bezoekplek

Vismigratierivier Afsluitdijk — Dit is een kunstmatige getijderivier dwars door de Afsluitdijk, bedoeld om de Waddenzee en het IJsselmeer weer te verbinden. Chris Bakker van It Fryske Gea: "Dit heeft effect op de visstand van de Sargassozee tot de bovenloop van de Rijn in Zwitserland." Bij hoge waterstanden of storm wordt de rivier afgesloten met sluisdeuren. Totale kosten ongeveer 80 miljoen euro. Je spot er vooral twaalf doelsoorten trekvis: atlantische forel, zalm, bot, driedoornige stekelbaars, aal, fint, houting, rivierprik, spiering, europese steur, zeeprik en elft. Beste periode: Het Afsluitdijk Wadden Center is het hele jaar open (woensdag t/m zondag). De gegidste excursies naar de coupure lopen in het zomerhalfjaar. World Fish Migration Day in juni trekt de meeste belangstelling. Voor de rivier in werking: vanaf 2027.

De steiger bij Kornwerderzand, waar de Vismigratierivier de Waddenzee met het IJsselmeer gaat verbinden.
De steiger bij Kornwerderzand, waar de Vismigratierivier de Waddenzee met het IJsselmeer gaat verbinden.Foto: Dominicus Johannes Bergsma / CC BY-SA 4.0 via Wikimedia Commons.

Welke dieren zie je hier?

Hoe zeker is dit? geverifieerd kans volgens bron aanwezigheid gemeld Koppelingen die de onderste drempel niet halen, publiceren we niet. Zo bepalen we dat.
Ook aanwezig gemeld in dit gebied (102 soorten) aanwezigheid gemeld

Van deze soorten is bekend dat ze hier voorkomen (NDFF), maar over de zichtkans is nog niets vastgelegd.

Sprinkhaan (1)

Vogel (95)

Zeezoogdier (2)

Zoogdier (land) (4)

Voorzieningen

Afsluitdijk Wadden Center, Afsluitdijk 1c, Kornwerderzand. Open woensdag tot en met zondag van 09.00 tot 17.30 uur, met beleefcenter, restaurant Skom en een dakterras met uitzicht over IJsselmeer en Waddenzee. In het centrum staat een VR-beleving waarin je als vis door de rivier zwemt. Een aanlegsteiger achter het centrum is overdag op eigen risico te gebruiken.

Praktische informatie

  • Toegankelijkheid: Het beleefcenter en het restaurant zijn volledig rolstoeltoegankelijk. De Vismigratierivier zelf is niet vrij te bezoeken: de coupure — de doorgang in de dijk — is alléén te bezoeken onder begeleiding van een gids van It Fryske Gea, startend bij Kornwerderzand. Voor die excursie moet je goed ter been en in goede conditie zijn; veiligheidsschoeisel is verplicht en ter plaatse te leen. Een vrij toegankelijke wandel- of fietsroute langs de rivier bestaat nog niet; die staat op de planning voor na de oplevering.
  • Parkeren: Niet gevonden op de sites van het Afsluitdijk Wadden Center, vismigratierivier.nl of deafsluitdijk.nl. Informeer vooraf bij het bezoekerscentrum.
  • Honden: Honden zijn welkom in het restaurant van het Afsluitdijk Wadden Center, maar niet in het beleefcenter; herkenbare hulphonden mogen in beide. Voor de excursies is geen hondenbeleid bekend.

🌿 Regels in dit gebied

Beheerder Het project wordt uitgevoerd in opdracht van de provincie Fryslân. Initiatiefnemers zijn de Waddenvereniging, It Fryske Gea, Sportvisserij Nederland, NetVISwerk en de coalitie Het Blauwe Hart Natuurlijk. Boskalis Nederland bouwt de rivier; Van Oord maakte de contouren; Levvel (BAM, Van Oord en Rebel) maakte de doorgang door de dijk voor Rijkswaterstaat. hanteert eigen regels. Blijf op de paden, respecteer rustgebieden en afsluitingen, houd honden aangelijnd waar dat geldt, en gebruik geen drone — die zijn in vrijwel alle natuurgebieden verboden.

Bronnen: vismigratierivier.nl, homepage (gewijzigd 06-10-2026), nieuwsoverzicht en nieuwsbericht "Contour Vismigratierivier gereed, project gaat laatste grote fase in" (01-10-2026). De Nieuwe Afsluitdijk, deafsluitdijk.nl, projectpagina Vismigratierivier. Van Oord, persbericht 10-09-2025. It Fryske Gea, excursie en projectgebouw. H2O Waternetwerk, 24-10-2024 (bijgewerkt 30-08-2026). Omrop Fryslân, 11-09-2025. Afsluitdijkwaddencenter.nl.
Status: Geverifieerd · Laatst gecontroleerd: 2026-10-28
Foto: Foto: Dominicus Johannes Bergsma / CC BY-SA 4.0 via Wikimedia Commons.

