Laatvlieger spotten in Nederland
Zeldzaam 🦇 Zoogdier (vleermuis) Kwetsbare soort · R2
🛡️ Bewust geen exacte vindplaatsen
Dit is een kwetsbare soort. Wij tonen bewust geen verblijfplaatsen zoals burchten, holen of winterverblijven, en geen foto's waarop zo'n plek herkenbaar is. Waarom we dat doen.
Waar en wanneer zie je een laatvlieger in Nederland? Deze soort is zelden te zien, van april tot en met oktober.
Hoe herken je een laatvlieger?
Een van de grootste vleermuizen van Nederland, met brede vleugels en een trage, zware vlucht die eerder aan een vogel doet denken dan aan een dwergvleermuis. Hij verschijnt vroeg in de schemer — vandaar de naam laatvlieger is misleidend: hij is juist een van de eerste die uitvliegt.
Waarmee kun je een laatvlieger verwarren?
Lijkt op: Rosse vleermuis, Gewone dwergvleermuis
- Rosse vleermuis: De rosse vleermuis vliegt hoger en sneller op smalle spitse vleugels; de laatvlieger heeft brede vleugels en een zware, trage vlucht langs bosranden en lantaarns.
- Gewone dwergvleermuis: Formaat beslist: de laatvlieger is een van onze grootste vleermuizen, de dwergvleermuis een van de kleinste.
Hoe klinkt een laatvlieger?
Opname: XN, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons
Welk spoor laat een laatvlieger achter?
Keutels: diameter 3 tot 3,5 mm, lengte 6 tot 14 mm. Dit is in de praktijk het enige spoor dat een vleermuis achterlaat, en op soort te brengen zijn ze niet: Zodion noemt vleermuiskeutels zeer moeilijk op naam te brengen. Omdat vleermuizen uitsluitend insecten eten, bestaan de keutels geheel uit insectenresten en niet uit plantenmateriaal, en daaraan onderscheid je ze van muizenkeutels van hetzelfde formaat. Wie wil weten welke soort er vliegt, komt verder met geluid dan met sporen.
Waar zie je deze soort in Nederland?
Heel Nederland, met de nadruk op dorpen en steden. Hij is een uitgesproken gebouwbewoner.
Leefgebied: Bebouwd gebied met spouwmuren, daklijsten en spleten in gebouwen om in te verblijven, en tuinen, lanen en weiland eromheen om boven te jagen.
Dit is een algemene, wijdverspreide soort: je kunt hem op veel meer plekken tegenkomen dan de gebieden hieronder. Zie die lijst als een startpunt, niet als een volledige opsomming.
📍 Nationaal Park De Biesbosch
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park De Hoge Veluwe
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park Veluwezoom
aanwezigheid gemeld📍 Oostvaardersplassen
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park Weerribben-Wieden
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park Dwingelderveld
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park Drents-Friese Wold
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park De Groote Peel
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park Zuid-Kennemerland
aanwezigheid gemeld📍 Amsterdamse Waterleidingduinen
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park Duinen van Texel
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park De Alde Feanen
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park De Maasduinen
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park Sallandse Heuvelrug
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park De Meinweg
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug
aanwezigheid gemeld📍 Sint-Pietersberg / Zuid-Limburg
aanwezigheid gemeld📍 Fochteloërveen
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park Zuid-Limburg (i.o.)
aanwezigheid gemeld📍 Kroondomein Het Loo
aanwezigheid gemeld📍 Deelerwoude
aanwezigheid gemeld📍 Naardermeer
aanwezigheid gemeld📍 Onlanden / Leekstermeer
aanwezigheid gemeld📍 Gelderse Poort / Millingerwaard
aanwezigheid gemeld📍 Planken Wambuis
aanwezigheid gemeld📍 Leuvenumse Bossen
aanwezigheid gemeld📍 De Blauwe Kamer
aanwezigheid gemeld📍 Oostelijke Vechtplassen
aanwezigheid gemeld📍 Noordhollands Duinreservaat
aanwezigheid gemeld📍 Wormer- en Jisperveld & Kalverpolder
aanwezigheid gemeld📍 Ilperveld
aanwezigheid gemeld📍 Zuidlaardermeergebied en Hunzedal
aanwezigheid gemeld📍 Landgoed Ennemaborg
aanwezigheid gemeld📍 Meijendel & Berkheide
aanwezigheid gemeld📍 Voornes Duin
aanwezigheid gemeld📍 Kampina & Oisterwijkse Vennen
aanwezigheid gemeld📍 De Maashorst
aanwezigheid gemeld📍 Strabrechtse Heide & Beuven
aanwezigheid gemeld📍 Loonse en Drunense Duinen
aanwezigheid gemeld📍 Schoorlse Duinen
aanwezigheid gemeld📍 De Putten bij Camperduin
aanwezigheid gemeldDeze koppelingen komen rechtstreeks uit de database — per gebied met de kans, de bron en het bewijsniveau.
Wanneer is de beste tijd?
Groen = te zien · oranje = piekperiode. De balk rolt automatisch uit de database.
Beste periode: April tot oktober, met de zomermaanden als beste periode. In de winter houdt hij winterslaap, doorgaans in spouwmuren van gebouwen in plaats van in kelders.
Beste tijdstip: De schemer, kort na zonsondergang. Hij is een van de eerste vleermuizen die verschijnt, vaak nog bij redelijk licht.
Recente waarnemingen
👁️ Waar is deze soort recent gezien?
Bekijk de actuele waarnemingen op Waarneming.nl. Een handige aanvulling op onze geverifieerde informatie.
Actuele waarnemingen op Waarneming.nl →
Let op: bij kwetsbare soorten worden waarnemingen door de bron al vervaagd of afgeschermd. Wij nemen geen exacte locaties over.
Zo vergroot je je kans
- Zorg dat je de wind in je gezicht hebt — de meeste zoogdieren ruiken je eerder dan ze je zien.
- Kom vóór zonsopkomst aan en blijf zitten in plaats van rondlopen.
- Draag gedempte kleuren, gebruik geen parfum en zet je telefoon op stil.
- Heb geduld: reken op meerdere bezoeken voordat het lukt.
🎒 Wat je hiervoor nodig hebt
Batdetector
🌿 Verantwoord spotten
Houd afstand, blijf op de paden en lok dieren nooit met voer of geluid. Verlaat het gebied zodra een dier onrustig wordt. Dit is een kwetsbare soort. Wij tonen bewust geen verblijfplaatsen zoals burchten, holen of winterverblijven, en geen foto's waarop zo'n plek herkenbaar is.
Status: Geverifieerd · Laatst gecontroleerd: 2026-08-08
Veelgestelde vragen
Hoe herken je een laatvlieger?
Aan formaat en vliegstijl. Hij is een van de grootste vleermuizen van Nederland, met brede vleugels en een trage, zware vlucht — heel anders dan het snelle, grillige gefladder van een dwergvleermuis. Bij redelijk licht in de schemer is hij daardoor goed te volgen.
Wanneer vliegt hij uit?
Vroeg, vaak al kort na zonsondergang terwijl het nog licht is. De naam laatvlieger is daarmee misleidend; hij is juist een van de eerste soorten die verschijnt. Dat maakt hem de makkelijkste vleermuis om als beginner te zien.
Waar verblijft hij overdag?
In gebouwen: spouwmuren, spleten achter daklijsten en onder dakpannen. Hij is een uitgesproken gebouwbewoner en zit daardoor vrijwel altijd in dorpen en steden, ook in de winter — anders dan de meeste soorten overwintert hij niet in kelders maar in spouwmuren.
Waarom zijn isolatiewerkzaamheden een probleem?
Omdat spouwmuurisolatie verblijfplaatsen afsluit of dieren insluit. Vleermuizen zijn wettelijk beschermd, dus bij na-isolatie hoort onderzoek naar hun aanwezigheid. Meld je vermoeden bij de gemeente of een vleermuiswerkgroep voordat het werk begint, niet erna.
Waar kijk je het beste?
Boven tuinen, lanen en de rand van een dorp, kort na zonsondergang. Hij jaagt op grotere insecten zoals kevers en vlinders en volgt daarbij vaak vaste routes langs bomenrijen. Ga op een windstille avond staan met zicht op een open plek tegen een lichte lucht.
Hoe klinkt een laatvlieger?
Alleen hoorbaar met een batdetector. Zijn geluid is het sterkst rond 25 kHz — een van de laagste frequenties van onze vleermuizen, waardoor hij goed te onderscheiden is van de dwergvleermuizen. Hoger op deze pagina staat een opname.
Gegevens over voorkomen komen uit de NDFF en van de Zodion (Zoogdiervereniging). Zie ook onze verantwoording.
De seizoensmail
Eén keer per maand een korte mail: welke dieren er die maand te zien zijn, in welke gebieden, en wat er die maand net begint of juist ophoudt. Niet vaker, en nooit een advertentie.
Je krijgt eerst een mailtje met een bevestigingslink. Pas als je daarop klikt sta je op de lijst — zo kan niemand jouw adres aanmelden.