Stand van zaken: nog niet klaar

Laat dit voorop staan, want er staat veel verouderde informatie over dit project op internet: de Vismigratierivier is op dit moment nog in aanbouw. De projectorganisatie meldde op 1 oktober 2026 dat de laatste bouwfase is ingegaan, en houdt op de eigen site aan dat de rivier naar verwachting begin 2027 klaar is, met de eerste vissen in juni 2027.

De opening is meermaals uitgesteld. De provincie Fryslân ging in oktober 2024 nog uit van ingebruikname eind 2025; Omrop Fryslân meldde toen een vertraging van twee jaar ten opzichte van de oorspronkelijke planning. Als oorzaken noemt de provincie de coronapandemie en de oorlog in Oekraïne, die tot stagnatie en extra kosten leidden. Er kwam tien miljoen euro bovenop het budget van zestig miljoen, en in juni 2025 nog eens dertien miljoen. De totale kosten staan nu op ongeveer tachtig miljoen euro.

Wie online een bericht tegenkomt dat de rivier “in 2025” of “in 2023” opengaat: dat is achterhaald. De actuele, door de projectorganisatie zelf gepubliceerde datum is begin tot medio 2027.

Wat het is

De Afsluitdijk is sinds 1932 een harde grens tussen zout en zoet. Voor trekvis die van de Waddenzee naar het IJsselmeer en verder de rivieren op wil, is dat een muur. De spuisluizen gaan alleen open om water af te voeren, en dan stroomt het water de verkeerde kant op.

De Vismigratierivier is daarop het antwoord: een kilometerslange, slingerende rivier dwars door de dijk, die een geleidelijke overgang van zout naar zoet maakt en permanent openstaat. Vissen kunnen er op eigen kracht doorheen zwemmen, in hun eigen tempo. Bij hoge waterstanden of storm wordt hij met sluisdeuren afgesloten.

De twaalf doelsoorten zijn Atlantische forel, zalm, bot, driedoornige stekelbaars, aal, fint, houting, rivierprik, spiering, Europese steur, zeeprik en elft. De exacte lengte in kilometers konden wij in geen enkele primaire bron vinden; alle bronnen zeggen alleen “kilometerslange”.

Wat er nu al te zien is

Het Afsluitdijk Wadden Center bij Kornwerderzand is open en vertelt het verhaal, inclusief een VR-beleving waarin je als vis door de rivier zwemt. Er is een restaurant en een dakterras met uitzicht over zowel het IJsselmeer als de Waddenzee. Open woensdag tot en met zondag, van 09.00 tot 17.30 uur.

De bouwplaats zelf is niet vrij toegankelijk. Wel organiseert It Fryske Gea een gegidste excursie met als hoogtepunt een bezoek aan de coupure, de doorgang in de dijk. Die is uitsluitend met gids te bezoeken, start bij Kornwerderzand en duurt ongeveer tweeënhalf uur — langer als de brug opengaat. Veiligheidsschoeisel is verplicht en ter plaatse te leen, en je moet goed ter been zijn.

Voor vogels is Kijkpunt Cornwerd, anderhalve kilometer naar het zuidoosten, de dichtstbijzijnde vaste voorziening.

Waarom dit voor een natuurliefhebber uitmaakt

Dit is het grootste vismigratieproject van Nederland, en het raakt soorten die op deze site allemaal een eigen pagina hebben: zalm, zeeforel, houting, rivierprik, zeeprik, fint, elft, spiering en aal. Voor een paar van die soorten is de Afsluitdijk letterlijk het verschil tussen wel of geen Nederlandse paaipopulatie.

Het effect reikt verder dan de dijk. Chris Bakker van It Fryske Gea: “Dit heeft effect op de visstand van de Sargassozee tot de bovenloop van de Rijn in Zwitserland.” Dat is geen overdrijving — de paling komt uit de Sargassozee, de zalm trekt tot ver de Rijn op.

Vanaf 2027 is dit dus een plek waar je, met een beetje geluk en een onderwatercamera, iets kunt zien van een migratie die hier bijna een eeuw lang onmogelijk was.

De seizoensmail

Eén keer per maand een korte mail: welke dieren er die maand te zien zijn, in welke gebieden, en wat er die maand net begint of juist ophoudt. Niet vaker, en nooit een advertentie.

Je krijgt eerst een mailtje met een bevestigingslink. Pas als je daarop klikt sta je op de lijst — zo kan niemand jouw adres aanmelden.